Bericht uit DC

Partijdig is pas eerlijk

2009-09-14T15:58:00.006-04:00

Amerika's vertrouwen in de media heeft een nieuw dieptepunt bereikt. Uit onderzoek van het Pew Research Center for the People and the Press blijkt dat 71 procent vindt dat men de feiten onjuist weergeeft; en slechts 18 procent antwoordt dat de media alle partijen fair behandelt. Deze percentages zijn de laagste in bijna 25 jaar.

Toegegeven, Amerika heeft nooit veel fiducie gehad in de media. In 1985 – het eerste jaar dat deze enquête gehouden werd – vond maar 55 procent dat de media de feiten goed had en 34 procent dat men 'deals fairly with all sides.' Deze getallen zijn daarna nooit meer gehaald en de enige onderbreking in de gestage afbrokkeling is de periode na de aanslagen van 11 september, 2001 waarin de media en de rest van het land zich eensgezind achter de president schaarde (met alle gevolgen van dien.)

Zoals zo vaak in Amerika loopt de onvrede over deze kwestie langs de scheidslijn Republikein- Democraat. Zo ziet 72 procent van de ondervraagden die Republikein zegt te zijn de conservatieve zender Fox als positief; onder de Democratische deelnemers ligt dat percentage op 43 procent. Over de liberale zender MSNBC zijn zes op de 10 ondervraagde Democraten positief; bij de Republikeinse deelnemers is dat 34 procent.

Hoewel de meeste ondervraagden aangeven de krant onvoldoende te kennen om er een mening over te hebben lopen de percentages het meest uiteen als het over de New York Times gaat: twee op de drie Republikeinen zijn negatief en vier van de vijf Democraten zijn positief.

Rest de vraag wat deze cijfers betekenen. En aangezien het onderzoek die niet beantwoordt doe ik het maar. Amerika is niet zo zeer ontevreden over de media; men is ontevreden over die berichten die ingaan tegen de eigen politieke opvattingen en waarden. In plaats van zo objectief mogelijke berichtgeving wil men herbevestiging van de eigen denkbeelden.

Ik pleit daarom voor een enquête onder Amerika's media. Het zou mij niet verbazen als daaruit blijkt dat het vertrouwen in de Amerikaan als kritische nieuwsconsument ook een dieptepunt heeft bereikt.

So You Think You Can Speech

2009-09-07T16:11:00.004-04:00

President Obama spreekt komende woensdag de natie toe over zijn plannen om de ziektekostenverzekering te hervormen. Amerikaanse televisiezenders staan niet te trappelen om de toespraak live uit te zenden. De reden: het kost ze bakken vol geld.

Als kandidaat was Obama de lieveling van Amerika's televisiezenders. Zijn evenementen en persconferenties trokken veel kijkers en leverden eindeloos stof tot napraten op. Resultaat: kijkcijfers en reclameinkomsten schoten omhoog. Daarnaast gaf hij ook miljoenen uit aan eigen commercials met als hoogtepunt de 30 minuten durende infomercial over zijn leven.

Inmiddels is aan die liefdevolle verhouding een eind gekomen – en niet alleen omdat veel van zijn plannen op weerstand stuiten bij het Amerikaanse volk.

Televisiezenders hebben geen zin meer om hun programmering aan het Witte Huis aan te passen en zo reclameinkomsten mis te lopen. Normaal gesproken volgt na acht minuten inhoud een reclameblok van twee minuten, maar de leider van de vrije wereld heeft aan die oerwet geen boodschap. En dus kost het live en integraal uitzenden van een 60 minuten durende toespraak 15 minuten aan reclameinkomsten.

Trendsetter van deze ontwikkeling was FOX: in april besloten zij als eerste een presidentiële prime time persconferentie niet uit te zenden. Een paar maanden eerder had het verplaatsen van American Idol zoveel kijkers gekost dat de zender naar zo`n $6 miljoen kon fluiten. Bij Obama's volgende groots opgezette televisie-toespraak in juli begonnen ook andere zenders tegen te sputteren. Na veel overleg werd de toespraak van acht naar negen uur verschoven en ging de programmaleiding bij ABC en NBC alsnog akkoord met de live uitzending. Of zij dat komende woensdag weer doen is vooralsnog de vraag.

Zeker is al wel dat Fox de Obama speech aan zich voorbij laat gaan. In plaats daarvan staat 'So You Think You Can Dance' in de programmaboekjes. Misschien tijd voor de president om zijn moves weer eens uit de kast te halen?

VIDEO: Obama dansend bij te gast bij talkshowhost Ellen Degeneres

Dr. Elmo inda House

2009-09-02T11:25:00.004-04:00

Amerika begint langzaam maar zeker in paniek te raken: volgens de laatste onderzoeken zal meer dan de helft van het land besmet raken met de Mexicaanse griep. Het Witte maakte vandaag zijn geheime wapen bekend.

Elmo, het rode knuffelmonster uit Sesamstraat, vertelt hoe kinderen besmetting kunnen verkomen, "was vaak je handen en nies in je mouw." In andere video's, te zien op flu.gov, zingt hij ook nog een leuk liedje.

Oplichtster krijgt wassen beeld à $900.000

2009-09-01T22:27:00.003-04:00

Een 101 jaar oude damesvereniging is nou niet exact het toppunt van spanning – totdat Barbara McKinzie president werd van Alpha Kappa Alpha.

Deze landelijke organisatie, die alleen voor zwarte vrouwen open staat, heeft veel prominenten onder haar 250.000 leden – vooraanstaande politica's, Olympische kampioenen en wat Nobelprijs winnaars. En dat allemaal besturen dat kan niet iedereen, dacht McKinzie toen ze in 2006 aan de macht kwam, dus daar mag best wat tegen overstaan. Bovendien waren de tijden zo voorspoedig dat de vereniging overspoeld werd met gulle donaties, dus een beetje creatief boekhouden zou niemand opvallen.

Een deel van McKinzie's graai in de pot ging op aan de gebruikelijke dingen: juwelen, merkkleding en lingerie. Van de bonuspunten die ze met deze uitgaven verdiende – gemaakt met de credit card van de vereniging – schafte ze vervolgens een breedbeeldtelevisie en fitness apparatuur aan. Ook liet ze zich $4000,- per maand uit betalen voor haar pensioen en nam ze een levensverzekering voor $1miljoen.

Verder ontving ze een riant salaris à $375.000,- waarmee McKinzie de eerste Alpha Kappa Alpha president in 100 jaar is die betaald wordt voor haar erebaantje.

Maar het hoogtepunt van McKinzie's presidentsschap is haar wassen beeld, dat te bewonderen is in The National Great Blacks in Wax Museum in Baltimore en negen ton kostte. Volgens een woordvoerder heeft ze er zelf niet om gevraagd, maar is het haar “als dank voor haar enorme inzet” aangeboden.

Lange tijd ging alles goed. Totdat de miljoenen die McKinzie op de beurs had geïnvesteerd -weer zonder iemands medeweten of officiële goedkeuring - dankzij de crisis verdampten. Dat leidde tot vragen, een intern onderzoek en inmiddels heeft een aantal leden een rechtszaak tegen hun president aangespannen.

Zij is zich natuurlijk van geen kwaad bewust; de uitgaven waren nodig, gepast en marktconform, liet ze via haar advocaat weten. En dat wassen beeld kostte helemaal geen $90.000,-. Ze had er slechts $22.500,- voor neergelegd. Oftewel, waar bemoeit iedereen zich mee.

Leermoment voor kwaliteitskranten

2009-08-31T21:35:00.006-04:00

Ook toevallig: de dag dat televisieprogramma Radar laat zien hoe makkelijk een ziekte is te verzinnen oordeelt een Amerikaanse rechtbank over Kevin Trudeau, de geneesgoeroe die voor alles een medicijn heeft.

Voor wie de uitzending miste: Radar onderzocht symptoomreclame, een methode waarbij een onschuldig ongemak gepromoveerd wordt tot een veel voorkomende aandoening die met pillen behandeld moet worden. Radar's keus was op winderigheid gevallen. Via een website en folders in huisartspraktijken werd de kwaal opgeklopt; een een fictief pr-bureau legde contact met de media -- Santé en Libelle wilden al artikelen aan winderigheid wijden en tegen betaling zou een soap de site 'hetluchtop.nl' noemen.

Ook haalde het onderwerp onder andere de Volkskrant, AD, Trouw en persbureau ANP. Radar's voorlopige conclusie, “Het is heel makkelijk om een nieuwe ziekte te promoten. Opvallend is ook dat journalisten, ook van kwaliteitskranten, zonder noemenswaardige controle berichten overnemen.”

Winderigheid is niet Kevin Trudeau's expertise per se; maar geef de man een paar uur en hij komt ongetwijfeld met een oplossing. Net zoals hij medicijnen vond tegen kanker, AIDS, pijn, haarverlies, dislexie, schulden en overgewicht. Trudeau is geen wonderdokter, zegt hij zelf in infomercials die als talkshow interviews zijn opgezet. Hij vertelt alleen wat de overheid en het bedrijfsleven geheim willen houden, omdat zij “zieke, ongelukkige mensen nodig hebben om hun afzet te garanderen.”

Trudeau's werkwijze werd getolereerd tot zijn boek “The Weight Loss Cure 'They' Don't Want You to Know About” verscheen. Dat dieet – 500 calorieën per dag en hormooninjecties - kon gevaarlijk zijn en was het tegenovergestelde van zijn claim “easy and cheap.” Inmiddels mag Trudeau zijn boek van de rechter niet langer promoten.

Voor Amerikaanse begrippen gaat dat ver: symptoomreclame is hier dagelijkse kost. Gelukkig is daar over het algemeen makkelijk doorheen te prikken – kijk bijvoorbeeld naar Trudeau's onderstaande interview. Dat wordt lastiger als CNN, de New York Times en de Washington Post er serieuze aandacht aan zouden besteden. Het is daarom te hopen dat Radar's test vooral besproken wordt op de redacties van de zogenaamde kwaliteitskranten en als leidraad gaat gelden hoe journalistiek niet bedreven wordt.

VIDEO: Kevin Trudeau licht een tipje van de sluier op

Senator Kennedy herdacht in DC

2009-08-30T09:50:00.004-04:00

Senator Edward M. Kennedy werd gister begraven. Daarvoor passeerde de auto met zijn kist het Capitool waar stafleden afscheid namen. Langs de route van Capitol Hill naar de begraafplaats Arlington hadden zich duizenden mensen verzameld om afscheid te namen van 'The Lion of the Senate.'

Doorpleiten ondanks hartaanval

2009-08-27T12:22:00.002-04:00

Michael Lukehart, strafadvocaat in Californië neemt zijn werk niet flauwhartig op.

Zijn eerste bestemming toen hij op een ochtend wakker werd met een stekende pijn in zijn borst? De rechtbank, om zijn eindpleidooi te geven in de zaak van een cliënt die verdacht werd van moord en lidmaatschap van een criminele organisatie.

Achteraf bezien onverstandig, erkent Lukehart, die inmiddels weer aan het werk is, maar hij wilde niemand teleurstellen. "Na verloop van tijd raak je zo gefocused op een zaak dat niets of niemand je ervan kan weerhouden om een proces af te maken."

Anderzijds begrijpt Lukehart dat hij veel geluk heeft gehad. "Iedere dokter die mijn verhaal hoort, zal mijn beslissing afkeuren. Bij hartaanvallen bepalen minuten het verschil tussen leven en dood." Na afloop van de zitting ging Lukehart eindelijk naar het ziekenhuis waar in één van zijn aderen een bloedpropje werd aangetroffen. Dat is inmiddels operatief verwijderd en de doktoren verwachten een volledig herstel.

Gelukkig was Lukeharts toewijding niet tevergeefs, "Mijn client is vrijgesproken van moord."

(Dit artikel verscheen eerder in de Orde van de dag, een uitgave van de Nederlandse Orde van Advocaten en Elsevier Juridisch.)

Lehman's rekening: $100 miljoen exclusief fooi

2009-08-26T12:44:00.003-04:00

Voor het Amerikaanse advocatenkantoor Weil, Gotshal & Manges was de ondergang van Lehman Brothers geen einde, maar een nieuw begin.Onlangs stuurde WGM hun tweede factuur – “86.000 billable hours” - waardoor zij tot nu toe al meer dan $100 miljoen aan het faillissement van de zakenbank verdienden. En het eind van hun juridische hand- en spandiensten is nog lang niet in zicht.

Deze tweede rekening beslaat de maanden februari t/m mei en bedraagt in totaal $45.227.832,25. Oftewel, de 700 uur die WMG gedurende deze periode dagelijks schreef leverde hen $375.000,- per dag/ $15.625 per uur op. Het kantoor is zich ervan bewust dat het een fors bedrag is, zo leggen zij uit. “Maar gezien Lehman's 'global scope' is de hoeveel tijd die wij erin hebben gestoken gerechtvaardigd.” En “the complex nature of the many financial arrangements” vraagt nu eenmaal om experts die $1050,- per uur kosten.

Ook zorgde de zaak voor zoveel tot nu toe onbekende juridische problemen dat de advocaten tot het uiterste gedreven werden. “Maar zonder hun lange dagen, ontelbare 'long distance' vergaderingen en high tech onderzoek was het project niet van de grond gekomen.” Zo stak WMG's hardste werkpaard – medewerker Sunny Singh – maar liefst 988 uur in de zaak, werden meer dan 10.000 contracten doorgelicht en bracht men tientallen miljarden aan onroerend goed in binnen- en buitenland in kaart.

Hiernaast voerde WMG ook nog zo'n $1.2 miljoen op aan onkosten, een fooitje gezien de totale rekening. WMG slaagde erin deze post zo laag te houden door hun medewerkers op een strikt diëet te zetten: diners mochten maximaal $20,- kosten en “ late-night car service trips” niet meer dan $100,-.

Voordat WMG zijn geld kan verwachten moet de factuur worden goedgekeurd. Men gaat ervan uit dat dat geen problemen zal opleveren. De $45 miljoen is “loon naar werken,” overwerk wordt niet in rekening gebracht en de eerste rekening à $55 miljoen werd onlangs zowel door de faillissementsrechter in New York als president Obama's speciale adviseur goedgekeurd.

Het einde van WMG's werkzaamheden is zoals gezegd nog niet in zicht. De focus ligt nu op het verder ontrafelen van Lehman's onderdelen en die voor een zo hoog mogelijke prijs verkopen.En dat WMG goed is in wat ze doen bewijst de $3 miljard die ze tot nu toe hebben weten op te speuren – voor een lousy $100 miljoen exclusief fooi.

(Dit artikel is ook op www.925.nl gepubliceerd)

Miller Lite's Tour of Duty

2009-08-24T21:14:00.004-04:00

De Amerikaanse bierbrouwer SABMiller gaat in een paar maanden proberen te doen waar het Amerikaanse leger in bijna 20 jaar niet in geslaagd is: Vietnam veroveren. Eén overeenkomst tussen de grootmachten: beiden gebruiken een strategie die 30 jaar geleden in een ander land succesvol was.

Zonder te diep op Amerika's nationale nachtmerrie in te gaan bestond de strijd tegen de Viet Cong uit het veroveren en vasthouden van steden en het bombarderen van de vijand – een werkwijze die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Europa buitengewoon succesvol was. Sla er een willekeurige Vietnam film of 'Tour of Duty' aflevering op na en je ziet dat de situatie in Zuid-Oost Azië een ietwat anders verliep.

Terug naar SABMiller. De commercial die zij op het Vietnamese publiek gaan loslaten - “It's American Time, It's Miller Time”- is een remake van de 'Miller High Life' campagne die zij in de jaren `70 voor de Amerikaanse markt ontwikkelden. Die was toen een succes. Maar voor wie de afgelopen 30 jaar ook maar één andere bierreclame zag heeft de commercial - vol hippe youngsters en “Time to Make a Move” voice over - een baard zolang als die van Ho-Chi Minh.

Toch zijn de verwachtingen hooggespannen; en die komen niet uit de lucht vallen. Uit marktonderzoek blijkt dat Vietnamezen gek zijn op Amerika. “Het land straalt plezier en levenslust uit,” aldus SABMiller's marketing president in Vietnam, “en Amerikaanse merken staan voor gelijkheid.” Dat niemand zich de rol van Amerika als recente vijand en über-kapitalist lijkt te herinneren is ook niet gek: de gemiddelde leeftijd in Vietnam is 25 en voor de meesten is de oorlog iets uit de geschiedenisboeken.

Zo lijkt SABMiller goud in handen te hebben: een campagne die niet kan falen, publiek dat zich bij voorbaar gewonnen heeft gegeven en een fabrikant die uit een land komt dat verafgood wordt.

Toch denk ik dat Sabmiller's Vietnameze avontuur net zo'n mislukking wordt als die van het Amerikaanse leger: Miller bier is namelijk niet te drinken.

VIDEO: De Miller reclame die binnenkort in Vietnam te zien is

German American Bund krijgt steeds meer navolging

2009-08-22T16:44:00.005-04:00

Het aantal rechtse milities in Amerika groeide de afgelopen maanden meer dan in de voorafgaande tien jaar. Onderzoekers wijten deze toename aan de verkiezing van president Obama. Het is niet de eerste keer dat een Amerikaans staatshoofd mikpunt is van rechts-extremisten.

Op bevel van Hitler werd in maart 1936 in de staat New York de German American Bund opgericht. Deze beweging, een samenraapsel van pro-nazi en antisemitische organisaties, bestond uit Amerikanen van Duitse komaf en uit Duitsland afkomstige immigranten. Bundesleiter Fritz Kuhn was een genaturaliseerde Amerikaan en ‘the country’s leading anti-Semite.’ In navolging van de Duitse nazibeweging organiseerde de Bund trainingskampen, optochten en bijeenkomsten vol vlaggen en toespraken.

Afgezien van zijn antisemitisme en uniformen had de Bund een typisch Amerikaanse agenda. De Bund zette in op het enthousiasmeren van het Amerikaanse publiek voor het nationaal-socialisme. Naarmate de oorlogsdreiging in Europa toenam voerde de Bund campagne voor neutraliteit en isolationisme.

Hoogtepunt voor Kuhn en de zijnen was 20 februari 1939. Ter gelegenheid van de verjaardag van Amerika’s eerste president George Washington verzamelden zich zo`n 20.000 sympathisanten in New York’s Madison Square Garden. Omringd door Amerikaanse vlaggen en swastika’s gaf Kuhn een toespraak waar zijn grote voorbeeld trots op kon zijn. Hij uitte felle kritiek op Amerika’s Joden en president Roosevelt’s ‘Jew Deal’ - een verwijzing naar diens economische New Deal-politiek. Washington kreeg daarentegen het dubieuze compliment ‘de eerste fascist’ uit de Amerikaanse geschiedenis te zijn.

Ironisch genoeg was dit hoogtepunt het begin van het einde. Tot dat moment namen de autoriteiten de beweging en haar 50.000 leden niet serieus; zij waren bezorgder over communisten dan fascisten. Mediaberichten over de bijeenkomst gaven veel Amerikanen voor het eerst inzicht in de nazi-ideologie, wat de roep om actie tegen Hitler en de Bund versterkte. Roosevelt was onlangs ontsnapt aan een aanslag en de autoriteiten vreesden dat Bund-leden Kuhn’s dreigementen aan diens adres in daden zouden omzetten. En nu oorlog onvermijdelijk leek wilde men een eventuele vijfde colonne zo snel mogelijk oprollen.

Kort na de bijeenkomst werd Kuhn veroordeeld wegens verduistering: hij stak onder andere een deel van de opbrengsten van de avond in eigen zak. Het jaar daarop verdwenen tien andere kopstukken achter de tralies. Zonder duidelijke leiders liepen de leden weg en raakte de beweging in de vergetelheid. Toen Duitsland en Amerika elkaar in december 1941 de oorlog verklaarden viel het doek definitief voor de German American Bund.

Het gedachtegoed van de Bund is vandaag de dag echter springlevend en organisaties als de American Nazi Party, Stormfront en de National Socialist Movement gaan verder waar de Bund is gestopt. Zo pakte de politie vorig jaar twee neonaz’s op die een aanslag op - toen nog - presidentskandidaat Barack Obama wilden plegen. Onlangs schoot een 88-jarige ‘white supremacist’ en zelfverklaarde Obama-hater een zwarte bewaker van het Holocaust Museum in Washington dood. De kans dat het verder uit de hand gaat lopen is aannemelijk, aldus een recente studie van het Southern Poverty Law Center : ‘Het enige wat ontbreekt is een vonkje’.

(Dit artikel verschijnt binnenkort in het Historisch Nieuwsblad)

VIDEO: Propagandafilm met beelden van de bijeenkomst in New York.

Meer fictie dan feiten

2009-08-20T21:44:00.006-04:00

In Nederland ontstond onlangs ophef over een interview met vier advocaten die felle kritiek uitten op officier van justitie Koos Plooij. Komen zulke conflicten in Amerika's strafrechtadvocatuur ook voor?

Het vooroordeel wil dat in Amerika alles extremer is; als het op conflicten tussen advocaten en het Openbaar Ministerie aankomt blijkt de Amerikaanse praktijk vergeleken bij Nederland mee te vallen. Verschillen in juridische structuur en cultuur zijn hier debet aan.

Hoe gek het ook klinkt, de wereld van de strafrechtadvocatuur in Amerika is kleiner dan die in Nederland, zegt Jan Joosten, partner bij het New Yorkse advocatenkantoor Hughes Hubbard & Reed. “Hier wisselen mensen vaak van 'private practice' naar 'prosecution', en omgekeerd. Het is een 'revolving door.' Wie in Nederland eenmaal officier van justitie is wordt niet snel advocaat. Een overstap van het OM naar de advocatuur haalt bij wijze van spreken de voorpagina.”

Deze kruisbestuiving zorgt voor een grote mate van collegialiteit in de wereld van het Amerikaanse strafrecht: men kent elkaar en begrijpt elkaars positie.

Dit wordt versterkt doordat advocaten en leden van het OM lid zijn van dezelfde balie. Laatstgenoemden zijn aan de tuchtrechtelijke regels van de advocatuur onderworpen en klachten worden door dezelfde tuchtrechter behandeld.

Tot slot heeft het Amerikaanse gebruik van 'the plea bargain' een positief effect op het vermijden van conflicten, aldus Joosten. “Het is daarbij uitermate belangrijk dat de advocaat en de officier van justitie elkaar kunnen vertrouwen en tot een ‘deal’ kunnen komen. Wie onbetrouwbaar is of niet goed samenwerkt zal niet veel succes boeken -- of hij nu advocaat of officier is .”

Hiermee is niet gezegd dat conflicten in Amerika niet voorkomen. Met name bij zaken die de media breed uitmeten kunnen de spanningen hoog oplopen. Zo vlogen bij de fraudezaak tegen het managementteam van het energieconcern Enron de beschuldigingen over en weer. Volgens Enron's advocaten was de manier waarop medewerkers van accountantsbureau Arthur Andersen behandeld waren om verklaringen tegen hun cliënten af te leggen “pure intimidation.” Het OM vond deze aanklacht een “schandalige poging” tot zwartmakerij.

In de zaak tegen de van moord verdachte voormalige American football speler O.J. Simpson noemde de verdediging een getuige “a genocidal racist” en “Hitler.” Volgens het OM speelde de verdediging bewust in op het verschil tussen hoe blank en zwart Amerika dachten over O.J.'s betrokkenheid bij de dubbele moord; en hun insinuatie dat de jury mede-verantwoordelijk zou zijn voor rassenrellen als O.J. schuldig zou worden bevonden was niets anders dan “a race card scare tactic.” Op haar beurt stelde de verdediging dat het OM alleen “a black face” aan zijn team had toegevoegd om de jury te beïnvloeden – wat de officier in kwestie afdeed als “the equivalent of publicly being called a nigger.”

En in het proces tegen Michael Jackson, verdacht van kindermisbruik, zei diens advocaat dat het OM “not objective” was. “They try to prove theories that are absurd. And they try to demonize him.”

De hardste aantijgingen bewaart men voor die zaken waarbij de verdachten politici zijn. De president benoemt de 'federal prosecutors' maar de 'district attorneys' worden gekozen. Voor hen is een proces tegen een politicus van de andere partij een goede gelegenheid zich te profileren.

Ook kunnen processen en veroordelingen gevolgen hebben totaan de nationale politiek –zoals in het geval van de Republikeinse senator van Alaska die verdacht werd van het aannemen van steekpenningen. De startdatum van het proces – tijdens zijn herverkiezingscampagne – en het opvoeren van “irrelevant and prejudicial evidence” waren volgens zijn advocaten “an obvious attempt to smear the senator's character,” louter bedoeld om zijn tegenstander te bevoordelen.

Deze zaken zijn echter uitzonderingen. Over het algemeen gaat het er in Amerika minder hard aan toe dan wij in Nederland zouden verwachten -- waar een groot land klein in kan zijn.

(Dit artikel verschijnt volgende maand in het Advocatenblad)

Managers beloven beterschap. Erewoord

2009-08-18T18:51:00.003-04:00

Doktoren hebben er één; ambtenaren, padvinders en militairen zweren er ook bij. Dus waarom leggen managers en bankiers geen belofte of eed af om zich aan de regels te houden en hun best te doen? Als het aan een aantal studenten van de Harvard Business School ligt heeft die situatie zijn langste tijd gehad.

De financiële crisis deed meer dan Wall Street pootje haakje, triljarden verdampen en de wereld economie tot de rand van de afgrond brengen. Het imago van managers en bankiers liep een enorme deuk op. Iedereen gaf hen de schuld van alle ellende en op de ranglijst “Meest Oneervolle Beroepen” stegen ze met stip naar de eerste plaats.

Bij het zien van deze ontwikkeling besloten aankomende managers dat het tijd was voor actie. Om te voorkomen dat hun beroep voor altijd geassocieerd zou worden met fraude en oplichting was het zaak het vertrouwen in hun professionaliteit te herstellen. En hoe is dat beter te doen dan met een plechtige belofte om nooit meer de regels te overtreden?

De 'MBA oath' is het initiatief van een aantal MBA studenten van de Harvard Business School. Wie de eed aflegt zweert dat het “als manager, mijn taak is 'the greater good' te dienen door mensen en mogelijkheden bij elkaar te brengen en zo waarde te creëren die niemand alleen kan realiseren. Ik stippel daarom een strategie uit die de nuttige bijdrage van mijn bedrijf aan de maatschappij optimaliseert.”

Het streven was dat 10 procent van de MBA klas die dit jaar aan Harvard afstudeert de eed zou afleggen; inmiddels doet de helft – zo'n 450 studenten – mee, aldus initiatiefnemer Max Anderson. En ook voor wie hem niet aflegt brengt de 'MBA oath' voordelen met zich mee. “Diverse onderzoeken wijzen uit dat dit soort beloftes op iedereen een positieve invloed uitoefent, zelfs als niet-meedoen geen enkele negatieve consequentie heeft.”

Het is natuurlijk makkelijk om cynisch over de 'MBA oath' te zijn. Ook is iets zweren als student anders dan als manager een eed naleven en tegelijkertijd keuzes maken waar miljoenen van afhangen. Anderzijds is het afleggen van een eed in zoveel beroepen al jaren gebruikelijk. En dat er waarde aan de woorden wordt gehecht is ook de normaalste zaak van de wereld. Als u de keuze krijgt geeft u toch ook de voorkeur aan een arts die de eed van Hippocrates wél heeft afgelegd?

(Dit artikel staat ook op www.925.nl)

VIDEO: FOX News bericht over de 'MBA oath'

Handdoek voor de catwalk

2009-08-17T23:37:00.003-04:00

Hoe vaak kom je erachter dat je iets al je hele leven verkeerd doet? Dat hangt ervan af hoe serieus je de problemen neemt die sommige Amerikaanse reclames je opdringen. Maar geen paniek: er is altijd een oplossing.

Voor de meeste mensen is de handdoek een noodzakelijke stop tussen douchen en aankleden. Zo niet voor Zoni Stein, zakenman, uitvinder en visionair. “Handdoeken irriteerden me.” Ze gleden af of waren te klein om ze om zijn middel te doen – met onoverkoombare problemen als gevolg. Dus greep Stein op een dag een schaar en rustte niet voordat hij de wereld zijn creatie kon tonen: The Wearable Towel: The Towel With Arm Openings.

De naam vertelt alles wat er over het product te zeggen is. Desalniettemin legt een voice over in de Wearable Towel commercial het nog een keer uit. “You want to stay covered after being wet, but your towel just won't let.” De draagbare handdoek – die het midden houdt tussen een toga en jurkje - verbant die ongemakken voorgoed naar het verleden; en de gewone handdoek, als het aan Stein ligt, naar het museum. Zijn ultieme droom is dat mensen ooit steil achterover slaan als ze een handdoek zonder armgaten zien.

Een nobel streven, maar je kan je ook afvragen of Stein zelf niet ergens achter slot en grendel hoort. Een draagbare handdoek? What's next, een avondjurk waarmee je je kan afdrogen?

En waarom niet, vraagt Remy Stern, schrijver van 'But Wait...There's More!', een boek over 'Amazing Discoveries,' 'Magic Bullets' en 'Power Juicers.' Stein en zijn collega's uit de “problem-solution business” zijn meesters in het verzinnen van problemen en het direct aanleveren van oplossingen. En het meest angstaanjagende van deze producten, “some of them are really clever.” Zoals bijvoorbeeld de Wireless Wizard, geboren in 1961 uit de irritatie op te moeten staan om naar een ander televisiekanaal te schakelen en sindsdien beter bekend onder de naam 'afstandsbediening.'

Zo`n hit zal de The Towel With Arm Openings niet worden, maar Stein zit op dit moment ongetwijfeld op zijn volgende creatie te broeden.

VIDEO: Retro reclame voor de Wireless Wizard uit 1961

Auschwitz, USA

2009-08-13T21:18:00.007-04:00

De invoering van een algemene ziektekostenverzekering is een complex proces. Gelukkig is voormalig gouverneur Sarah Palin beschikbaar voor de broodnodige misinformatie.

Sinds de dagen van president Johnson is het de droom van Democraten dat iedere Amerikaan ziektekostenverzekering heeft; en nog nooit lag de verwezenlijking van die droom meer binnen handbereik dan nu. President Obama maakte het onderwerp tot speerpunt van zijn campagne en vanaf zijn inauguratie heeft hij beloofd voor het einde van het jaar een wet te tekenen. Ondanks die lange aanloop en gedegen voorbereiding kan alles nog mislopen.

Mocht dat gebeuren dan heeft hij dat deels aan zichzelf te wijten. Om de fout van president Clinton niet te herhalen - die Hillary een uiterst gedetailleerd plan liet opstellen dat het Congres vervolgens afwees - liet Obama Senaats- en Huiscommissies zelf plannen voor ziektekostenverzekeringen opstellen. Hierdoor ontstond een aantal voorstellen die weliswaar gedeeltelijk overlapten maar op belangrijke punten verschilden. Toen de inhoud van deze plannen, goed voor duizenden pagina's tekst, in het Congres en de media besproken werd wist niemand over welk voorstel het precies ging -- en zo werd het complexe onderwerp nog ingewikkelder.

Tel daarbij op de bedenkingen over kosten en keuzevrijheid, tegenstand tegen Obama's politiek in het algemeen, plus de wetenschap dat veel Amerikanen het idee verafschuwen dat zij via belastingen de broek moeten gaan ophouden van onverzekerde klaplopers, et voilà, alle ingrediënten voor ongerustheid aan de rechterkant van het politieke spectrum zijn volop aanwezig. De afgelopen dagen leidde die op bijeenkomsten in buurthuizen en publieke vergaderingen waar politici vragen van kiezers beantwoorden tot gespannen discussies, ruzies en scheldpartijen.

Opvallender dan de passie die tijdens deze zogenaamde 'town hall meetings' komt kijken is de hoeveelheid misinformatie en diep wantrouwen tegen alles wat uit het Witte Huis komt. En daarvoor kan Sarah Palin bedankt worden.

Dat een aantal Amerikanen denkt dat Obama niet bezig is met de invoering van een algemene ziektekostenverzekering maar met een Amerikaanse Holocaust volgt uit dit bericht dat zij vorige week op haar Facebook pagina plaatste,

"The Democrats promise that a government health care system will reduce the cost of health care, but as the economist Thomas Sowell has pointed out, government health care will not reduce the cost; it will simply refuse to pay the cost. And who will suffer the most when they ration care? The sick, the elderly, and the disabled, of course.

The America I know and love is not one in which my parents or my baby with Down Syndrome will have to stand in front of Obama’s “death panel” so his bureaucrats can decide, based on a subjective judgment of their “level of productivity in society,” whether they are worthy of health care. Such a system is downright evil."

Dit bericht afdoen als klinkklare onzin is een juiste reactie. Maar bedenk: 10 procent van de Amerikaanse bevolking staat recht achter Palin; 30 miljoen mensen die denken dat hun leven aan een zijden draadje hangt. Zo is de stijging in het aantal rechtse milities dat zich voorbereidt op een oorlog tegen de overheid ook verklaard.

Amerikanen zullen zich nooit als makke schapen naar de slachtbank laten voeren -- maar als ezels achter Palin aanlopen, daar hebben ze minder problemen mee.

Privé-jet terug van weggeweest

2009-08-11T10:47:00.003-04:00

Voormalig president Bill Clinton dankte het succes van zijn missie naar Noord-Korea er aan en het Congres kocht er vorige week geen vier maar acht. Deze zomer mag u weer gezien worden met een privé-jet - en dat is wel eens anders geweest.

Vorig jaar nog stond heel Amerika op zijn achterste benen. De bazen van de drie grootste automerken waren met privé-vliegtuigen naar Washington, D.C. afgereisd om op Capitol Hill om een extra bailout van $25 miljard te vragen. “Het is alsof iemand in zijn smoking en hoge hoed naar de voedselbank gaat,” merkte een Congreslid tijdens de hoorzitting op.

“Handen omhoog wie van plan is de corporate jet te verkopen en met een gewone vlucht naar huis te gaan?” vroeg een ander. Geen reactie. Bij de volgende hoorzitting twee weken later hadden de heren CEO's hun lesje geleerd. Ditmaal waren de jets in de ban gedaan en werd de 800 kilometer van Detroit naar DC per auto afgelegd.

Het slechte imago waar de privé-jet sindsdien mee te kampen had is sinds vorige week voorbij. Eerst was daar de spectaculaire reddingsactie van president Clinton. Waar Batman niet zonder Robin kan en Superman een telefooncel nodig heeft had Clinton het Noord-Koreaanse kwaad niet kunnen verslaan zonder privé-jet.

Nadat Noord-Korea had aangeboden twee gevangen Amerikaanse journalisten vrij te laten mits Clinton ze persoonlijk kwam ophalen was haast geboden -- 'De Geliefde Leider' wil nog wel eens onverwacht uit de hoek komen. Hoe eerder Clinton zich in Pyongyang kon melden hoe beter.

Maar door de gespannen relatie met het stalinistische regime mogen Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen niet naar Noord-Korea vliegen. En om Clinton op een gewone vlucht te zetten met het risico dat hij zijn aansluiting zou missen kon Kim Jong-il net dat zetje kunnen geven het aanbod weer in te trekken. Gelukkig kwam het dankzij miljardair Steve Bing's privé Boeing, die zijn goede vriend Bill natuurlijk even mocht lenen, allemaal goed.

“Dat willen wij ook,” moeten de dames en heren Congresleden gedacht hebben toen zij Clinton triomfantelijk de vliegtuigtrap af zagen komen lopen. Dus toen er vorige week gestemd werd over het plan om een Gulfstream V en drie Boeings uit de Congres luchtvloot te vervangen besloot men er twee van elk merk extra te kopen. Het prijskaartje van $550 miljoen is meer dan de oorspronkelijk beoogde $200 miljoen; anderzijds, de volgende keer dat er zich ergens onrecht voordoet hoeft men niet te dringen bij het aan boord gaan van de reddingsmissie.

VIDEO: Welcome home, Bill

Congreslid met vriezer vol cash

2009-08-09T12:59:00.002-04:00

Tot zijn stomme verbazing werd voormalig Congreslid William Jefferson deze week schuldig bevonden aan omkoping en witwasserij. Okay, die undercover FBI video waarop hij een koffer met geld accepteert zag er niet goed uit maar dat is toch geen reden hem naar de gevangenis te sturen?

Jefferson, 62, zat tot vorig jaar namens zijn district in de staat Louisiana in het Huis van Afgevaardigden; en als lid van de handelcommissie van het Huis focusde hij zich op Afrika. Hij ging er vaak heen, had er goede contacten en de manier van leven beviel hem uitstekend. Die liefde en kennis deelde hij graag met de mensen thuis. Hij wees Amerikaanse bedrijven regelmatig op concrete 'business opportunities', met name in Nigeria en Ghana. En mocht iemand interesse hebben om te investeren dan wist hij aan welke touwtjes er getrokken moest worden – dat was tenslotte zijn werk.
Wat de politicus liever niet vertelde was dat hij in de bedrijven die hij aanprees persoonlijke belangen had. Men zou anders wel eens het verkeerde idee over hem kunnen krijgen.

Uiteindelijk kreeg de FBI toch lucht van Jefferson's privé-handel. Ze kregen één van zijn zakenpartners zover om een camera in de achterbak van haar auto te laten plaatsen. Tijdens het overhandigen van een koffer met $100.000 – een “voorschot” bestemd voor de vice-president van Nigeria – belooft Jefferson het geld zo effectief mogelijk in te zetten.

Enkele weken later krijgt de zaak landelijke bekendheid als de FBI het huis van Jefferson doorzoekt. In de vriezer vindt men, naast wat taartbodems en hamburgers, netjes verpakt in aluminiumfolie $90.000. En toen de FBI in 2006 Jefferson's vertrekken op Capitol Hill binnenviel werd er zelfs geschiedenis geschreven.
Niet dat alle Congresleden blij waren met deze unieke gebeurtenis; het Ministerie van Justitie, waar de FBI onder valt, zou zijn boekje te buiten zijn gegaan en de onafhankelijkheid van het Congres in gevaar hebben gebracht. Waar Jefferson ook van verdacht werd dit ging veel te ver.

Robert Trout, Jefferson's advocaat, dacht er net zo over. Althans dat was de strekking van zijn betoog. Zijn cliënt had de wet niet overtreden maar gewoon “onhandig” gedaan; en dat is niet strafbaar. Maar de undercover video dan? “Mijn cliënt wilde de desbetreffende dame zo graag helpen dat hij het geld aannam. Bovendien was hij dronken.” En het geld in zijn vriezer? “Dat benadrukte de vooruitziende blik van mijn cliënt. Hij zou die hele maand weg zijn en wilde niet dat er iets met het geld zou gebeuren. Het was tenslotte voor iemand anders bestemd.”

Hoe langer Jefferson's advocaat aan het woord was hoe ongeloviger de blikken van de juryleden werden. Ze gingen dan ook niet mee met zijn slotverklaring dat, als ze zijn cliënt schuldig zouden vinden, “men iedereen op capitol Hill wel kon oppakken.” Jefferson werd uiteindelijk op 11 van de 16 aanklachten schuldig bevonden en riskeert een gevangenisstraf van meer dan 20 jaar.

Maar als het aan Jefferson ligt zal het zover nooit komen. Direct na afloop van de rechtszaak zei zijn advocaat in hoger beroep te gaan. Hopelijk lukt het hem dan beter om uit te leggen dat het allemaal een groot misverstand is – maar met een vriezer vol cash en een video met smeergeld is die kans vrij klein.

Smile, you`re on FBI TV:

Van Lichtstad naar Sunshine State

2009-08-06T17:49:00.009-04:00

Baseball is niet mijn favoriete sport maar eenmaal in het stadion vind ik het iedere keer weer mooi. En als de pitcher van het bezoekende team ook nog een Nederlander is kan de avond helemaal niet meer stuk.

Rick van den Hurk - of op zijn Amerikaans 'VandenHurk' - werd op zijn 16de in zijn geboorteplaats Eindhoven gescout. Snel daarna zat hij in Amerika en sinds een tijd is hij de pitcher van de Florida Marlins. Voor wie meer wil weten: er is allerlei interessante data over hem bekend.

Voor mij is wat er zich buiten het veld afspeelt mooier omdat niets het Amerikaanse verhaal beter vertelt dan een bezoek aan een baseball wedstrijd. Dat begint met de boze blik die ik krijg als ik een biertje wil bestellen. "Please wait until after the national anthem, sir," zegt de verkoper met zijn hand op zijn hart. Oeps. Terwijl ik het bleke pis aanbod Miller Lite en Budweiser afstruinde op zoek naar echt bier had ik de eerste tonen van "The Star Spangled Banner" gemist. Ik houd hem goed in de gaten of hij mijn onpatriotistische gedrag niet afstraft met gif in mijn Stella; vervolgens straf ik hem af en geef geen fooi. Op dat moment beseffen we dat we nooit vrienden zullen worden.

We lopen vlak voor aftrap (afslag? afgooi?) naar onze plaatsen -- en zijn op dat moment ongeveer de enige in ons vak. Baseball wedstrijden duren gemiddeld zo`n drie, vier uur, dus een uurtje missen is geen probleem. En ook tijdens de wedstrijd is het allesbehalve opletten geblazen: het is een groot heen en weer lopen van toeschouwers met bakken nacho's, patat, ijs, pannekoeken, koekjes en bier -- liefst tegelijkertijd.

Om de zoveel slagbeurten ligt het spel stil en worden er met hogedrukgeweren T-shirts de tribunes ingeschoten; camera's zoeken het publiek af op zoek naar het leukste stel, gekste pak, raarste dansje; kinderen worden naar voren geroepen; en een aantal aanwezige soldaten krijgt een staande ovatie. En alles is via het enorme televisiescherm te volgen. Je zou bijna vergeten dat er ook nog een spelletje gaande is.

Dan is Rick aan de beurt: hij schijnt één van de snelste worpen van de hele league te hebben, en de bal is voor mijn ongeoefende ogen inderdaad nauwelijks te volgen als hij gooit. Dat de thuisploeg - de Washington Nationals, het slechtse team dat meedoet in de league - desondanks in drie slagbeurten twee home runs slaat moet zijn vertrouwen geen goed doen.

Rick wordt niet lang daarna gewisseld -- maar ook met de Nederlandse inbreng was mijn aandacht allang afgeleid. Omdat wij zo vroeg aanwezig waren hebben wij iets lekkers verdiend...

...en met deze heerlijke saus/zout/kip combinatie achter de kiezen is het voor ons tijd om op te stappen, hoewel de wedstrijd zeker nog een uur gaat duren en de stand - 5-4 in de zevende inning - genoeg reden tot spanning geeft, lijkt mij. Maar zo werkt het nu eenmaal in het baseball stadion: sport is bijzaak. (Uiteindelijk winnen de Nationals met 5-4 lees ik vanochtend in de krant.)

Yes We Cannabis

2009-08-05T11:08:00.014-04:00

Dat Obama's wereldberoemde gezicht ook voor andere zaken dan 'Hope' of ' Change" kan worden ingezet bewijst de National Organization for the Reform of Marijuana Laws.

De foto die de NORML gebruikt op de aankondigingsposter van haar jaarlijkse bijeenkomst laat een jonge, rokende Barack Obama zien. Voor de goede orde: hij rookt een filtersigaret - hoewel hij in zijn autobiografie openlijk over zijn sporadische drugsgebruik schrijft - en is tegen legalisering van (soft)drugs -- waar de NORML zich juist sterk voor maakt.

De kans dat Obama zich iets van de foto aantrekt is nihil: hij is al van veel ergere dingen beschuldigd dan blowen en bovendien heeft hij wel belangrijker zaken aan zijn hoofd.

Des te vervelender is de poster voor Lisa Jack, een voormalige klasgenoot van Obama die de foto in 1980 maakte. Tot vorig jaar lag de foto en de rest van de serie die ze schoot in haar archief; pas nadat Time Magazine haar benaderde om de foto's te gebruiken voor hun "Man of the Year" uitgave gaf ze toestemming voor publicatie.

Maar wat er nu gebeurt was nooit de bedoeling, aldus Jack. "Als ik gewild had dat ze voor politieke doeleinden werden ingezet had ik jaren geleden wel aan Hillary verkocht," vertelt ze de Washington Post.
De NORML is zich van geen kwaad bewust, zegt directeur Allen St. Pierre. Ze hebben weliswaar geen toestemming maar volgens hun advocaten is de poster voldoende veranderd ten opzichte van de originele foto zodat er geen sprake kan zijn van geschonden auteursrechten. Alle bezoekers van de NORML beurs, die volgende maand in San Francisco gehouden wordt, krijgen de poster; voor $25 is hij ook online te koop.

Of de NORML de foto inderdaad zo makkelijk kan gebruiken valt nog te bezien. Zo ligt Shepard Fairey, de kunstenaar achter de bekende Obama "Hope" poster nog steeds met de Associated Press, de eigenaar van de originele foto waar de poster op gebaseerd is, in de clinch. En inmiddels heeft ook Jack contact met haar advocaten opgenomen.

Toch voelt ze zich ook gevleid zegt ze. Dat haar foto's zo herkenbaar zijn dat mensen ze zelfs illegaal willen gebruiken, "That's really cool."

Zomers Kerstfeest

2009-08-04T22:05:00.005-04:00

De mussen vallen van het dak maar een aantal Amerikaanse warenhuizen zit al helemaal in de Kerstsfeer. En waarom ook niet? Het is tenslotte nog maar zo`n 150 nachtjes slapen.

Sinds vorige week kunnen shoppers bij Sears en K-Mart hun slag slaan op de zogenaamde “Christmas Lane.” Online worden klanten verwelkomd met een plaatje van een jet ski die over een winterlandschap vliegt met aan zijn bagagedrager een banier, “Free shipping on Christmas Lane purchases over $60.” Ook de Toys “R” Us 'Christmas in July' campagne belooft enorme voordelen voor wie nu beslist wat er over vijf maanden onder de Kerstboom ligt.

De spullen die met Kerstkorting de deur uitgaan - televisies, speelgoed en spelcomputers - hebben over het algemeen niets te maken met “the most wonderful time of the year.” Maar daar gaat het in deze lastige tijden ook niet om, aldus een Toys “R” Us persbericht, “Everyone needs a little Christmas, right this very minute.”

Net zoals pepernoten in oktober en paaseieren in februari worden ook de zomerse Kerstacties bekritiseerd. Het is te vroeg; andere feestdagen worden verdrongen en de echte Kerstgedachte wordt te grabbel gegooid. Maar het zal warenhuizen een zorg zijn. Hun enige wens is een herhaling van de dramatische feestmaanden 2008 te voorkomen. Dankzij de crisis – die zo rond half oktober goed voelbaar werd – werd er afgelopen november en december tussen de 5.5 en 8 procent minder omzet gedraaid dan het jaar ervoor. Onverkoopbare voorraden stapelden zich op en er werd voor miljarden verlies geleden.

“Dat nooit meer,” was de overheersende gedachte in het nieuwe jaar en daarom kopen Amerikanen nu in hun korte broek en slippers nieuwe Kerstballen. En als Kerst dit jaar beter uitpakt dan vorig jaar kan 'Christmas in July' wel eens een nieuwe traditie worden.

Obama nu al toe aan nieuwe uitdaging?

2009-08-04T09:44:00.005-04:00

Hij zit er amper zes maanden maar president Obama lijkt alweer uitgekeken te zijn op het Witte Huis. Of is het proefballonnetje om de belastingen te verhogen ook anders te interpreteren dan de wens om een ' one term president' te worden?

Dat Amerikanen niet veel op hebben met het betalen van belastingen is een understatement. Zo'n 230 jaar geleden was 'taxation without representation' aanleiding de Britse koning de laan uit te sturen; en Amerika's eerste eigen staatshoofd had ook zo zijn problemen met het innen van belastingen - zo moest president Washington een paar keer het leger inzetten om te voorkomen dat zijn belastinginspecteurs gelyncht werden.

Het gaat er vandaag de dag minder extreem aan toe maar dat betekent niet dat het Amerikaanse belastingstelsel geen slachtoffers meer maakt - en het bekendste voorbeeld daarvan is voormalig president George H.W. Bush. Tijdens de verkiezingen in 1988 zei hij keer op keer dat hij geen nieuwe belastingen zou invoeren en "Read my lips. No new taxes" groeide uit tot zijn campagneslogan. Helaas voor hem bleek die belofte onhoudbaar waardoor Bill Clinton een stokje voor Bush's tweede termijn kon steken.

En sinds afgelopen zondag speelt ook Obama met vuur. In het ABC televisieprogramma 'This Week' vertelde Minister van Financiën Timothy Geithner dat belastingverhogingen niet uitgesloten zijn. Bijna tegelijkertijd opperde Obama's hoogste economische adviseur Lawrence Summers in het programma 'Face the Nation' dat hogere belastingen voor Amerika's middenklasse wellicht noodzakelijk zijn om Obama's ambitieuze agenda te betalen.

Die opmerking staat niet alleen mijlen ver van de uitspraak die Summers in maart deed - "Laat ik zo duidelijk mogelijk zijn. De belastingen gaan dit jaar niet omhoog. De belastingen gaan volgend jaar niet omhoog." - hij staat ook haaks op Obama's campagnebelofte, "Gezinnen die minder dan $250.000 per jaar verdienen gaan geen cent extra belasting betalen."

Voor de goede orde: zelf heeft Obama heeft het woord 'belastingverhoging' (nog) niet in de mond genomen. Maar mocht het zover komen dan geeft hij de Republikeinen bij de volgende presidentsverkiezingen in 2012 een uiterst effectief wapen in handen. Amerikaanse politici kunnen hun kiezers alles wijsmaken maar wie de belastingen verhoogt kan naar een andere baan gaan uitkijken.

Bush sr. zegt het nog één keer:

Democratisch partijtje

2009-08-04T09:42:00.004-04:00

President Obama viert vandaag zijn 48ste verjaardag en op het programma staat onder andere een lunch met Democratische senatoren. Dat klinkt een stuk minder spannend dan hoe president Kennedy zijn verjaardag in 1962 vierde -- met dank aan Marilyn Monroe.

Obama, Morriaantje en The Joker

2009-08-03T20:33:00.012-04:00

De afgelopen weken stond Amerika in het teken van racisme, discriminatie en Gatesgate. En net als de rust - dankzij 'the Beer Summit' - lijkt te zijn teruggekeerd wakkert een anti-Obama poster het vuur weer aan.

Voor wie de film kent is de link in één oogopslag te leggen. Obama is geschminkt als Heath Ledger's karakter 'The Joker' uit de laatste Batman film. Minder duidelijk - voor mij althans - is hoe dat aan 'socialism' te linken is -- of zou de maker van de poster Obama's beleid om te lachen zo slecht vinden?

Een andere optie is dat de poster Obama's ras belachelijk maakt. De witte schmink met de zwarte ogen zou een omgekeerde versie zijn van 'blackfacing' -- een grimeertechniek waarbij blanke acteurs zich met uitzondering van hun ogen en lippen zwart schminken.

Bij het zwarte gezicht hoorden oude, kapotte kleren en een karakter dat niet al te snugger was. In de tijd en plaats dat blackfacing populair was - theaters in het zuiden van Amerika aan het begin van de 20ste eeuw - zagen weinig blanken daar een probleem in. "Morriaantjes, zo zwart als roet" die allemaal oliedomme dingen deden, dat was pas lachen. Dat het leven voor de zwarten in die eerste decennia na de afschaffing van de slavernij lang zo leuk niet was ging men gemakshalve maar aan voorbij.

Of de Obama Joker poster ook zo beoordeeld moet worden vraag ik me af. Lagen andere posters niet meer voor de hand als de maker racistische motieven had? Bovendien, de film en Ledger's met een Oscar bekroonde vertolking waren net als Obama een enorme hit vorig jaar. Waarom kunnen twee succesnummers niet bij elkaar opgeteld worden om een politiek punt te maken? Of zijn de critici van mening dat The Joker make-up alleen ingezet kan worden om blanke politici aan te vallen? Genoeg vragen voor een volgende biertop.

Waar blijft de Nederlandse Daily Show?

2009-07-31T12:23:00.006-04:00

In Amerika zou men niet zonder inhoudelijke politieke satire op televisie kunnen. Waarom wij in Nederland wel?

Met het afscheid van Koot en Bie stierf het genre uit; en hoewel het beleid in Den Haag al jaren schreeuwt om in zijn hemd gezet te worden komt niemand verder dan of de politiek de rug toe te keren of in wollige zinnen op hoge poten schande te spreken over het laatste stormpje in het bekende borrelglas.

Dit is niet alleen jammer - weinig beroepsgroepen leveren zoveel materiaal aan voor grappen - en begrijpelijk - interessante politici zijn in Nederland dun gezaaid - het is ook een ernstig gemis.

Ter vergelijking: the Daily Show en The Colbert Report zijn twee briljante politieke shows op Comedy Central. In beide programma's wordt zowel over Republikeinen als Democraten grappen gemaakt en politiek gedraaikont wordt keihard en bijzonder geestig afgestraft. Hierbij geldt dat wie de grappen wil kunnen volgen op de hoogte moet zijn van wat zich in het nieuws afspeelt. Zo dragen deze shows, die iedere avond miljoenen kijkers trekken, op geheel eigen wijze bij aan het overbruggen van de kloof tussen burgers en politiek.

Nederlanders daarentegen hebben zelden een leuke reden om te weten wat er in Den Haag speelt, met als gevolg dat politiek veel mensen een zorg zal zijn. En voor hen die beroepsmatig iets van het Haagse spektakel moeten vinden: zij uiten zich op ernstige toon in goed geformuleerde opiniestukken en praatshows.

En dat terwijl veel Haags gedoe helemaal niet serieus genomen moet worden. CDA-ers die wel of niet meedoen aan de Gay Pride; 10 jaar na de renovatie van het Museumplein verzint de gemeente Amsterdam dat intussen alweer gedateerde bankjes vervangen moetn worden; Balkenende die op bezoek bij Obama beloftes doet die rechtstreeks ingaan tegen het kabinetsbeleid; de kenniseconomie; Rouvoet met zijn gezinspolitiek en schaamhaar controle; overheidstips voor veilig internetten die op het moment van bekendmaking al achterhaald zijn.

Weloverwogen afkeurende reacties geven dit beleid, plannen en proefballonnen een legitimiteit die ze niet verdienen; anderzijds moeten ze niet genegeerd worden. Politici krijgen dan het idee dat er niemand op hen let en zij zullen nooit leren van hun fouten.

Amerikanen zitten bovenop de politiek. Niet alleen omdat daar hun toekomst deels wordt bepaald maar ook omdat er zo af en toe iets te lachen valt. Politici op hun beurt weten dat als ze iets doms doen dat ze `s avonds op Comedy Central voor gaas gaan.

De Nederlandse politiek en samenleving zou er met een eigen Daily Show enorm op vooruit gaan. Want politiek waar niemand om kan lachen die verzuurt.

Video: niet heel inhoudelijk maar daarom niet minder leuk. De broers Evan en Michael zetten met behulp van de autotune politieke discussies op muziek.

Zweedse meesters

2009-07-30T22:12:00.006-04:00

De Washington Post besteedt niet iedere dag aandacht aan nieuwe museum collecties. Dus als ze het doen moet het de moeite waarde zijn. Waarom vraag ik me dan toch af of ik in the National Museum of American History of in IKEA ben.

Julia Child was s` werelds eerste televisiekok. In een tijd waarin de meeste programma's uit 'talking heads' bestonden gaf zij kookdemonstraties, die gepaard gingen met vallende eieren, onverwachte rookontwikkeling en zichtbare zweetdruppels als zij haar hoofd te ver in de oven had gestoken. Het publiek maalde er niets om: Child werd wereldberoemd en zelfs tot na haar dood in 2004 blijven haar programma's voorbij komen.

Hoewel ik haar wel eens op televisie zag wist ik niet wie ze was; ik kende haar als de dame die kokende chefs interviewt en daarbij opzichtig op het aanrecht leunt. Slecht ter been? Dronken? Allebei? Niets van dat al dat, zo leerde mijn museumbezoek mij vandaag. Child was 1.88 meter en moest dus een beetje zakken voor de camera. Thuis had ze daar geen last van: haar eigen keuken was op maat gemaakt. En liefhebbers kunnen die sinds deze week bekijken in the National Museum of American History.

De muur waar de potten en pannen aan hangen is open zodat bezoekers - naast de twee deuren - goed naar binnen kunnen kijken. Maar een blik door het sleutelgat zou ook hebben volstaan. Child's keuken is niet alleen een keuken, maar ziet er ook zo uit. Aanrecht, kastjes, kookboeken, messen, snijplanken, bakje met elastiekjes en muntjes, haakje voor haar schort en een kleedje op de tafel. Het is een keuken waar je al honderd keer geweest bent zonder dat je je daarvan bewust was.

Child's keuken is veelzeggend over Amerikaanse musea. Deze staan vol met gewone gebruiksvoorwerpen die van beroemde mensen zijn geweest. Soms werkt deze methode: de hoge hoed van president Lincoln, zijn handelsmerk; het bureau van president Kennedy, beroemd van een foto; een wandelstok van president Roosevelt. Vaak niet: de pet van Bob Hope; de telefoon van mediamagnaat Rupert Murdoch; Sylvester Stallone's bokshandschoenen.

En sinds deze week kunnen we daar dus de staafmixer, afwasmachine en de rest van de keuken van Julia Child aan toe voegen. Het is dat er mensen foto's maken anders zou ik zweren dat ik in IKEA ben.

Julia Child kookt - in een studio - een omelet:

De diplomatieke kracht van bier

2009-07-29T17:06:00.007-04:00

President Obama's oplossing voor een uit de hand gelopen ruzie en zijn inzicht in eigen fouten blijven een verademing in vergelijking met de stugge Bush jaren.

Het begon zo simpel: een vrouw in Massachusetts belt de politie omdat ze twee mannen de voordeur van haar buren ziet forceren. Binnen enkele minuten verschijnt een agent die de man die inmiddels binnen is ondervraagt. Deze vertelt dat hij zijn sleutels kwijt is en daarom de deur samen met de taxichauffeur moest openbreken. Als bewijs laat hij zijn ID met adres zien.

Desondanks wordt de man gearresteerd en onmiddelijk begint het staartje. De 'inbreker' is namelijk niemand minder dan Harvard professor Henry Louis Gates, één van Amerika's meest prominente academici, vriend van Obama en inderdaad de echte bewoner. Dat hij gearresteerd is wijt Gates - die zwart is - aan de racistische vooroordelen van de blanke politieagent; een witte professor zou dit nooit overkomen zijn.

De politieagent James Crowley wuift deze beschuldiging weg: hij deed wat hij moest doen en kreeg vervolgens een grote mond waar hij – net als iedere Amerikaan in uniform – niet van gediend is. Crowley zegt dat hij Gates waarschuwde maar dat die hem geen andere keuze liet; en dat Gates zwart is maakt niets uit – als hij groen geweest dan was hij ook in de boeien geslagen.

De zaak kreeg snel landelijke aandacht. Verhalen over agenten die minderheden zonder reden aanhouden, oppakken en soms neerschieten zijn maar al te bekend en kennelijk is Obama's Amerika nog niet post-raciaal verzuchtten sommigen. Anderen zagen in Gates' arrestatie geen ras-, maar klassejustitie. Een hardwerkende agent afbekken die je huis komt beschermen, want denkt die elitaire Harvard gast wel niet?

Gatesgate bereikte het wereldtoneel nadat Obama zich met de zaak bemoeide. Tijdens een persconferentie vorige week zei hij dat hij niet alle feiten kende en bevoordeeld is wegens zijn vriendschap met Gates, maar dat het overduidelijk was dat de politie “stupide” gehandeld had. Een storm van protest volgde: de president had zich hier nooit mee mogen bemoeien en zijn harde woorden waren voorbarig.

Dat zag Obama later ook; hij verscheen onaangekondigd tijdens een persconferentie om tekst en uitleg te geven en belde politieagent Crowley om zijn excuses te maken. Om de zaak helemaal te sussen nodigde hij Gates en Crowley uit om morgen in het Witte Huis – maar nog liever in de tuin – een biertje te komen drinken. Een betere oplossing is niet denkbaar: we hebben hier met twee mannetjes te maken wiens ego's waarschijnlijk de reden zijn dat de zaak uit de hand liep. En hoe is de vrede beter te herstellen dan met een bierje geserveerd door de president die naar eigen zeggen ook over “ a healthy ego” beschikt?

Dit was de eerste keer dat Obama opzichtig en publiekelijk in de fout ging. En zijn damage control technieken zijn nog steeds een verademing: Obama doorziet het probleem, neemt de verantwoordelijkheid op zich en haalt de angel uit de zaak. Vergelijk dat eens met Bush die geen antwoord op de vraag kon geven of hij iets aan zijn presidentsschap zou willen veranderen. En na acht jaar Christelijk blauwe knopen gedrag dat alcohol drinken gelijk stelde aan duivelsverering is het een geruststellende gedachte dat Amerika weer een president heeft die geen enkel diplomatieke middel schuwt.

George W. Bush voordat hij een Born Again geheelonthouder werd:

Mag Barack buiten komen spelen?

2009-07-28T11:29:00.002-04:00

Sepp Blatter, de president van de Wereldvoetbalbond FIFA, was de afgelopen dagen in Amerika. Officiëel om de vooruitgang van 'soccer' te bestuderen maar de echte reden bleek gister tijdens zijn bezoek aan het Witte Huis. Of president Obama volgend jaar naar het WK voetbal wil komen? Please?

Ooit zagen Amerikanen voetbal hetzelfde als algemene ziektekostenverzekering: een typisch Europees verschijnsel waar men vaag iets over gehoord had maar waarvan de details onbekend waren. Maar tijden veranderen; en terwijl het land went aan het idee dat Obamacare niet gelijk staat aan de totale vernietiging van 'The American Way of Life' zit ook 'soccer' in de lift. Het Amerikaanse team behaalde vorige maand ten koste van Europees Kampioen Spanje voor het eerst de finale van een officiëel FIFA toernooi; en dat ze in die wedstrijd om de Confederations Cup bijna van Brazilië wonnen was een enorme opsteker voor het Amerikaanse voetbal.

Ook het clubvoetbal wint aan populariteit en voor een land zonder eigen grote namen of traditie doen de Yanks dat best aardig. Ieder weekend zijn er live wedstrijden op televisie en stadions door het hele land zitten vol. Het is natuurlijk niets vergeleken bij Europa, maar u moet bedenken dat het land vóór 1994 - het jaar dat het WK in Amerika werd georganiseerd - de spelregels nauwelijks kende.

Toch gaat het tempo waarin Amerika voetbal omarmt sommigen niet snel genoeg. En dat is, om met de woorden van een kenner te spreken, net zo logisch als toeval. Aan de ene kant een sportgek land met 300 miljoen inwoners, aan de andere kant het meest populaire spelletje op aarde. Oftewel hoe eerder die twee aan elkaar te koppelen zijn hoe sneller de FIFA kassa nog harder kan gaan rinkelen. "En wie kan dat beter doen dan Obama," moet men bij de FIFA hebben gedacht. Populair, sportief en zwart is hij de perfecte ambassadeur voor het WK volgend jaar in Zuid-Afrika. Of Obama daadwerkelijk komt liet hij na de bespreking met Blatter in het midden maar hij gaat het proberen.

Blatter kan daar voorlopig mee leven. Hij heeft namelijk nog wat onderhandelingsmateriaal achter de hand. De Zwitser is ook lid van het IOC en Obama zou graag de Olympische Spelen in 2016 naar zijn thuisstad Chicago halen. En de FIFA president wil best een goed woordje voor zijn Amerikaanse collega doen als die op zijn beurt bereid is de details volgend jaar in een skybox in Johannesburg te bespreken.

Blatter begaat een Schwalbe op zichzelf

Martelprofessor ondervraagd

2009-07-27T13:06:00.004-04:00

Voordat John Yoo, de professor in onderstaande video, aan de slag ging bij de universiteit van Californië werkte hij als juridisch adviseur voor de Bush regering. Daar schreef hij onder andere de zogenaamde Martel Memo's. Tijd om eens een grap met hem uit te halen.

Aan de hand van Yoo zocht, vond en overschreed Amerika na 9/11 de grenzen van de wet. Het was Yoo die oordeelde dat het afluisteren van Amerikanen zonder toestemming en zonder reden binnen de wet viel; het was Yoo die stelde dat 'de harde ondervragingstechnieken' geen martelingpraktijken waren; en het is Yoo die iedere vorm van kritiek op zijn juridisch advies aan voormalig vice-president Dick Cheney afdoet als "absurd."

Wie niet horen wil, moet maar voelen dachten de makers van het Australische programma 'The Chaser’s War on Everything.' En in een outfit die we kennen van de beruchte foto's uit de Iraakse Abu Ghraib gevangenis draait een komiek tijdens Yoo`s collega de rollen om en stelt de martelprofessor een paar indringende vragen.

Onderkin is welkome afleiding

2009-07-22T22:46:00.005-04:00

President Obama gaf vanavond een prime time persconferentie over zijn plannen voor de invoering van een algemene ziektekostenverzekering. Een belangrijk onderwerp – maar voor velen een complexe ver-van-het-bed-show. Gelukkig is er voldoende onbelangrijke afleiding.

Zo wees Obama vorige week Regina Benjamin aan als de nieuwe 'Surgeon General.' Dit houdt in dat ze baas wordt van de 6000 medewerkers van het Commissioned Corps of the U.S. Public Health Service; en als de 'chief health educator' zal ze Amerikanen informeren over gezonde leven en het voorkomen van ziektes. Benjamin staat te boek als een slim persoon, een ervaren dokter en 'a real go-getter.'

Toch vragen sommigen zich af of zij de juiste persoon is: Benjamin is namelijk ook te dik. En in deze tijd waarin overgewicht dodelijke ziekte Nummer Eén is en de helft van Amerika's volwassenen en een derde van alle kinderen te zwaar is geeft dat een verkeerd signaal. Immers, de verwachte reactie op een te dik persoon die mensen vertelt dat ze moeten afvallen, “Says who, fattie!”

Anderzijds verwachten haar supporters, juist omdat ze wat extra kilo's heeft, dat ze zich goed zal kunnen inleven in haar publiek als ze vertelt over de gevaren van overgewicht. Men wijst hierbij op presentatrice Oprah Winfrey die ook regelmatig ten overstaan van de hele wereld over haar strijd tegen de kilo's praat. Zoveel aandacht zal Benjamin nooit krijgen maar de strategie kan werken.

Voor beide kanten zijn argumenten aan te dragen maar dat is niet het belangrijkste van deze discussie. Ook het feit dat men maar wat gist naar haar echte gewicht -- gevaarlijk of een paar gezellige zwembandjes? -- en de herkomst – driemaals daags Maccen of haar genen? -- doet niet echt ter zake. Dat zijn details.

Het opmerkelijke aan deze zaak is men het grotere geheel negeert. Al 30 jaar wordt geconstateerd dat Amerika dichtslibt en de enige reactie is dat vliegtuigstoelen, WC's en doodskisten worden aangepast. Andere ongezonde gewoonten zijn met veel bombarie en politieke eensgezindheid aangepakt: drugsgebruikers worden opgesloten, rokers staan buiten en drinken mag pas van 21 jaar en gebeurt binnen achter gesloten deuren – het enige dat iedereen altijd en overal mag, kan en doet is eten. Zelfs wie overduidelijk genoeg heeft gehad blijft welkom.

Gaat Benjamin hierin verandering brengen? Wellicht, maar waarschijnlijk niet. Gelukkig heeft haar onderkin de aandacht even kunnen afleiden van de echte problematiek.

Ministerie van Financiën zoekt hofnar

2009-07-22T12:15:00.001-04:00

De medewerkers van het Bureau of Public Debt hebben dankzij de crisis een lastige tijd achter de rug en dat het begrotingstekort tot ongekende hoogte opliep wordt ook hen zwaar aangerekend. Voorlopig blijft de economische barometer zwaar weer aangeven dus hoog tijd om hen eens op te vrolijken.

Mocht u het even kwijt zijn: het Bureau of the Public Debt (BPD) -- naar eigen zeggen "een kleine organisatie binnen het Ministerie van Financiën" - leent het geld dat nodig is om de federale overheid te laten draaien en houdt toezicht op de schulden. Door de crisis, het $800 miljard kostende stimuleringsplan en president Obama's ambitieuze agenda draait het BPD de laatste maanden overuren.

Niet iedereen waardeert hun inzet en lange werkweken. Fiscaal conservatieven vinden dat Uncle Sam de hand op de knip moet houden nu het begrotingstekort voor dit jaar meer dan $1.1 biljoen bedraagt. In felle bewoordingen vallen zij Obama's uitgavepatroon aan en het BPD gaat daarbij niet vrijuit.

Deze combinatie - hard werk en weinig waardering - is dodelijk weet ook de top van het BPD. En zeker in deze tijden heeft niemand iets aan hangende kopjes. Op zoek naar een oplossing om hun medewerkers op te vrolijken plaatste men deze vacature, "Gezocht: m/v die 'Humor in the Workplace' programma's kan verzorgen. Gedurende twee bijeenkomsten van drie uur bespreekt de kandidaat de rol van humor op de werkvloer en het belang van lachen om stress te voorkomen. Ook moet hij/ zij 'on the spot' cartoons kunnen maken over BPD-gerelateerde onderwerpen." Na de afloop van de sessies moeten BPDers humor met hun werk kunnen combineren, begrijpen waarom lachen goed is en weten hoe ze burn-outs voorkomen.

Zover is het niet gekomen. Nadat de vacature bekend was geworden werd er moord en brand geschreeuwd. "In deze tijden geld uitgeven aan een hofnar, het is een schande." De BPD top besloot daarop dat "het programma geen nuttige besteding van belastinggeld zou zijn" en trok de vacature in.

Helaas. Ik had u graag willen vertellen hoe de zoektocht was afgelopen; nog liever had ik verslag van een sessie gedaan. Ik was erg benieuwd naar de cartoon die de humorexpert zou maken over de voorspelling dat de invoering van een algemene ziektekostenverzekering in het komende decennium $10 biljoen gaat kosten.

NBC zoekt terroristen

2009-07-20T21:33:00.003-04:00

De Rijdende Rechter, Opsporing Verzocht en zelfs Peter R. de Vries' programma's hebben één ding gemeen: het maakt niet uit of de verdachten vrijuit gaan of niet. Dat probleem heeft NBC's nieuwe programma “The Wanted” niet – maar dat maakt nog geen leuke televisie.

De opzet van “The Wanted” is bekend: verborgen camera's, groen/witte nachtopnames en schokkerige hand held shots. Interviews met de vaste krachten, afgewisseld met beelden van de persoon van de week. Tijd, plaats en andere informatie komt met typemachine geluiden het beeld binnen. Je vraagt je bijna af waarom NBC denkt dat iemand dit programma wil zien.

Totdat je het nieuwe en onverwachte aspect van de show hoort: 'the wanted' zijn terroristen en de mensen die jacht op hen maken voormalig Green Beret Roger Carstens, voormalige Navy SEAL Scott Tyler en onderzoeksjournalist Adam Ciralsky.

Vanavond is de première en deze uitzending draait om Mullah Krekar, oprichter van terreurorganisatie Ansar al-Islam en, volgens een persbericht van NBC, “an Islamic Nazi.” Dat al jaren bekend is dat hij in Oslo woont – met zijn naam op de brievenbus - maakt voor de spanningsboog niets uit, aldus één van de producenten van de show. Alle personen die in “The Wanted” behandeld worden staan rood gemarkeerd op de website van Interpol. Dat is niet hetzelfde als een internationaal arrestatiebevel, maar “houdt in dat ze ergens gezocht worden en dat Interpol moet helpen bij hun uitlevering.” Maar dat is makkelijk gezegd – eerst moet iemand hen willen arresteren.

En halverwege “The Wanted” blijkt dat het manco van de show. Als de man echt verdacht was had men hem allang opgepakt; dat hij vrij rond loopt is geen gebrek aan detectivewerk, maar het gevolg van complexe bureaucratie en internationaal recht. En dat is via televisie lastig over te brengen. De presentatoren doen wel hun best om alles extra spannend te maken, maar die methode valt dood als ze hem ook gebruiken tijdens het huren van een auto.

Na afloop van de show volgde een update: de Noorse premier heeft beloofd dat de terrorist uitgeleverd kan worden aan Irak – het land waar hij gezocht wordt. De makers van “The Wanted” zullen dit ongetwijfeld als een compliment zien; maar of deze mix van reality, entertainment en internationale rechtsgang ook kijkers gaat opleveren is zeer de vraag.

De trailer van "The Wanted"

De buit is binnen maar tegen welke prijs?

2009-07-14T22:20:00.002-04:00

Premier Balkenende kan tevreden zijn over zijn bezoek aan het Witte Huis. President Obama nodigde hem persoonlijk uit om deel te nemen aan de G20-top in september in Pittsburgh. Aan deze eer hangt echter een redelijk prijskaart.

Wie Balkenende's bezoeken aan Bush nog kan herinneren hield gister zijn hart vast. De premier was toen zichtbaar onder de indruk van zijn gastheer en leek meer op een schooljongen die zich bij de rector moest melden dan de leider van één van Amerika's oudste en trouwste bondgenoten.

Inmiddels is Balkenende een ervaren rot op het internationale toneel. En dat die ervaring wat waard is blijkt uit Obama's uitnodiging voor de G20-top. Nederland is officieel geen lid van deze club van de belangrijkste economieën ter wereld maar slaagde er – net als bij de laatste twee bijeenkomsten - opnieuw in om van de partij te mogen zijn.

Zoals dat echter gaat in politieke kringen: voor wat hoort wat. En met dat deel van de deal zou Balkenende het thuis nog wel eens lastig kunnen krijgen. Behalve de crisis stonden ook Afghanistan en Guantánamo Bay, de Amerikaanse gevangenis op Cuba, op de agenda. Voor Obama is Afghanistan het belangrijkste toneel in de strijd tegen het terrorisme; en hij zou graag zien dat andere landen een grotere verantwoordelijkheid nemen. Maar Nederland wil de bijdrage aan de missie volgend jaar te beëindigen.

Ook bij het sluiten van Guantánamo Bay kan Amerika buitenlandse hulp goed gebruiken: een aantal gevangenen mag weg maar kan niet naar huis omdat het daar niet veilig is en Amerika komen ze vanwege strikte anti-terreurwetten niet in. Een aantal Europese landen is bereid ex-gedetineerden op te nemen maar Nederland blijft halsstarrig weigeren.

Tot gister. Mocht Obama in de problemen komen om zijn belofte in te lossen om Guantánamo Bay voor 20 januari 2010 te sluiten, “dan zal Nederland het overnemen van gevangenen nog eens bezien,” aldus de premier. En hoewel hij voet bij stuk hield om alle Nederlandse troepen volgend jaar uit Afghanistan terug te trekken betekent dat volgens Balkenende niet “dat Nederland het Afghaanse volk de rug zal toekeren.”

Wat deze uitspraken in de praktijk inhouden zal Balkenende bij thuiskomst mogen uitleggen want beide onderwerpen liggen gevoelig in Den Haag. Oftewel, voordat hij zijn koffer kan pakken om naar Pittsburgh te reizen staat hem nog lastige zomer te wachten.

Uit den ouden doosch:

Aangeprezen vanuit het graf

2009-07-13T23:04:00.003-04:00

Na het overlijden van Nico Haak wisten de producenten van de Bioregulator – een armband met 'heilzame' werking – niet hoe snel ze de reclames met de zanger moesten verwijderen. Met name de payoff onder Haak's lachende gezicht “Ik doe hem nooit meer af” vond men ongepast. Dat het ook anders kan bewijst het marketingbedrijf Media Enterprises.

Billy Mays verscheen regelmatig op de Amerikaanse televisie. Als een moderne Amazing Discoveries Mike prees hij in commercials van twee minuten spullen uit de Mighty productlijn aan. Dat je van mijlen ver kon zien dat deze spullen thuis alleen maar konden tegenvallen deed aan Mays' enthousiasme niets af.

Probleemloos herstelde hij gesprongen leidingen met wat Mighty Putti, repareerde hij parachutes met Mighty Tape – die hij daarna zelf testte – en liet hij onder water zien hoe je met Mighty Mendit een kapotte duikuitrusting kon verhelpen. En hij was daar nog jaren mee doorgegaan als de All Mighty hem eind vorige maand niet tot zich geroepen had.

Media Enterprises, het bedrijf dat Mays inhuurde voor de infomercials, werd door zijn plotse dood met een dilemma geconfronteerd. Uit respect voor de overledene al zijn commercials schrappen? Of Mays – die een redelijke cultstatus had opgebouwd – aanhouden als spokesperson?

Na langdurig beraad werd besloten Mays gedurende de week na zijn dood niet op televisie te laten zien. Inmiddels is hij weer terug en klinkt op de meest onmogelijke tijden zijn karakteristieke openingszin “Hi, Billy Mays here.” De eerste keren was het vreemd om een dood iemand zo blij over zulke flutspullen te horen praten, maar nu valt het nauwelijks meer op. Sterker nog, het feit dat hij er niet meer is maakt de Mighty lijn infomercials geloofwaardiger. Noem het het Jackson effect: zijn plastische chirurgie, rechtzaken en excentrieke leefstijl zijn hem ook vergeven en in plaats daarvan overheersen de berichten over zijn muzikale genialiteit.

Het gaat te ver om beide heren op hetzelfde voetstuk te plaatsen – opmerkelijk detail: ze waren allebei 50 en overleden op dezelfde dag – maar ook Mays deed waar hij goed in was. En hij had zich geen mooier eerbetoon kunnen voorstellen dan dat hij daar vanuit het hiernamaals mee door mag gaan.

Californië verruilt dollars voor IOU's

2009-07-12T16:56:00.003-04:00

Wie de film 'Dumb& Dumber' heeft gezien weet dat "IOU's are as good as money." Althans dat probeert Jim Carrey's karakter Floyd een woedende crimineel wijs te maken die in plaats van geld slechts wat papiertjes en bonnetjes in een koffer aantreft. Inmiddels hanteert een andere Hollywoodster - gouverneur Arnold Schwarzenegger - dezelfde strategie. Op naar de volgende crisis?

Bij het aanbreken van het nieuwe fiscale jaar op 1 juli bleek dat de Amerikaanse staat Californië maar liefst $26.3 miljard tekort kwam. En omdat de vaste lasten - ambtenarensalarissen, uitkeringen en openbare aanbestedingen - doorlopen moest er snel een oplossing worden gevonden. Entrée de IOU.

Voor de staat zijn deze schuldbekentenissen een gouden greep. Betalingsverplichtingen worden - op papier - nagekomen en ondertussen wordt tijd gewonnen om ergens een paar miljard vandaan te halen om de boeken op orde te krijgen. Inmiddels zijn er al 90.000 IOU's ter waarde van zo'n $350 miljoen in omloop en de verwachting is dat de teller voor het einde van de maand op $2.5 miljard staat.

Niet iedereen is even blij met deze constructie. Zo kondigden Wells Fargo, JPMorgan Chase en Bank of America afgelopen vrijdag aan dat zij niet langer IOU's in cash zullen omzetten; Citibank doet vanaf volgende week vrijdag niet meer mee. Het zou namelijk niet de eerste keer zijn dat zij de klappen van het Californische wanbeleid mogen opvangen. In 1992 - toen het land ook door economisch harde tijden ging - nam de staat voor het eerst zijn toevlucht tot IOU's. En ook toen beloofde men plechtig dat het om "een kortlopende maatregel ging," aldus een Bank of America woordvoerder.

"Maar hoe langer we de IOU's accepteerden hoe langer het duurde voordat de kwestie was opgelost. Wij willen nu voorkomen dat onze hulpvaardigheid de zaak onnodig rekt." In een verklaring sloot Wells Fargo zich aan bij deze woorden, "Californië moet, net als ieder huishouden en ieder bedrijf, met geld leren omgaan. Banken zijn niet de oplossing voor Californië's financiële problemen."

Amerika zou Amerika niet zijn als anderen hier kansen zien. De IOU's zijn geldig tot 2 oktober, tenzij de staat eerder uit de budget problematiek is. Gezien het enorme gat en de nog steeds onzekere tijden betekent die belofte niet zoveel. Grote kans dat iedereen dus zo snel mogelijk van zijn IOU's afwil -- Californië is tenslotte niet de enige met betalingsproblemen. Daarnaast leveren de IOU's 3.75 procent rente op en mogen ze van de U.S. Securities and Exchange Commission doorverkocht worden .

Zo is er inmiddels op de website Craigslist een levendige handel gaande. IOU's zijn minder waard dan de echte dollars maar wie goed zoekt kan een mooie deal vinden. Via ioumarket.com kunnen tegen betaling advertenties geplaatst worden om van IOU's af te komen. En de New Yorkse investeringsmaatschappij SecondMarkets loopt ook met plannen rond om zich met deze ontluikende markt te bemoeien.

Enerzijds worden deze handelaren alle goeds toegewenst. Geld verdienen in economisch lastig tijden daar zijn ballen en hersens voor nodig. Anderzijds is het te hopen dat deze business kleinschalig blijft.

Als het echt lucratief wordt en andere staten Californië's voorbeeld volgen - wat niet ondenkbaar is gezien hun begrotingstekorten - zullen ook mensen zonder verstand van zaken zich op de IOU markt storten met het idee snel en makkelijk geld te verdienen. En is dat niet de reden dat de crisis die de IOU's nodig maakte in de eerste plaats begonnen is?

Slaapverwekkende zaak

2009-07-09T22:50:00.001-04:00

Dat Edward Trujillo's veroordeling wegens wapenbezit ongegrond is verklaard dankt hij aan zijn advocaat. Niet vanwege diens indrukwekkende pleidooi of argumenten, maar omdat strafadvocaat Michael Harrison's onorthodoxe gedrag zijn cliënt “any meaningful representation” ontnam, aldus de rechter. En dat is in strijd met de New Yorkse wetgeving.

Zo viel Harrison regelmatig in slaap, bladerde hij tijdens getuigenverhoren in tijdschriften en gaf hij een “bizar” openingspleidooi waar de rechtszaal hard om moest lachen. Zo niet de verdachte; hij nam een nieuwe advocaat in de arm die pleitte dat de zaak over moest. De rechter gaf hem gelijk en had bovendien een fikse waarschuwing voor Harrison die de “the integrity of the judicial process” in gevaar zou hebben gebracht.

Harrison reageert laconiek op de zaak. Zelf is hij van mening dat zijn opening juist “very logical and precise” was. Dat iedereen in lachen uitbarstte ziet hij niet als een probleem, “Laughter's very good when you're looking at many years in prison.” En zelfs het verwijt dat hij sliep lijkt hem niet te deren. “That sounds very relaxing.”

Politieke zendtijd of blockbuster?

2009-07-06T22:39:00.004-04:00

Het verschil tussen een reclame en een speelfilm is over het algemeen makkelijk te zien. Maar bij het benoemen van de categorie waarin “Hillary: The Movie” valt moet het Amerikaanse Hooggerechtshof uitkomst bieden.

De film is gewijd aan Hillary Clinton en uitgebracht in de periode dat zij met Barack Obama in felle strijd verwikkeld was over de Democratische nominatie. En de inhoud is op zijn zachts 'anti-Hillary' te noemen. Conservatieve commentatoren en Republikeinse kopstukken vertellen gedurende 90 minuten waarom zij volledig ongeschikt is om Amerika's volgende president te worden.

De zaak kwam aan het het rollen toen Citizens United, de conservatieve organisatie achter de film, zendtijd voor trailers wilde inkopen. De zender wilde daar geen gehoor aan geven omdat “Hillary” in hun ogen geen film is maar een politieke reclame van anderhalf uur. En die mogen alleen worden uitgezonden worden als het einde van de reclame de geldschieters vermeldt. Citizens United stapte daarop naar de rechter: de film is een artistieke uiting en valt onder de vrijheid van meningsuiting. Dat de timing en inhoud het politieke proces kunnen beïnvloeden doet daar naar hun mening niets aan af.

Aan de negen leden van het Hooggerechtshof nu de lastige taak deze zaak tot een goed einde te brengen. Enerzijds is het onwenselijk dat mensen niet langer politiek getinte films kunnen financieren zonder voor hun politieke voorkeur uit te komen. Anderzijds als in campagnetijd alles gezegd kan worden zonder dat het publiek weet waar de boodschap vandaan komt zet dat de deur open voor de meest lage en anonieme beschuldigingen – een strategie die men in de Amerikaanse politiek al jaren probeert te beteugelen.

De uitspraak over “Hillary: The Movie” wordt in september verwacht.

Feestje kost advocaat baan

2009-07-02T16:04:00.001-04:00

Advocaat Larry Wilder zal de avond doorzakken op 17 juni niet snel vergeten. Niet allleen omdat hij die ochtend slapend in een vuilnisbak werd aangetroffen; het kostte hem zijn baan bij de gemeenteraad van Jefferson City in de Amerikaanse staat Indiana.

Nog voldoende bij zinnen om te beseffen dat hij niet moest rijden bleek de afstand van zijn taxi naar zijn voordeur te ver. En daar werd Wilder, na een telefoontje van zijn buurvrouw, door de politie aangehouden. Nog voordat het gemeenstebestuur zich over eventuele sancties had kunnen beraden besloot Wilder op te stappen. Hij had weliswaar niets strafbaars gedaan, zei hij, maar “it's a private matter made public because I am a public person.”

De zaak krijgt ongetwijfeld nog een staartje. Eén van de agenten nam een foto van de slapende Wilder die sindsdien op Internet een eigen leven is gaan leiden. Hoewel hij daarmee geen regels overtrad – Wilder lag op de openbare weg – zal de hoofdofficier hem ter verantwoording roepen. “I would prefer my officers not take private pictures of police activities.”

Weg met advocaten

2009-07-01T10:12:00.003-04:00

De Foundation for Fair Civil Justice organiseert jaarlijks de 'Wacky Warning Label Contest' waarbij het goud dit jaar ging naar de waarschuwing op de 'Off-Road Commode,' een mobiele WC die bevestigd kan worden aan een trekhaak. “Not for use on moving vehicles.”

Volgens de organisator is de wedstrijd niet alleen voor de lol maar ook bedoeld om de uit de hand gelopen Amerikaanse claimcultuur aan de kaak te stellen. Die zou zo verstikkend werken dat bedrijven uit angst voor rechtszaken afzien van innovatie.

Philip Howard gaat in zijn boek “Life Without Lawyers; Liberating Americans from Too Much Law” een stap verder. Amerika's drang naar regulatie om zo ieder denkbaar risico te vermijden bedreigt de toekomst van het land, aldus de voormalige advocaat. “Legal shackles frustrate teachers, doctors, and managers. Modern law is a main cause of the decline of our social order. Schools and hospitals are falling apart because people within them no longer feel free to make decisions to make them work.”

En met zijn voorbeelden schetst Howard een maatschappij die inderdaad losgeslagen lijkt te zijn. Zo is er de zaak van een vijf-jarig meisje die op school met pennen en schriften begint te gooien; en omdat niemand haar fysiek durft aan te pakken – bang om voor ' child molestation' te worden aangeklaagd – moet de politie er aan te pas komen om haar, geboeid en wel, af te voeren. En wat te denken van een rechter in Washington, D.C. die een stomerij voor $54 miljoen aanklaagde omdat ze zijn broek waren kwijtgeraakt.

De drijvende kracht achter deze ontwikkeling is volgens Howard de burgerrechtenbeweging uit de jaren `60. Maakte die in eerste instantie een eind aan Amerika's apartheidssysteem, uiteindelijk leidde zij tot “a new idea of freedom – where the focus is on the rights of whoever might disagree with a decision.”

Juryrechtspraak, steeds hoger oplopende schadevergoedingen, de neiging van rechters om gedupeerden gelijk te geven en een ten opzichte van 1970 verdubbeld aantal advocaten hebben inmiddels een klimaat gecreeërd waarin geen ruimte is voor eigen verantwoordelijkheid, innovatie of creativiteit. “Americans increasingly go through the day looking over their shoulder instead of where they want to go.”

Howard's oplossingen zijn minder vergaand dan de titel van het boek doet vermoeden. Zo zouden rechters de macht van de jury moeten indammen met “boundaries of reasonableness as a matter of law.” Ook zouden zij zich actiever moeten opstellen om te voorkomen dat absurde zaken - $54 miljoen voor een broek - eindeloos voortduren. Speciale rechtbanken voor medische missers dienen de verjuridisering van de operatiekamer te stoppen.

(Een onderwerp dat hij buiten beschouwing laat maar zeker onderdeel van de oplossing moet zijn, zijn de steeds verder oplopende kosten van rechtelijke verkiezingscampagnes; zo buigt het Amerikaanse Hooggerechtshof zich momenteel over een zaak waarbij een rechter zijn grootste donor vrijsprak. Zonder deze ontwikkeling te benoemen is iedere hervorming bij voorbaat gedoemd te mislukken.)

Hoewel Howard's voorstellen redelijk voor de hand liggen en deels al gangbaar zijn snijdt hij wel degelijk een actueel probleem aan dat bovendien verder gaat dan Amerika. De neiging om het dagelijks leven met meer en meer regelgeving te sturen is een een trend die ieder ontwikkeld land merkt. Ook in Nederland zijn verhalen over leraren en doktoren die overmand door bureaucratie nauwelijks meer aan werk toekomen maar al te bekend.

Anderzijds zijn de verschillen te groot om te stellen dat 'Amerikaanse toestanden' op de loer liggen. Hier kunnen gedupeerden een beroep doen op uitgebreide sociale vangnetten; wettelijk vastgelegde discriminatie heeft sind de Tweede Wereldoorlog niet meer bestaan; en de strijd voor de uitbreiding van individuele rechten werd minder hard gevoerd dan in Amerika.

Ook is het publieke vertrouwen in het Nederlandse rechtssysteem groter. Dat slechts 16 procent van Amerika fiducie zegt te hebben in het juridische apparaat is mede het gevolg van “a calculated 'scare campaign' by corporations,” waar advocaten met reclameslogans als “Get the Cash That You Deserve. Over $100 Million Recovered for Our Clients,” en “No It`s Not A Lottery. It`s Justice” zelf ook aan bijdragen, aldus Howard.

Hoewel hij zowel in zijn titel als in de inhoud van zijn boek af en toe lichtelijk overdrijft maakt Howard een aantal terechte opmerkingen. “Life Without Lawyers” kan zo ook de Nederlandse lezer die met steeds verdergaande regelgeving geconfronteerd wordt aan het denken zetten.

CIA werft op Wall Street

2009-06-30T18:21:00.001-04:00

Dankzij de crisis op een zijspoor? Van gekkigheid niet meer weten waar de miljoenen aan te spenderen? Of zin om de cubicle te verruilen voor een spannender werkomgeving? Wall Street bankiers die zich aangesproken voelen kunnen zich opmaken voor een nieuwe baan. Als geheim agent.

Handig gebruik makend van de crisis lanceerde de CIA onlangs een reclamecampagne speciaal voor bankiers. "Economische, financiële en andere geldexperts," vertelt een radiospotje, "als de jacht op het grote geld niet genoeg is, dan heeft de CIA een missie voor u. 'Make a difference in your career and for your nation.'"

Ex-bankiers moeten echter niet denken dat ze ooit in Noord-Korea gedropt zullen worden om het regime omver te gooien. Ook acties om Iran's uraniumcentrifuges op te blazen of verhoorsessies à la Jack Bauer zijn onwaarschijnlijk. Ze worden binnengehaald vanwege hun financiële kennis en opleiding, aldus CIA woordvoerdster Marie Harf. "Nationale veiligheid omvat onderdelen als terrorisme- en drugsbestrijding en het tegengaan van handel in nucleair materiaal. Dat zijn stuk voor stuk gebieden waar we sollicitanten met economische en bancaire achtergronden goed kunnen gebruiken."

De ex-bankiers zullen natuurlijk het meest moeten wennen aan de CIA salarissen. Afhankelijk van hun ervaring betalen de banen die voor hen open staan tussen de $60.000 en $160.000 per jaar. Hij is zich ervan bewust dat het een schijntje is in vergelijking met wat ze vroeger verdienden, zegt CIA recruitment officer Ron Patrick, maar "mensen die hier komen werken willen hun land dienen en dat vereist een andere 'mind set' dan voor de grootst mogelijke winst gaan. Wie die omslag kan maken zal zich bij ons helemaal thuis voelen."

Die instelling alleen is niet voldoende. Geïnteresseerden die vorige week op gesprek werden uitgenodigd - op een geheime locatie, ergens in New York - moeten voordat ze een aanbieding kunnen krijgen ook nog langs de leugendetector. En of de Wall Streeters, die jarenlang volhielden dat het wel verstandig is om hypotheken en leningen te verstrekken aan mensen zonder baan of eigen vermogen, daar doorheen komen is zeer de vraag.

Reuters interview waarin CIA's Ron Patrick de criteria uitlegt -- voor zover hij dat "on camera" kan.

Imago inflatie

2009-06-29T22:12:00.001-04:00

“And you can take that to the bank.” Er was een tijd dat een Amerikaan echt zeker van zijn zaak was als hij dit zei. Uit onderzoek blijkt dat deze uitspraak dankzij de crisis zijn langste tijd heeft gehad.

Volgens de Gallup enqûete zei slechts 22 procent “a great deal” of “a lot” vertrouwen te hebben in banken. Dit percentage – een diepterecord – is 10 procent minder dan een jaar geleden. Dat was ook al laag, als je bedenkt dat een paar jaar geleden nog bijna de helft van alle ondervraagden “heel veel” of “veel” fiducie zei te hebben in Amerika's banken.

Bekende namen hebben het meest last van de imago inflatie. En dat is niet zo gek. Dag in, dag uit wordt op de voorpagina's en praatprogramma's hun hebberigheid, wanbeleid, schuld aan de crisis en miljarden kostende reddingsplannen behandeld.

Kleinere banken kunnen handig gebruik maken van deze ontwikkeling, aldus Mike O'Toole, president van PJA Advertising + Marketing. Het enige dat zij moeten benadrukken hoe klein ze zijn en hoe dichtbij ze bij hun klanten staan. “You can use community roots in your advertising, showing real bankers with real names.”

Daarnaast is het belangrijk om te vertellen dat “je bij je leest ben gebleven,” en je nooit op die producten hebt gestort waarvan inmiddels bekend is dat ze de crisis ingeluid hebben. “ People are craving common sense and conservatism.”

Tot slot raadt O`Toole banken -groot en klein – af het woord “vertrouwen” te gebruiken in hun communicatie. “There's a huge cynicism about that.” En zolang Amerika in crisis blijft zal dat gevoel voortduren – 'and that you can take to the bank.'

Waar staat Europa in Iran?

2009-06-25T09:19:00.001-04:00

De EU is niet van plan de bestaande strafmaatregelen tegen Iran uit te breiden uit angst vooral de burgerbevolking te treffen. Wel heeft EU-voorzitter Tsjechië de lidstaten gevraagd de vertegenwoordigers van Iran in hun land ter verantwoording te roepen. Dit zei staatssecretaris Frans Timmermans van Europese Zaken maandag tijdens een debat over de Europese top vorige week in Brussel.

Europa gaat met dit besluit haar verantwoordelijkheid uit de weg en zal vriend noch vijand overtuigen van haar bedoelingen.

Wat er op dit moment in de straten van Teheran gebeurt is ongekend. Welke kant het opgaat is niet te voorspellen maar zeker is dat het een ommekeer in Iran's politiek zal betekenen. Door op dezelfde manier te reageren als altijd – ambassadeurs op het matje roepen, protest aantekenen en schande spreken – doet Europa de historische betekenis van de massaprotesten tekort.

President Obama wil zich logischerwijs niet bemoeien met de uitkomst van de verkiezingen. Na 30 jaar diplomatieke radiostilte, over en weer beschuldigingen en Amerika's blunders in buurland Irak moet de VS iedere schijn van inmenging vermijden. Zo wordt voorkomen dat het regime de rijen kan sluiten tegen de “Great Satan.” Ook moet Obama armslag houden. Lopen de protesten op niets uit dan moet hij alsnog met Ahmadinejad's regering Iran's atoomprogramma bespreken. Door die leegte te vullen kan de EU laten zien dat Obama's buitenlandse politiek met meer dan alleen woorden ondersteund wordt.

Het is derhalve zaak dat Europa zo snel mogelijk de diplomatieke betrekkingen met Iran bevriest. Het is een niet mis te verstaan signaal dat geweld tegen vreedzame demonstranten scherp veroordeeld wordt; het zal het Iraanse volk een hart onder de riem steken; en het kan de interne verdeeldheid binnen het regime verder aanwakkeren.

De Europese minister van Buitenlandse Zaken komen dit weekend bijeen voor een vergadering van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa. Hier kan besloten worden om per direct alle 27 ambassadeurs terug te roepen en alle Europese ambassades te sluiten. Het tijdelijk opgeven van 'ogen en oren' maakt de impact van dit besluit ruimschoots goed. Daarnaast blijft de 'Twitter revolutie' online beschikbaar.

Voordat dit – of enig ander – besluit genomen kan worden is het zaak dat Europa duidelijkheid schept waar men met Iran heen wil. Voor Nederland is de topprioriteit dat meer geweld voor de bevolking wordt voorkomen en en dat alle politieke krachten in Iran zich kunnen vinden in de verkiezingsuitslag. Dat lukt alleen als de demonstranten naar huis gaan en zich neerleggen bij de grillen van een 'democratie' die 30 procent van de kandidaten bij voorbaat uitsluit van deelname aan verkiezingen en geen ruimte biedt voor gelijke rechten en persvrijheid. En dat het einde van de protesten het einde van het geweld betekent is onwaarschijnlijk; het zal buiten het zicht voortduren.

Wil men daadwerkelijke verandering, dan kan Europa, nu alle ingrediënten daartoe aanwezig lijken te zijn, niet langs de lijn blijven staan. De protesten bieden daarvoor een te goede gelegenheid om de eigen onderdanen, de VS maar vooral het Iraanse volk duidelijk te maken waar Europa voor staat.

Groene reclames aangeklaagd

2009-06-22T13:48:00.005-04:00

Dat bedrijven reclames gebruiken om zichzelf en hun producten beter voor te laten doen dan ze zijn is bekend; en beweringen dat men beter is voor het milieu dan Moeder Natuur zelf zijn hierop geen uitzondering. Nieuw is echter dat dit zogenaamde 'greenwashing' tot steeds meer rechtszaken leidt.

Voordat, dankzij de crisis 'goedkoop' het modewoord werd in Amerikaanse reclames, was het 'groen' wat de klok sloeg. Volgens een onderzoek van Terrachoice, een milieu marketing bureau, nam het aantal groene producten tussen 2007 en 2009 met 79 procent toe. Maar, zo bleek uit hun studie naar 2219 producten, in maar liefst 98 procent van de gevallen bleken groene claims overdreven of ronduit gelogen. En consumenten en milieuorganisaties ruiken bloed, aldus advocaat Eric Lane, gespecialiseerd in greenwashing. “This is a hot area of false advertising.”

Zo werd onlangs S.C. Johnson aangeklaagd vanwege het gebruik van een 'Greenlist' logo op hun flessen Windex. Het bedrijf zou de indruk wekken de goedkeuring van een objectieve milieuorganisatie te krijgen terwijl het logo uit de koker van S.C. Johnson zelf komt. Eerder daagde een inwoner van Californië Honda aan: zijn Civic Hybrid zou teveel benzine gebruiken om als “fuel-efficient” te worden aangeprezen. En inmiddels buigt een New Yorkse rechter zich over de vraag of Procter & Gamble en Colgate-Palmolive gedwongen kunnen worden de ingrediënten van Ajax en andere eco-schoonmaakproducten bekend te maken.

Het is onwaarschijnlijk dat deze trend zich doorzet. Amerikanen laten inmiddels groene, over het algemeen duurdere producten, links liggen en gaan voor goedkoop. Bedrijven spelen natuurlijk handig in op die zoektocht naar de laagste prijs. En dat hun reclames daarbij overdrijven en liegen is irrelevant: of een aanschaf past in het budget is ten slotte in één oogopslag te zien.

Superheld Obama

2009-06-20T13:49:00.002-04:00

Is it a bird? Is it an airplane? No, it`s Barack Obama...

Try JibJab Sendables® eCards today!

Guantánamo vraagt om actie EU

2009-06-18T23:29:00.002-04:00

Er komt geen gezamenlijk EU-beleid inzake Guantánamo Bay. EU-lidstaten blijven individueel beslissen of zij gedetineerden uit de Amerikaanse gevangenis op Cuba opnemen. Dat is de kern van de verklaring die de Europese ministers van Buitenlandse Zaken maandag in Luxemburg zijn overeengekomen.

Voorwaarde is dat landen die gevangenen opnemen het afgesproken veiligheidsprotocol naleven en alle noodzakelijke informatie over de ex-gedetineerden delen met de Europese partners. Het besluit verplicht de Europese Unie en haar afzonderlijke lidstaten op geen enkele wijze om de zestig gevangenen, die door de VS nu niet langer gezien worden als “vijandelijke strijders ”, ook daadwerkelijk op te nemen. Het probleem is dat deze Guantánamo- gedetineerden niet naar huis kunnen omdat zij daar marteling of executie riskeren. Antiterrorismewetgeving verhindert momenteel toelating tot de VS zelf.

Dit besluit is het zoveelste bewijs dat Europa niet in staat is de rest van de wereld op kordate, snelle en eensgezinde wijze duidelijk te maken waar het voor staat.

Dat Guantánamo Bay, als levend symbool van de respectloze houding ten opzichte van de Arabische wereld en de islam, het Amerikaanse – en daarmee het gehele westerse – belang uiteindelijk meer kwaad dan goed heeft gedaan, is nu wel duidelijk. Maar uit angst het grote Amerika al te zeer tegen de schenen te schoppen bleef Europa sinds de ingebruikneming van de gevangenis in 2002 steken in formeel en krachteloos protest. Zelfs toen de martelpraktijken in de gevangenis bekend werden kwamen de verschillende EU-voorzitters niet verder dan enkele tamme verklaringen.

Je zou desalniettemin verwachten dat het de EU veel waard zou zijn om van het hoofdpijndossier Guantánamo Bay af te komen. Het was vorig jaar al duidelijk dat de machtswisseling in Washington het einde van de gevangenis zou betekenen. Europa had toen al klaar kunnen staan om vrijgelaten gevangenen op te nemen die niet op een verblijfplaats in hun eigen land of Amerika konden rekenen,
maar deed niets.

Van de gevangenen die voor opname in Europa in aanmerking komen staat in sommige gevallen al jaren vast dat zij ten onrechte in Guantánamo Bay verblijven. Voor Europa waren én zijn zij een uitgelezen kans om praten over mensenrechten in daden om te zetten. Inmiddels hebben zich zeven Europese landen bereid verklaard de VS te helpen; afgelopen maandag nog beloofde Italië drie gevangenen te zullen opnemen.

Maar nu de regering-Obama haast lijkt te willen maken met de sluiting van Guantánamo is het voor heel Europa en ook voor Nederland zaak de ex-gedetineerden op korte termijn daadwerkelijk op te vangen. Alleen zo kunnen zij hun tot nu toe slappe en opportunistische opstelling enigszins goedmaken. Nederland behoort tot dusver echter binnen de EU tot de meest halsstarrige weigeraars.

Waarom is actie geboden? Omdat de betrokken gedetineerden in strijd met onze belangrijkste rechtsbeginselen zijn behandeld. Zij zijn jarenlang vastgehouden zonder tenlastelegging, zonder toegang tot een advocaat naar keuze en onderworpen aan verhoortechnieken die inmiddels als marteling bekend staan. Men kan dus ook niet fel genoeg reageren op mensen die stellen dat ‘zij wel schuldig moeten zijn omdat ze al zo lang vastzitten’ of die verwijzen naar een klein aantal ex-gedetineerden dat zich na vrijlating schuldig zou hebben gemaakt aan terrorisme. Andere ex-gevangenen worden zo ook niet behandeld. Brussel zou de nu heersende stilte moeten doorbreken
om dit glashelder te maken.

Veiligheid werd in de campagne voor de Europese verkiezingen zowel door voor- als tegenstanders van Europa als een EU-kerntaak neergezet. Maar nu er een onderwerp van mondiaal veiligheidsbelang aan de orde is, komt men niet verder dan een halfzacht compromis. Hoe wil je het Europese verhaal, zowel intern als in de VS en de rest van de wereld, verkopen als je niet eens tot een gezamenlijke aanpak kan komen?

Obama beloont zijn geldschieters

2009-06-16T22:00:00.003-04:00

Feestje hier, cultureel evenementje daar en een statig onderkomen om buitenlandse collega's de ogen uit te steken. Het leven als ambassadeur is zo gek nog niet. Totdat de volgende post Oezbekistan blijkt te zijn. Dat probleem weet het Amerikaanse corps diplomatique handig te omzeilen.

Sinds de dagen van President Kennedy is het traditie dat ongeveer een derde van alle ambassadeursposten naar politieke geldschieters gaat. Hierbij geldt: hoe meer iemand heeft opgehaald hoe belangrijker de functie of hoe aangenamer de bestemming. En het benoemingsbeleid van Obama is op deze regel geen uitzondering.

Zo is de beoogde hoogste Amerikaanse vertegenwoordiger in Groot-Britannië Louis Susman. Deze zakenman uit Chicago bracht de afgelopen jaren $735.000 binnen voor de Democratische zaak – hij was zelfs zo goed in het binnenharken van geld dat hij de bijnaam “De Stofzuiger” kreeg. Charles Rivkin, genomineerd om ambassadeur in Frankrijk te worden, sleepte zo`n $500.000 voor Obama's campagne in de wacht; en om helemaal zeker te zijn deed hij er nog $300.000 bij voor diens inauguratie commissie.

Advocatenkantoor CEO John Roos kan voor zijn bijdrage van $545.000 Silicon Valley voor Tokio inruilen. En Daniel Rooney, eigenaar en voorzitter van de zesvoudige American Football Super Bowl winnaar de Pittsburgh Steelers, kan ook op huizenjacht. Zijn $150.000 bezorgde hem een nieuwe baan in Ierland. Op het eerste oog niet zo spannend, maar toch leuk gezien Rooney's Ierse roots.

Professionele diplomaten zien deze benoemingen met lede ogen aan. Zij vinden dat hun vak te grabbel wordt gegooid als Amerika door de hoogste bieder wordt vertegenwoordigd. Vorig jaar schreven zij toen nog kandidaat en senator Obama een brief waarin ze hem op het hart drukten voortaan nog maar 10 procent van alle posten aan donoren te geven.

Dat hij dat niet doet is niet alleen geen “change we can believe in,” het is ook “a little perplexing,” aldus de president van de American Academy of Diplomacy Ronald Neumann. “Dit beloningsstelsel is illegaal gemaakt voor overheidsbanen omdat we inhoud belangrijk vinden. We doen het niet in het leger, dus waarom wel voor ambassadeursposten?”

Begrijpelijke kritiek; maar dat betekent niet dat Obama er naar moet luisteren. Deze donoren hebben bewezen dat ze zaken kunnen regelen, hebben een netwerk om u tegen te zeggen en staan op goede voet met de president. En dat geen feestje op de ambassade compleet is zonder Ferrero Roche, ach daar komen ze vanzelf wel achter.

Verzekeringsmaatschappij uit de kast?

2009-06-15T17:57:00.005-04:00

Hoe creëer je als stoffig bedrijf een buzz? Simpel, maak een reclame waarin twee mannen je product kopen, laat in het midden wat hun relatie is en wacht op de commotie. Het betekent een gemiste kans voor verzekeringsmaatschappij Progressive.

In de commercial stappen de twee mannen een Progressive winkel binnen. Eén is op zoek naar een goedkopere autoverzekering. Hij zit dermate krap bij kas dat hij zelfs zijn horloge heeft moeten verkopen aan de ander. De nieuwe verzekering blijkt zo goedkoop dat Nummer Eén genoeg geld overhoudt om zijn horloge terugkopen, maar die is niet te koop, aldus Nummer Twee.

Ik heb deze reclame hier regelmatig op televisie voorbij zien komen en er nooit iets achter gezocht. Anderen wel bleek vandaag toen zelfs CNN er een item aan wijdde. De hamvraag: zijn de twee mannen een stel?

Ja, zeggen sommigen, kijk maar naar het “bewijs.” De manier waarop ze naar elkaar kijken – dat zouden twee hetero vrienden nooit doen. De dame achter de balie die haar blikt afwisselt tussen de beide mannen suggereert dat ze bij elkaar horen. En voor wie nog twijfelt: op het T-shirt dat één van beiden draagt zou een regenboog, het symbool van de homobeweging, te zien zijn.

Onzin, zegt Progressive's marketing baas. Het zijn gewoon twee mannen van wie er één een nieuwe autoverzekering wil. Het idee is gebaseerd op de Friends karakters Joey en Chandler die ook niet meer zijn dan goede vrienden. Maar als mensen er meer in zien, “that's fine with us.”

Dit antwoord is zo diplomatiek dat het wel een compromis moet zijn. Het voorkomen van onduidelijkheid was makkelijk – daarvoor zijn er teveel reclames met louter mannen over wiens heterosexualiteit geen enkele twijfel bestaat. Anderszijds is zeven procent van de Amerikaanse huishoudens homosexueel; een percentage dat Progressive maar wat graag aan zijn omzet zou willen toevoegen.

Als het bedrijf echt baanbrekend had willen zijn en openlijk zou inzetten op homosexuele klanten had men de mannen zonder ruimte voor twijfel als een stel moeten presenteren. Door hun intenties in de kast te houden draagt Progressive bij aan het instandhouden van taboes die in Amerika nog steeds de normaalste zaak van de wereld zijn. Zo 'progressive' zijn ze dus kennelijk ook weer niet.

Zijn ze het wel of niet? Oordeel zelf:

Nederlanders laten New Orleans herleven

2009-06-14T22:49:00.002-04:00

Inwoners van New Orleans verheugen zich op de zomer en dat enthousiasme steekt men niet onder stoelen of banken. Via een breed opgezette reclamecampagne worden potiëntiele bezoekers op al het moois gewezen dat de stad te bieden heeft. En dat is wel eens anders geweest. Hoewel augustus en september bekend staan als het 'Peak Hurricane Season' en men in deze regio wel het een en ander gewend is zag men deze maanden nog niet zo lang geleden met angst tegemoet. Het was in deze periode in 2005 dat orkaan Katrina keihard toesloeg.

Dat het inmiddels weer tijd is 'to let the good times roll' is mede te danken aan een team Nederlandse ingenieurs dat hier in 2006 neerstreek om de stad te helpen met de bescherming tegen het water. En hoewel er nog veel te doen is durven de inwoners van New Orleans weer vooruit te kijken.

In 2005 waren in New Orleans alle ingrediënten voor een ramp aanwezig. De stad ligt grotendeels onder het zeespiegel niveau en het dijkensysteem was incompleet. Jarenlang was men hiermee weggekomen maar tegen de unieke combinatie van Katrina's zwaarte en grootte bleek de stad niet opgewassen. Op 29 augustus bereikten de waterstanden ongekende hoogten en met windstoten van 280 kilometer per uur werd Katrina de zwaarste orkaan die ooit in de Golf van Mexico gemeten is. Op meer dan 50 punten braken de dijken en 80 procent van de stad verdween onder water.

Uiteindelijk eiste Katrina in totaal 1836 levens en bedroeg de schade meer dan $100 miljard – wat de orkaan tot de duurste en één van de meest dodelijke natuurrampen in de Amerikaanse geschiedenis maakte.

Zoals zo vaak fungeerde ook deze tragedie als een wake up call. Er moest iets gebeuren om de stad en de rest van de regio in de toekomst te beschermen tegen dergelijk natuurgeweld; en zo vertrok enkele maanden na Katrina een hoge delegatie richting Nederland om te zien hoe men daar met water omgaat.

Men had behoefte aan Nederlandse inbreng, aldus delegatielid David Wagoner, omdat “wij veel kunnen leren van de Nederlandse aanpak. Hoewel wij dezelfde problemen hebben zijn Nederlanders in staat samen te leven met water. Dat is een fundamenteel verschil.” Wagoner, in het dagelijks leven architect en stadsontwerper in New Orleans, raakt niet uitgepraat over de Nederlandse werkwijze en visie. Nederlanders – die hij “de meesters van het water” noemt – slagen erin veiligheid en natuurschoon harmonieus met elkaar te verbinden – een combinatie waar hij vanuit professioneel oogpunt erg in geïnteresseerd zegt te zijn.

Eén van de bedrijven met wie de Amerikanen tijdens hun bezoek aan Nederland spraken was Royal Haskoning. Dit adviesbureau werd vervolgens uitgenodigd om in het najaar van 2005 naar de 'Louisiana Recovery and Rebuilding Conference' te komen waar Royal Haskoning samen met Amerikaanse partners een contract ter waarde van $150 miljoen in de wacht sleepte. Kort daarop verhuisden medewerkers van het bedrijf naar Louisiana. “Dat was een ingrijpende beslissing,” aldus waterbouwkundig ingenieur en projectleider Mathijs van Ledden, maar niet één waar hij niet lang over na hoefde te denken. Aan zo`n groot project meewerken is “toch een soort jongensboek,” zegt hij.

Samen met genietroepen van het Amerikaanse leger zijn Van Ledden en zijn collega's betrokken bij het herstel van 600 kilometer dijk rondom de stad en de bouw van drie stormvloedkeringen. Als het project af is in 2011 moet de stad een 100 jarig beschermingsniveau hebben en daartoe heeft men inmiddels al een aantal belangrijke stappen gezet.

“Aan de noordkant van de stad lopen uitwateringskanalen die in geval van nood afgesloten kunnen worden. Toen Katrina kwam is hier een aantal dijken langs die kanalen doorgebroken en dat risico behoort nu tot de verleden tijd.” Datzelfde moet over een paar jaar ook voor de oostkant van de stad gaan gelden – een andere plek waar het in 2005 “gigantisch misging.” Onlangs gingen hier de eerste 100 van de in totaal zo`n 1300 palen de grond in die samen een drie kilometer lange keermuur gaan vormen. Uiteindelijk moet de muur met twee beweegbare keringen – die acht meter boven NAP uitsteekt – het zogenaamde 'Inner Harbor Canal' kunnen afsluiten van de Golf van Mexico.

Zolang het project in aanbouw is blijft New Orleans' situatie precair, zeker in de zo gevaarlijke zomermaanden. Dat bleek maar weer eens in augustus vorig jaar toen orkaan Gustav voor grote oproer in het Zuid-oosten van Amerika zorgde. In Louisiana werden bijna twee miljoen mensen uit voorzorg geëvacueerd. Gelukkig viel de schade uiteindelijk mee, maar het bewijst maar weer eens dat het werk nog niet gedaan is, aldus Van Ledden. “Hurricanes zullen blijven komen. We kunnen het niet mooier maken dan het is.”

Ook is het 100 jarige beschermingsniveau een belangrijke stap vooruit, maar “gezien alle economische activiteiten en het inwonertal moet je voor een grote stad als New Orleans naar hogere beschermingsniveau’s kijken.” In samenwerking met het Amerikaanse leger worden er wel studies verricht naar verhogen van dat niveau, zegt hij, “maar de vraag is natuurlijk of daar geld voor is.” Op dit moment bedragen de investeringen zo`n $15 miljard; om het systeem naar een 1000 jarig beschermingsniveau te tillen is een bedrag van dezelfde orde van grootte nogmaals nodig.

Anderzijds is het tempo waarin gewerkt wordt een aangename verrassing, zegt Van Ledden. “Hier gingen na drie jaar de eerste palen in de grond voor een stormvloedkering van drie kilometer.” Nu was de nood en de politieke druk groot, maar ook de Amerikaanse mentaliteit draagt hieraan bij. “Lokaal is een enorm commitment merkbaar bij het 'Army Corps of Engineers.' En vraagt bijvoorbeeld het verwerken van een bepaald rekenmodel de inzet van 2000 computers dan doet men dat zonder enig probleem. Die daadkracht is typerend en voor mij persoonlijk motiverend.”

Dat onverwoestbare optimisme, in combinatie met hun rotsvaste geloof in techniek, is één van de voornaamste cultuurverschillen waar Van Ledden tegenaan loopt. Over het algemeen is er sprake van groot wederzijds respect tussen de Nederlandse en Amerikaanse collega's. Datzelfde merkt hij aan de bevolking van New Orleans. “De Nederlandse inbreng wordt enorm gewaardeerd. Wij worden toch gezien als een soort Hansje Brinker.”

Texaanse politie klust creatief bij

2009-06-13T23:46:00.003-04:00

Texaanse politieagenten zijn niet de meest vriendelijke dienders van Amerika. Een neus voor zaken kan ze echter niet ontzegd worden. En het mooie is het is nog legaal ook. In Texas althans.

De snelweg die leidt van miljoenenstad Houston naar de gokpaleizen in buurstaat Louisina voert automobilisten langs Tenaha – het soort dorpje dat aan alle voorwaarden voldoet om de achtergrond te vormen in een A-Team aflevering. Suffe hoofdstraat waar niets gebeurt? Check. Rechtvaardige mensen die beroofd worden? Check. Rednecks die een pak slaag verdienen? Check. Een grote baas die met zijn helpers achter de tralies moet? Hier wordt het lastig. Niet alleen zijn zij in dit geval de burgemeester en het lokale justitiële apparaat, wat ze doen is naar eigen zeggen legaal en nodig in de strijd tegen drugsoverlast.

Tussen juni 2006 en juni 2008 gaf de politie bijna 150 mensen die Tenaha passeerden de keuze: of gearresteerd worden wegens witwassen of een ander misdrijf of hun geld en andere waardevolle spullen inleveren. Onder hen bevonden zich bijvoorbeeld Jennifer Boatright en Ron Henderson, een stel dat met de $6000 die ze cash op zak hadden een nieuwe auto wilde kopen.

Nadat ze wegens onduidelijke redenen aangehouden waren dreigde de agent hun kinderen uit de ouderlijke macht te plaatsen, tenzij Boatright en Henderson een papier tekenden waarop ze zeiden akkoord te gaan met inlevering van hun geld. In ruil voor hun handtekening werd van verdere juridische stappen afgezien.

Een ander echtpaar, dat onderweg was om een aanbetaling voor hun restaurant te doen, werd op dezelfde wijze voor $50.000 getild. En in Roderick Daniels' geval was de $8.500 die hij bij zich had voor een nieuwe auto niet voldoende; de politieagent beval hem ook zijn juwelen af te doen. De ring die Daniels overhandigde deed de agent direct om zijn eigen vinger.

Zoals gezegd, deze praktijken zijn niet in strijd met de lokale wetgeving. De route is populair onder drugskoeriers die vaak met veel cash rondrijden. En met dit “Pluk-ze-kaal/ Lik-op-stuk beleid” wil de politie in Tenaha criminelen pakken waar ze het gevoeligst zijn. Bovendien komt het al het geld dat men op die manier binnenhaalt ten goede aan de gemeenschap.

Dat er op dit moment toch een rechtszaak tegen Tenaha's sterke arm der wet wordt aangespannen heeft de politie aan zich zelf te danken. Op een paar na blijken alle “criminelen” die aangehouden en beboet werden zwart of Latino te zijn. En hun “misdaad” was dat ze veel geld of waardevolle spullen bij zich hadden – in de ogen van de politie “bewijs” dat ze wel betrokken moesten zijn bij een misdrijf.

Inmiddels blijkt dat de lucratieve bijhandel verder gaat dan de politie alleen. Ook de lokale openbare aanklager vaarde er wel bij. Zo blijkt dat de popcorn machine op haar kantoor ($524) en catering voor een festival ($595) betaald is met geld dat verdiend is met het “Pluk-ze-kaal/ Lik-op-stuk beleid.” Daarnaast deed zij uit hetzelfde potje een aantal donaties aan goede doelen, waaronder $6000 voor de lokale kerk. Verder lijken ook de rechter en burgemeester niet vrijuit te gaan, tenzij zij een goed verhaal hebben waarom zij met aanhang op kosten van de gemeenschap twee weken naar Hawaii moesten.

De rechtszaak was oorspronkelijk vorig jaar gepland, maar naarmate de media meer aandacht aan de grijpgrage vingers van politie besteedt duiken er steeds meer gedupeerden op. Een nieuwe datum is nog niet vastgesteld maar zeker is dat het leven in Tenaha een stuk soberder zal worden.

CNN heeft het hele verhaal, inclusief een interview met een agent

Viagra reclames verbannen?

2009-06-08T16:34:00.004-04:00

Met het oog op de tere kinderziel wil het Amerikaanse Congreslid Jim Moran dat Viagra, “erectile dysfunction” en “male enhancement” reclames alleen nog laat op de avond worden uitgezonden. Gezien het soms flauwe en dubbelzinnige karakter van sommige van deze commercials geen gek voorstel. Uit economisch oogpunt is het echter beter hen alle ruimte te geven.

Het zal je maar gebeuren: je kijkt samen met je kinderen op zondagmiddag een sportwedstrijd en het programma wordt onderbroken door een man die vertelt over zijn ED problemen. Grote kans dat je de onschuldige vraag “wat is ED” niet wil beantwoorden met een verhaal over erecties en wat daar allemaal mis mee kan gaan.

Aangespoord door dergelijke ervaringen van zijn achterban en collega's diende de Democraat Moran onlangs het wetsvoorstel “The Families for ED Advertising Decency Act” in; als de wet wordt aangenomen mogen deze reclames alleen nog tussen 10 uur `s avonds en 6 uur `s ochtends worden uitgezonden.

Hoewel de meeste van de commercials - in hun genre dan – redelijk smaakvol zijn, legt een aantal het er wel dik bovenop. Zo is Smilin' Bob – het gezicht van “natural male enhancer” Enzyte – het lievelingetje van al zijn vrouwelijke collega's; en dat één van hen op een kantoorkerstfeestje een stok vasthoudt met een bordje “North Pole” laat weinig aan de verbeelding over. Maar ook voor de recht-toe-recht-aan commercials geldt dat zij hun boodschap afsluiten met de mededeling dat gebruikers contact met een dokter moeten opnemen “if they have an erection lasting longer than four hours.” Leg dat maar eens uit aan je kinderen.

Daar staat tegenover dat Viagra en soortgelijke producten enorm in de lift zitten. Spendeerden de fabrikanten in 2007 nog $237 miljoen aan reclame, vorig jaar was dat $313 miljoen. En in deze crisistijd, waarin Amerika in de eerste drie maanden van het jaar maar liefst 12 procent minder aan advertenties uitgaf dan in dezelfde periode vorig jaar, is de communicatie rondom een succesvol product aan banden leggen niet logisch. Zeker niet als je bedenkt dat veel Amerikanen zich wegens geldgebrek al allerlei verzetjes moeten ontzeggen; laat hen met erectieproblemen dan in godsnaam de aanbiedingen van gratis proefmonsters zien om het leed enigszins te verzachten.

Of en wanneer het wetsvoorstel ter stemming komt is nog niet bekend; maar dat de preutse Amerikaanse media tegen die tijd stijf zal staan van het commentaar staat als een paal boven water. (Sorry, ik kon het niet laten.)

Smilin' Bob als Santa Claus

GM: Hoera, failliet

2009-06-03T20:54:00.000-04:00

General Motors' faillissement is geen reden tot droefheid. Het bedrijf, de CEO en dealers zijn onverdeeld optimistisch over de wake up call. Blijft over de vraag waarom men nu pas serieus over verbeteringen gaat nadenken.

De nieuwste GM reclame windt er geen doekjes om. “Laten we eerlijk zijn,” zegt de voice over, “geen enkel bedrijf wil dit meemaken. Er was een tijd dat acht merknamen zin had. Er was een tijd dat we met de hele wereld konden concureren. Not any more.” Maar niet getreurd, gaat de stem verder, terwijl we kijken naar beelden vol opkomende zonnen en ontluikende bloemen. “Dit is niet 'going out of business. This is getting down to business.'”

Dezelfde toon sloeg GM CEO Frederick A. Henderson gister aan in een ingezonden brief in de Washington Post. “We gaan door wat veranderingen heen, maar dat betekent niet dat we onze identiteit verliezen. 'GM is here to stay.'” Ook benadrukte de hoogste baas hoe belangrijk hij zijn klanten vindt. Hij betreurt het als mensen last hebben van het faillissement, maar hoopt dat Amerikanen de weg naar de GM dealers zullen weten blijven te vinden.

Die blijven ondertussen ook alles zonnig zien. Volgens Mike Brown, Cadillac sales manager in een suburb van Washington, gaan de zaken “great.” Hij verkoopt weliswaar minder dan vorig jaar maar in deze crisistijd is dat helemaal niet slecht. Zelf maakt het faillissement hem weinig uit, “The Cadillac brand isn`t going anywhere,” zegt hij via de telefoon, en “zo denken vaste klanten er ook over.”

Zo bezien lijkt het faillissement het beste wat het bedrijf de laatste jaren is overkomen. “We zijn een beetje dom geweest. We vergaten waar we mee bezig waren, maar nu we failliet zijn gaan we het helemaal anders, maar vooral veel beter doen.” En het klinkt zo overtuigend, optimistisch en logisch dat het makkelijk is om ervoor te vallen.

Maar wie de feiten op een rijtje zet – 10 jaar op rij verlies draaien, auto`s maken die niemand wil hebben en $50 miljard aan overheidsgeld toucheren - ziet dat men het probleem nog lang niet doorgrondt. Dit faillissement hing jaren in de lucht en niemand greep in. GM mag het faillissement dan vieren als een feestje, pas als de lampen bij iedereen binnen het bedrijf aangaan zal de puinhoop van één van Amerika's grootste faillissementen echt duidelijk worden.

Wereldkampioen Aanklagen

2009-06-03T12:03:00.002-04:00

Het zou een eer moeten zijn, maar Jonathan Riches verzet zich tegen zijn mogelijke vermelding in het Guiness Book of Records. Dat de samenstellers hem de wereldkampioen rechtszaken aanspannen noemen zint hem niet en daarom...spant hij een rechtszaak aan.

Riches stapte meer dan 4000 keer naar de rechter -- op eigen houtje want geen advocaat wil zijn vingers aan hem branden. Zo klaagde Riches onder andere President Bush, Somalische piraten en Britney Spears aan. Maar ook Plato, Nostradamus, het Romeinse Rijk en de Eiffel Toren waren niet veilig voor hem.

Vanuit de ziekenboeg van een gevangenis in Kentucky erkent Riches dat hij psychische problemen heeft, maar dat geeft het Guiness Book of Records niet het recht hem in de lijst op te nemen. Ook de bijnamen “Johnny Sue-nami” en “Sue-per-man” zinnen hem niet. Hij noemt de zaken zijn levenswerk dat niet uitgebuit mag worden.

Riches komt in 2012 vrij en wil dan cursussen Rechtszaken Aanspannen geven. Ook hoopt hij geld te verdienen met de verkoop van T shirts, met de opdruk “Watch what you do, or I’ll sue you.”

Brandweermannen witheet over examen

2009-06-02T21:05:00.003-04:00

Wie als brandweerman in New Haven in de Amerikaanse staat Connecticut promotie wil maken moet een examen afleggen. En toen Frank Ricci zijn uitslag binnen kreeg dacht hij op rozen te zitten. Hij was de op vijf-na beste van 77 kandidaten die zich aangemeld hadden voor acht vacatures.

Helaas voor hem besloot het gemeentebestuur de test te negeren. De top Acht bevatte niet één zwarte of Latino examinant; en alleen blanken promoveren paste niet in het gemeentelijke beleid. Om niemand tegen het hoofd te stoten werd geen van de kandidaten gepromoveerd.

Ricci en 16 anderen namen hier geen genoegen mee: hun kansen op een betere baan werd hen ontnomen omdat ze blank waren. En discriminatie op de werkvloer is op basis van de Civil Rights Act uit 1964 verboden.

Deze wet is een uitbreiding van het Vijftiende Amendement, dat stelt dat niemand's stemrecht ontnomen of beperkt kan worden op basis van ras of huidskleur. Dit amendement, ingevoerd in 1870 , moest gelijke stemrechten garanderen maar in de praktijk veranderde er in sommige staten niets ten opzicht van de slavernij-tijd.

Zwarten werden vaak geconfronteerd met 'bijkomende verplichtingen' voordat zij mochten stemmen, zoals lees- en schrijftesten of verklaringen van goed gedrag. En voor wie daaraan voldeed verzon men wel een andere reden om de gang naar het stemhokje te belemmeren. Totaan de jaren zestig van de vorige eeuw waren dergelijke hindernissen met name in het Zuiden de gewoonste zaak van de wereld. De burgerrechtenbeweging kwam daar tegen in verzet en met de Civil Rights Act werd het begrip 'gelijke rechten' juridisch uitgebreider geformuleerd.

Dat er in de brandweerexamen zaak sprake is van discriminatie is voor beide partijen duidelijk. Volgens het gemeentebestuur schuilt die echter in de test zelf. Die zou zo zijn opgesteld dat niet-blanken hem sowieso slechter zouden afleggen. Ze wezen daarbij op andere gemeenten waar gelijksoortige testen wel tot grotere raciale diversiteit onder de geslaagden leidden. Voor Ricci is de voorbereiding het probleem: sommigen mensen hadden harder gestudeerd en achteraf bleken die toevallig allemaal blank te zijn.

De zaak diende begin dit jaar voor het Amerikaanse Hooggerechthof. De uitspraak wordt in de herfst verwacht en die zal hoe dan ook voor beroering gaan zorgen.

Enerzijds is de positieve discriminatie die het gemeentebestuur nastreeft begrijpelijk – het merendeel van de zwarte bevolking blijft nog steeds achter bij de rest van het land. Anderzijds kan men zich afvragen hoe wenselijk het bevoordelen van bepaalde bevolkingsgroepen is nu zelfs het hoogste Amerikaanse ambt voor alle rassen en kleuren openstaat.

Zoeken naar pillen

2009-05-25T09:01:00.002-04:00

De 13-jarige Savana Redding was zich van geen kwaad bewust toen ze zes jaar geleden uit de klas geroepen werd om zich te melden bij het schoolhoofd. Eerder die dag was een klasgenoot betrapt met Ibuprofen pijnstillers – een overtreding van het schoolregelement – en op de vraag hoe zij aan die pillen kwam had ze Redding's naam genoemd. Het bleek het begin van een zaak die vorige maand het Amerikaanse Hooggerechtshof bereikte.

Redding's ontkenning iets van de pillen te weten bleek niet afdoende. Haar rugzak werd doorzocht en toen dat niets opleverde werd ze opdragen zich uit te kleden tot op haar ondergoed. Ook de naleving van het bevel om haar onderbroek aan de kant te schuiven en te schudden met haar borsten – dat Redding huilend onderging – bleef zonder resultaat. Eenmaal thuis besloot haar moeder werk van het voorval te maken: een 13-jarige aan zulke praktijken blootstellen was meer dan een schande; het betekende een inbreuk op de rechten die Redding aan het Vierde Amendement ontleent.

Dit artikel stelt dat niemand onderworpen kan worden aan fouilleersessies of huizoekingen als er geen gegronde verdenking bestaat dat iemand iets te verbergen heeft. Is er sprake van “probable cause” dan is zoeken alleen geoorloofd met een dagvaarding of op basis van specifieke regels.

De school is van mening dat dat het geval was. Men had bewijs, Redding's naam was genoemd en dergelijke medicijnen zijn strikt verboden op het schoolterrein. Ook was de school alert nadat eerder een leerling ziek was geworden nadat hij onbekende pillen had geslikt. En na de schietincidenten op Columbine High en Virgina Tech – waarbij tientallen doden vielen – nemen scholen bij de minste verdenking het zekere voor het onzekere. Bovendien wist de school zich gesteund door The National School Boards Association en de American Association of School Administrators, wiens rapporten het stijgende misbruik van medicijnen onder schoolkinderen “an alarming trend” noemen.

De rechtbank gaf de school gelijk maar in hoger beroep werd in Redding's voordeel geoordeeld. De school liet het daar niet bij zitten en stapte naar het Hooggerechtshof. Aan deze negen opperrechters is nu de lastige taak om te bepalen hoever een school kan gaan in het beschermen van leerlingen zonder inbreuk te maken op individuele rechten.

Kindvriendelijk wapen

2009-05-15T06:11:00.002-04:00

Weinig amendementen van de Bill of Rights hebben sinds hun invoering voor meer discussie gezorgd dan het Tweede dat het recht geeft om wapens te dragen. En met de scheidingszaak tussen Laura Visvydas en Sean Fawcett is een nieuw hoofdstuk aan de massa jurisprudentie toegevoegd. Oorzaak: het wapen van hun 9-jarige zoontje.

Het echtpaar in de Amerikaanse staat Washington is op papier nog samen maar in realiteit gescheiden. En terwijl het huwelijk juridisch nog afgewikkeld moet worden woont hun zoontje bij zijn moeder en brengt hij enkele weekenden per maand door bij zijn vader. Na thuiskomst van zo`n bezoek zag Visvydas blauwe plekken op zijn schouder. Dat het niet om kindermishandeling stelde haar slechts gerust totdat ze de echte reden hoorde: ze waren veroorzaakt door de terugslag van het jachtgeweer waarmee zijn vader hem had laten schieten.

Zij besloot hierop het schietgedrag van haar zoontje en zijn jachtgeweer - een cadeau van zijn vader – onderdeel te maken van de zaak tegen haar bijna ex-man Fawcett. Ze vindt wapens in het algemeen al “unquestionably dangerous” en een 9-jarige een jachtgeweer geven noemt ze volkomen onverantwoordelijk. Bovendien is Fawcett zo goed als doof zodat zijn zoontje op eigen houtje kan gaan schieten zonder dat hij iets in de gaten heeft. Visvydas eiste dat hij tot zijn 12de niet meer mag schieten en daarna alleen als hij zijn jachtakte haalt. De rechter gaf haar hierin gelijk.

De vader overweegt in beroep te gaan, aldus zijn advocaat. Fawcett weet wat hij doet, heeft alle vereiste vergunningen en jaagt al bijna 30 jaar. Bovendien is de reden voor het verbod onduidelijk. Skieën of zwemmen kan ook gevaarlijk zijn en niemand stapt naar de rechter om dat te verbieden. Ook vermeldt de wet in Washington geen minimumleeftijd waarop men met wapens mag omgaan. Experts zijn zelfs van mening dat een mens niet vroeg genoeg met schieten kan beginnen – mits het onder toezicht gebeurt en er een kindvriendelijk wapen wordt gebruikt.

Om de zaak niet nodeloos ingewikkeld te maken zou Fawcett er goed aan doen de oplossing buiten de rechtszaal te zoeken. Zo voorkomt hij dat voor- en tegenstanders van vrij wapenbezit zich met de scheiding gaan bemoeien. De National Rifle Association is één van Amerika's meest invloedrijke lobbyorganisatie en spendeert jaarlijks miljoenen aan de bescherming van het Tweede Amendement. Critici grijpen alles aan in hun eis voor meer regulatie. Speelbal worden in deze strijd wens je niemand toe; en zeker geen 9-jarige wiens ouders in scheiding liggen.

Recht op een vieze cel

2009-05-14T08:55:00.001-04:00

Levester Gillard is geen lieverdje: de 38-jarige Amerikaan zit twee aaneengesloten levenslange celstraffen uit wegens verkrachting. Dat betekent echter niet dat hij gedwongen kan worden zijn cel schoon te maken.

Voordat Gillard in 2004 werd overgedragen aan de zorgen van een federale penitiaire instelling bracht hij vijf maanden door in een staatsgevangenis in Nashville. Vast onderdeel van het regime in Howard County Prison is dat gevangenen iedere dag voor het ontbijt hun cel dweilen en de prullenmand legen. Wie zich niet aan deze regel houdt neemt het risico bepaalde priviliges – zoals televisiekijken en telefoneren – te verliezen.

Als aanhanger van 'The New Testament House of Prayer' kon Gillard zich niet altijd aan dit voorschrift houden. Zaterdag beschouwt hij als een verplichte rustdag en dat betekent dat hij vanaf vrijdagavond 18:00 uur tot zaterdagavond 18:00 uur geen lichamelijk arbeid mag verrichten. De bewakers hadden echter weinig boodschap aan zijn weigering en gedurende vijf maanden werd iedere zaterdag zijn godsvruchtige gedrag bestraft. Zodra hij op zondag op het gebruikelijke tijdstip klaar was met het schoonmaken van zijn cel schoon mocht hij weer bellen en televisie kijken.

Voor Gillard was dit meer dan een vervelende bijkomstigheid van het leven achter de tralies. Hij was van mening dat zijn godsdienstvrijheid in het geding was en klaagde de gevangenis aan. Hij baseerde zijn klacht op het het Eerste Amendement van de Bill of Rights dat onder andere stelt dat “wetten die de vrije uitoefening van godsdienst in de weg staan niet zijn toegestaan.”

In eerste instantie werd de klacht ongegrond verklaard; Gillard ging in hoger beroep en kreeg daar zijn gelijk. Gillard werd volgens de rechter voor een onmogelijk opgave gesteld: hij moest of de regels van de gevangenis of die van zijn religie overtreden. Dat de handeling nog geen 10 minuten in beslag nam deed daar niets aan af. Ook het verweer van de gevangenisdirecteur dat Gillard's gedrag voor sanitaire problemen zorgde werd weggewoven. Men had hem bijvoorbeeld ook op zaterdag na 18:00 uur een dweil kunnen geven. En hoe onoverkomelijk was een dagje niet schoonmaken?

De gevangenis werd tot een boete van $625 veroordeeld – de proceskosten en één dollar voor iedere zaterdag dat Gillard's telefoon- en televisietijd gekort was. In religieuze kringen is de uitspraak positief ontvangen – hoe meer tijd criminelen aan hun geloof besteden hoe beter. Penitiaire instellingen zijn minder blij: het opstellen van eenduidige gevangenisregels kan met de hoeveelheid religies in Amerika nog wel eens een enorme straf worden.

De dollar krijgt concurrentie

2009-05-12T13:49:00.001-04:00

Dat Wall Street sinds een tijdje weer in de lift zit betekent niet dat voor heel Amerika de crisis voorbij is. Met name kleinere bedrijven zoeken nog steeds manieren om het hoofd boven water te houden. In Massachusetts heeft men een wel heel ambitieuze oplossing voor ogen.

Deze staat aan de Amerikaanse oostkust drukt sinds kort zijn eigen geld. Geen dollars natuurlijk, maar zogenaamde Berkshares waarmee in meer dan 400 winkels betaald kan worden. Het idee achter de regionale munteenheid is het stimuleren van de lokale economie; zo worden grote landelijke winkelketens van deelname uitgesloten. Ook levert betalen met Berkshares klanten tien procent korting op: voor $9,- koopt men 10 Berkshares. En in zulke aanbiedingen is de gemiddelde Amerikaan nu meer dan ooit in geïnteresseerd.

Het succes van de Berkshares - sinds de invoering is er al voor meer dan $2.4 miljoen in omloop – schuilt in meer dan de korting. Het idee van een regionale munt of tijdelijk betaalmiddel is immers niet nieuw; denk aan Arenas, drankmunten en consumptiebonnen. Maar waar de meeste van dat soort valuta op goedkoop papier worden gedrukt of voorzien zijn van een knullig logootje, hebben Berkshares de look&feel van echt geld, inclusief portretten van lokale helden en een geraffineerde bescherming tegen namaak. En die professionele aanpak onderstreept de ambities van de mensen achter de Berkshares.

Zo hoopt mede-initiatiefneemster Susan Witt dat de Bershares een eerste stap zijn naar een echte regionale economie die zichzelf in stand kan houden. Oftewel, in plaats van een Wal-Mart of een andere megawinkel in de staat verwelkomen wil zij dat alles wat lokaal geconsumeerd wordt ook lokaal geproduceerd wordt. Op termijn moet er een systeem ontstaan dat immuun is voor schommelingen in de economie van de rest van het land.

Helaas voor haar is dit plan is even ambtitieus als onhaalbaar – tenzij de inwoners van de staat 200 jaar terug in de tijd willen gaan. Massachusetts staat niet bekend om zijn massaal geproduceerde goederen waar Amerikanen zo dol op zijn; voor Nintendo Wiis, drijvende barbecues en Ipods met beverage cup holder is China toch nog steeds het beste adres; en de enige reden dat men op dit moment de voorkeur geeft aan lokale producten is omdat die goedkoop en essentiëel zijn. Zodra de crisis voorbij is zal Massachusetts zich weer aansluiten bij de rest van het land en massaal oprukken naar de malls om daar echt geld te laten rollen.

Gezocht: business model

2009-05-09T18:07:00.003-04:00

Het gaat niet best met de Amerikaanse kranten industrie. Oplages kelderen, bekende namen verdwijnen en journalisten zijn een bedreigde diersoort. En terwijl iedereen driftig naar een oplossing zoekt lijkt Rupert Murdoch het gat in de markt te hebben gevonden.

Zomer 2006 - het moment waarop ik in Washington arriveerde - was een journalistiek Walhalla. Berichten over president Bush's duistere praktijken, machtsmisbruik en twee voorslepende oorlogen domineerden het nieuws. De campagnes voor Congresverkiezingen waren in volle gang en er hing verandering in de lucht. Enkele maanden later stonden 18 man op om Bush's baan over te nemen en wat volgde was de langste en duurste presidentverkiezing ooit. En in de aanloop naar de historische uitslag sloeg de grootste economische recessie sinds The Great Depression toe. Zelfs wie het nieuws normaal gesproken op een afstandje zat bovenop de laatste ontwikkelingen.

Voor de schrijvende pers waren het ook om een andere reden spannende tijden. Terwijl de roep om nieuws steeds luider werd zagen kranten hun oplages dalen, en dalen en dalen . Redacties werden kleiner, sommige kranten verschenen alleen nog maar online en anderen verdwenen helemaal. Zelfs de grote spelers kregen het lastig: de Washington Post schroefde zijn prijs op in een jaar van $ 0.35 naar $ 0.75 - nog steeds peanuts maar meer dan 100 procent prijsverhogingen voor je niet in als het goed gaat. En de New York Times plaatste voor het eerst in haar bestaan advertenties op de voorpagina.

Deze stappen hielpen weliswaar iets maar zijn natuurlijk geen lange termijn oplossingen - zeker nu niet terwijl het nieuws ook nog lijkt op te drogen. De crisis heeft zijn langste tijd gehad, president Obama's eerste 100 dagen in het Witte Huis zijn volledig uitgemolken, de eerst volgende verkiezingen zijn pas volgend jaar november, de varkensgriep is met een sisser afgelopen en op mediahype Susan Boyle is men inmiddels ook wel uitgekeken.

Kortom, tijd voor rigoureuze actie om kranten van de ondergang te behoeden. Op Capitol Hill spreekt men op dit moment over de "The Newspaper Revitalization Act." Dit wetsvoorstel, ingediend door de Democratische senator Benjamin Cardin, beoogt kranten in stichtingen te laten opgaan. Zo komen ze voor allerlei belastingvoordelen in aanmerking terwijl hun onafhankelijkheid gewaarborgd blijft. Daar staat tegenover dat redacties niet langer openlijk hun steun voor politieke kandidaten mogen uitspreken. En dat kan in Amerika, waar de media zich veel intensiever met de politiek bemoeien dan in Nederland, wel eens voor de nodige problemen gaan zorgen. Ook maakt men zich zorgen dat dit ten koste gaat van onderzoeksjournalistiek; en daar zijn Amerikanen niet erg happig op - denk Watergate.

Anderzijds is dit plan beter dan waar de industrie tot nu toe zelf mee op de proppen gekomen is - of het moet het idee zijn van Murdoch. De CEO van News Corp - eigenaar van onder andere de Wall Street Journal, Fox News en de New York Post - wil lezers binnen een jaar laten betalen voor internetdiensten. The Wall Street Journal hanteert al een online abonnement en andere publicaties zullen snel volgen, aldus Murdoch.

Het voorstel is in veel kringen met gehoon ontvangen. Het zou ingaan tegen het karakter van Internet, mensen zouden te gewend zijn geraakt aan gratis nieuws en bovendien is het met wat simpel copy/pasten makkelijk te omzeilen.

Toch is het waarschijnlijk dat dit het business model van de toekomst is. Het alternatief - nog meer snijden in personeel - zal leiden tot een enorme kwaliteitsaderlating. Dat is in een land waar gelijk hebben vaak bepaald wordt door het volume waarop iemand zijn mening verkondigt geen wenselijke situatie. En wat je ook van Murdoch vindt, hij weet waar hij het over heeft. Oftewel, geniet van het gratis aanbod nu het nog kan; het is voorbij voordat je het weet.

Prepare to Die

2009-05-05T23:00:00.002-04:00

Wat te doen als je in de minderheid bent, geen ideeën hebt en je politieke tegenstander vriend en vijand versteld doet staan? Je valt terug op oude technieken om je achterban te bereiken: wees bang. Banger. BANGER!

De nieuwste Republikeinse verkiezingsspot, uitgebracht door de GOP leider in het Huis van Afgevaardigden.

Trouble in Paradise? Geen nood.

2009-05-05T22:51:00.005-04:00

Valt de vakantiebestemming tegen? Drijft er een insect in uw mojito? Heeft de hoteleigenaar babbels als u komt klagen? Geen nood: grote kans dat er een advocaat op de strandstoel naast u ligt.

Voor Amerikaanse advocatenkantoren is het op dit moment alles of niets. Bepaalde specialismen - fraude, failissementen en ontslagrecht - draaien overuren, terwijl anderen - voornamelijk de afdelingen fusies en overnames - zitten duimen te draaien. En voor een slordige $20.000 per maand per persoon is dat zonde van het geld.

Bij Shearman & Sterling heeft men een oplossing. Medewerkers kunnen, bij inlevering van een deel van hun salaris maar met behoud van secundaire arbeidsvoorwaarden, een jaar vrij nemen. Een interne memo spreekt van een "buitengewone kans die besteed kan worden aan nuttig werk voor de gemeenschap, een vervolgopleiding of andere persoonlijke interessen." Ook helpt het kantoor bij het zoeken van NGOs, stichtingen en andere organisaties die maar al te graag gebruik willen maken van goedkope topadvocaten. En over een jaar is iedereen - uitgerust, zonverbrand en vol energie - weer welkom.

Met het aanbod - $65.000 voor een jaar vakantie, geldig tot 22 mei - haakt het kantoor in op een trend in advocatenland die erg voor de hand ligt. Aan dure tijdverspilling heeft niemand iets en dit geeft de dames en heren amices de kans weer eens verder te kijken dan board rooms, wetboeken en dossiers.

Hoewel Shearman & Sterling's 'External Development Program' prachtig klinkt is het niet zonder risico. Zo zullen deelnemers officieel niet langer in dienst zijn bij het kantoor. Oftewel is er over een jaar geen verbetering in de markt dan staat men alsnog op straat. Ook is het bedrag misleidend. Met $65.000 kan een iemand weliswaar een perfecte tijd in Mexico, Zanzibar of Bora Bora hebben maar het blijft schijntje bij wat men normaal verdient - en de vaste kosten lopen door.

Geïnteresseerden lijken zich daar niets van aan te trekken. Tot nu toe hebben zich ongeveer 125 man aangemeld, aldus partner Matthew Mallow, "en dat aantal overstijgt onze verwachtingen." Plannen voor het jaarlange weekend lopen uiteen: meer tijd voor familie, promoveren, vrijwilligerswerk en een paar gaan op wereldreis. En daar zouden ze best nog wel eens handig van pas kunnen komen.

Krant in de aanval

2009-05-04T22:39:00.003-04:00

Ach, de moderne tijd. Rinkelende I-phones, overstromende mailboxen en online videoconferenties. Instant messenger. Twitters. Blogs. SMS. Houdt het dan nooit op? Jawel, aldus de nieuwste campagne van de krant Atlanta Journal-Constitution (AJC). “Unplug. It's Sunday.”

Dat de Amerikaanse kranten industrie onder vuur ligt is bekend. Journalisten vliegen als warme broodjes de deur uit omdat hun werkgevers het hoofd boven water proberen te houden. Een aantal kranten heeft inmiddels het veld moeten ruimen en voor anderen dreigt hetzelfde lot. Zo lijkt the Boston Globe zijn langste tijd gehad te hebben en zelfs de New York Times lijkt zonder geldschieter ten dode te zijn opgeschreven.

Ondertussen blijft iedereen driftig zoeken naar het medicijn. Het probleem is ten slotte niet dat mensen geen nieuws lezen; ze doen het steeds minder vaak vanaf papier. En aan dat gegeven probeert de AJC een draai te geven. Want waarom zouden we, als we de hele week al naar computerschermen en telefoondisplays kijken, daar in het weekend mee door gaan? Was zondag niet ooit bedoeld om datgene te doen wat we de rest van de week niet deden? Met de campagne wil de AJC lezers (terug)winnen voor de met dikke bijlagen gevulde zondagskrant. En men zet in op het 'easy like Sunday morning' gevoel.” Oftewel, trek de stekker uit je apparaten, zet alles op stil en relax, “It is Sunday”

De campagne, die behalve op televisie en in print ook prominent online te zien zal zijn, is niet “anti-Internet,” aldus AJC's hoofd marketing, “maar zoekt de balans tussen de site en de krant.”

Of de miljoen aan campagnekosten een slimme zet of weggegooid geld is moet nog blijken. Wat AJC in ieder geval nagegeven kan worden is dat ze iets nieuws proberen. Dat het niet goed gaat is duidelijk en voor klagen is het te laat. Kranten moeten in de aanval. Zo bezien betekent de slogan dus eigenlijk precies het omgekeerde van zijn relaxte boodschap.

So Far, So Good

2009-04-28T22:18:00.003-04:00

Barack Obama is vandaag precies 2400 uur president. Dar er veel positiefs is te zeggen biedt weinig garanties voor de toekomst.

President Obama's eerste honderd dagen in het Witte Huis zijn op zijn minst indrukwekkend te noemen. Hij haalde de banden met de wereld aan, bracht de Verenigde Staten terug in de internationale rechtsgemeenschap, beëindigde de ideologische beperking van wetenschappelijk onderzoek en lanceerde een stimuleringsplan dat de vrije val van de Amerikaanse economie gestopt lijkt te hebben. De energieke en inspirerende manier waarop hij zijn beleid voert is een verademing na de verstarring van president Bush. Dat de VS weer een president hebben die uit zijn woorden komt vinden de mensen die ik hier spreek een geruststellende gedachte. Zijn zelfverzekerde optreden, evenwichtige reactie na tegenslag, populaire gezin en nu ook nog een fotogenieke hond dragen ertoe bij dat zij weer trots kunnen zijn.

Een presidentsschap uitputtend beoordelen na honderd dagen is onmogelijk. Het ambt is daarvoor teveel omvattend en zijn invloed op de wereldpolitiek te groot. Bovendien zijn de meeste plannen en campagnebeloften nog onvoldoende uitgekristalliseerd om over successen of mislukkingen te kunnen praten. Ik beperk mij daarom tot die onderwerpen die Obama zijn belangrijkste nationale beleidspunten noemt: gezondheidszorg, onderwijs en energie.

Geen van drie heeft hij tot nu toe de tijd en aandacht kunnen geven die ze in zijn ogen verdienen. Dat is niet verwonderlijk. Meer dan welke president was Obama de afgelopen drie maanden bezig afstand te nemen van zijn voorganger. Bush had aan het einde van zijn tweede termijn een waarderingscijfer dat rond de 30 procent schommelde; en internationaal had de VS veel van zijn invloed verloren. Niet voor niets baseerde Obama zijn campagne op één woord: “change.”

Ook zag een president zich zelden geconfronteerd met een crisis die al voor zijn inauguratie zijn onverdeelde aandacht opeiste. Waar veel ' presidents-elect' zich in relatieve rust kunnen voorbereiden en tijd hebben om een team samen te stellen was Obama vanaf 5 november intensief betrokken bij het afwenden van een financiële ramp. Dit betekent echter geenszins dat Obama zijn stokpaardjes uit het oog verloren is.

De invoering van een algemene ziektekostenverzekering houdt de Amerikaanse politiek al bijna 50 jaar bezig. De meest recente poging daartoe stamt uit 1993. De afwijzing van het mede door Hillary Clinton opgestelde wetsvoorstel was een dermate gevoelige nederlaag voor President Clinton dat hij het onderwerp verder meed. Obama's aanpak biedt meer kans op acceptatie. In plaats van zijn belangrijkste adviseur verantwoordelijk te maken heeft hij vijf bi-partisan commissies op Capitol Hill samengebracht. Hun verwachting is dat zij hem voor het einde van het jaar een concreet plan toesturen dat Democratische en Republikeinse steun heeft. Daarnaast heeft Obama een persoonlijke reden die opgeven onwaarschijnlijk maakt. Tijdens de campagne vertelde hij regelmatig hoe zijn moeder tot op haar sterfbed bezig was met verzekeringsformulieren.

Bush's onderwijspolitiek 'No Child Left Behind' had tot doel landelijke wiskunde en Engelse toetsscores te verhogen. Deze focus drong andere vakken op de achtergrond. Budgetten van scholen die onder de maat scoorden werden gekort wat de reeds bestaande ongelijkheid tussen arme en rijke scholen intensifeerde. Ook hier heeft Obama een constructief plan met voldoende financiële onderbouwing dat het onderwijs over de gehele linie zal verbeteren. Hogere salarissen moeten het nijpende lerarentekort terug dringen. Middels belastingvoordelen kunnen ook de mensen die zich nu nog laten afschrikken door het vooruitzicht van torenhoge studieschulden een universitaire opleiding volgen.

Sinds eind jaren `60 willen Amerikaanse presidenten de VS onafhankelijk maken van buitenlandse energiebronnen. Afgezien van een aantal door president Carter gestarte initiatieven – die zijn opvolger Ronald Reagan grotendeels ongedaan maakte – is de realiteit dat de VS meer olie importeert dan ooit te voren en dat Amerikanen vijf keer meer energie verbruiken dan de gemiddelde mens. Met vijf procent van de wereldbevolking is het land na China `s werelds grootste vervuiler. Obama's koers is de juiste om hier verandering in aan te brengen. Zijn geloof in de realiteit van global warming garandeert een actiever Amerikaans milieu beleid. Hij is voorstander van een 'cap and trade' systeem – waarbij bedrijven betalen voor hun CO2 uitstoot – en hij zal jaarlijks $15 miljard investeren in onderzoek naar groene energie en CO2 opslag. En aan de financiële reddingsplannen voor de autoindustrie heeft hij de voorwaarde verbonden dat zij werk maken van de ontwikkeling van schonere en zuiniger auto's.

Het uitvoeren van deze ambitieuze agenda zal niet zonder slag of stoot gaan – en Obama is de eerste die dat toegeeft. Afgezien van praktische problemen is hij ten slotte afhankelijk van de partijpolitiek in Washington, D.C. Daarnaast zal hij tijdens de volgende Congresverkiezingen in 2010 afgerekend worden op zijn inspanningen op het gebied van de economie. Stellen die teleur dan is het geenszins zeker dat hij nog over voldoende draagkracht beschikt om zijn belangrijkste nationale beleidspunten ten uitvoer te brengen. Hoe hoopvol de eerste honderd dagen ook geweest zijn, zij bieden geen enkele garantie voor de volgende 1361.

Kevin Spacey is 'Casino Jack'

2009-04-28T22:14:00.003-04:00

Kwam enige tijd geleden het bericht naar buiten over 'Bernie Madoff: The Movie,' nu is het de beurt aan een film over een andere bekende Amerikaanse oplichter. En met twee-voudig Oscar winnaar Kevin Spacey in de rol van lobbyist Jack Abramoff wordt 'Casino Jack: The United States of Money' ongetwijfeld de moeite waard.

Voor wie het niet meer precies weet: Abramoff vertegenwoordigde onder andere de belangen van een indianenstam die in de staat Louisiana een aantal casino’s runde. Met ‘educatieve’ golftripjes, luxueuze vakanties en miljoenendonaties haalde hij de op één na hoogste Republikein in het Huis van Afgevaardigden over om tegen de legalisering van online gokken te stemmen.

In ruil voor een salaris voor zijn vrouw voor een niet-bestaande baan stemde dezelfde congresman eind jaren `90 vóór een Amerikaanse miljardeninjectie in het IMF om Rusland's economie uit het slop te halen. En een deel van dat geld ging rechtstreeks naar Abramoffs Russische cliënten. Hun plan om de politicus persoonlijk te bedanken met een nieuwe BMW op zijn oprijlaan – ‘no questions asked’ – was volgens Abramoff geen goed idee.

Uiteindelijk werd de congresman beloond met een ‘studiereis’ naar Moskou, horloges en een donatie van één miljoen aan zijn stichting, ‘opgericht om traditionele familiewaarden te promoten’. Abramoff liep uiteindelijke tegen de lamp en werd in 2006 wegens belastingontduiking en oplichting tot vijf jaar cel veroordeeld.

Daar ontving hij vorige week Spacey. De acteur wil zich zo goed mogelijk op zijn rol voorbereiden en hoe kan dat beter dan tijdens een persoonlijk gesprek met je karakter? De inhoud van hun conversatie is niet bekend maar het ging in ieder geval niet over royalties. Volgens de zogenaamde 'Son of Sam' wet – vernoemd naar de New Yorkse seriemoordenaar David Berkowitz – mogen gevangenen niet aan hun misdaad verdienen.

Abramoff kan dat waarschijnlijk niets schelen: 'The Usual Suspects' met Spacey in de hoofdrol is één van zijn favourite films. Ook hoopt hij dat de film hem zal rehabiliteren. Wat hij deed was volgens hem niet alleen de normaalste zaak van de wereld in Amerika's lobby industrie, het zou er nog steeds zo aan toe gaan.

De film komt naar verwachting in de zomer van 2011 uit en dat betekent dat Abramoff de première niet gaat halen. Hij komt pas op 1 december van dat jaar vrij – net op tijd voor de DVD.

Crisis in lobbyland

2009-04-21T23:32:00.002-04:00

Wat Amerikaanse presidenten al meer dan 100 jaar proberen is de crisis in een paar maanden gelukt. Grote bedrijven snijden driftig in hun lobby budgetten.

D.C. is het lobbycentrum van de wereld en K Street het bruisende middelpunt. Deze drukke tweebaansweg betekent voor lobbyisten wat Wall Street is voor beurshandelaren. Hier zijn de meeste van Washington’s 100.000 lobbyisten gevestigd. Op loopafstand van het Witte Huis en Capitol Hill vechten ze namens hun cliënten iedere dag om aandacht van honderd senatoren, 435 congresleden en tienduizenden ambtenaren.

Lobbyen is zo oud als Amerika zelf. Het recht om de overheid aan te spreken – wat lobbyen betekent – staat naast de vrijheid van meningsuiting en godsdienstvrijheid in de Grondwet. Het vak heeft echter een enorme vlucht genomen – vorig jaar ging er meer dan $3 miljard om in de lobbyindustrie. Het is dus niet zo gek dat de gemiddelde Amerikaan denkt dat alle politici corrupt zijn en alleen luisteren naar de hoogste bieder. En van de 'hired guns' -zoals lobbyisten genoemd worden - heeft men al helemaal geen hoge pet op.

Voor politici is verkiezingstijd het moment om afstand te nemen van K Street om duidelijk te maken dat ze niet te koop zijn. Dat begon in 1907 toen president Theodore Roosevelt een grote schoonmaak beloofde. Dat hij en zijn opvolgers daarin niet slaagden bleek uit de dreigementen die Obama en McCain afgelopen november richting de hired guns slingerden: ze waren zo uit 1907 weggelopen.

Waar een crisis al niet goed voor is. De lobby budgetten van de auto industrie namen met zo`n 30 procent af en Chrysler's budget werd zelfs gehalveerd. Amerika's acht grootste banken gaven in het eerste kwartaal van dit jaar 20 procent minder uit aan lobbyen dan in dezelfde periode vorig jaar.

Voordat u echter juichend op de banken gaat staan en denkt dat Obama slaagt waar anderen faalden: lobbyen blijft een lucratieve bezigheid. GM en Chrysler gaven dit jaar samen $4.3 miljoen uit; JP Morgan liet $1.3 miljoen weglobbyen, Citigroup was goed voor $1.25 miljoen en Bank of America voor $1.1 miljoen.

En als de crisis voorbij is zal alles snel bij het oude zijn, ondanks Obama's beloften. Het is namelijk simpel, aldus de directeur van de American League of Lobbyists (http://www.alldc.org/index.cfm), “de kandidaat die een wet aanneemt waardoor hij geen geld meer kan aannemen van lobbyisten tekent zijn politieke doodvonnis.”

That's in a word

2009-04-20T23:28:00.004-04:00

Complexe overheidsbesluiten worden 30 seconden soundbites; buitenland politiek wordt tot 140 karakter tellende twitter berichten terug gebracht; en triljardenbudgetten zijn kleurige staafdiagrammen. Wie de essentie van de Amerikaanse politiek wil bevatten heeft het vandaag de dag maar lastig. De website Capitolwords biedt uitkomst.

Het had zo mooi kunnen zijn: journalisten brengen orde aan in de hoeveelheid politieke informatie die dagelijks vanaf Capitol Hill en het Witte Huis de wereld in wordt geslingerd. Experts vatten samen en leggen uit wat belangrijk is, en waarom.

Helaas wilden politici hun greep op hun boodschap niet kwijt. Het resultaat: men sprak meer en meer in soundbites en leverde zelf samenvattingen van hun beleid aan. Tel daar vervolgens bij op de hoeveelheid extra communicatie mogelijkheden, de opkomst van media consultants, spindocters en 24/7 televisiezenders die 24/7 om input schreeuwen.

Gelukkig is Capitolwords deze informatie tsunami de baas. En hun methode is simpel: de site houdt per dag per politicus bij welk woord ze het vaakst zeggen. Zo was het topwoord van de New Yorkse Congresman Charlie Rangel het afgelopen jaar “Caribbean” (233 keer). De Democraat ligt in de clinch met de belastingdienst over de huurinkomsten van zijn tweede huisje in – jawel – het Caribisch gebied. Dat de Republikein Roscoe Bartlett het in 2008 1914 keer over “oil” had krijgt meer betekenis als je bedenkt dat hij voorzitter is van een commissie die zich structureel zorgen maakt over Amerika's naderende olietekort.

Het idee achter de site, aldus een woordvoerder, is “inzicht krijgen in wat er in het hoofd van politci omgaat.” En dat iemand op de werkvloer het meest zijn persoonlijke belastingproblemen aanhaalt spreekt boekdelen over zijn prioriteiten.

Gelukkig biedt de site ook voldoende vermaak. Zo sprak het hoogste Amerikaanse politieke orgaan in 2008 even vaak over “Spongebob Squarepants” als over “zombies” ( vier keer.) Dat Congresman Joe Wilson het vaak over “Hilton” en “Spears” heeft is minder spannend dan het lijkt: hij vertegenwoordigt het district Hilton Head waarin ook Spears Creek ligt.

Voor politieke junkies is de site een uitkomst. Eindelijk kunnen zij zonder problemen in de ziel van hun volksvertegenwoordigers kijken. Wat politici van de site vinden is onduidelijk, maar zeker is dat zij vanaf nu op hun woord moeten passen.

Dutch-American Friendship Day

2009-04-19T22:28:00.004-04:00

Sinds 1982 is 19 april Dutch-American Friendship Day. En om dat te vieren organiseerde de Nederlandse gemeenschap in DC vandaag...niets.

Toen president Reagan de dag invoerde roemde hij de speciale band tussen de twee landen. "From the very beginning, Americans and Dutch were drawn together by mutual ideals. The Pilgrims resided in the Netherlands for ten years before they set sail for the New World. During the Revolutionary War, the Dutch people demonstrated their widespread sympathy for the American struggle for freedom."

Men koos toendertijd voor de 19de april omdat John Adams, de tweede president van Amerika, op die dag in 1782 in Den Haag door de Staten Generaal ontvangen werd. Ook werd op die dag het pand op de Fluwelen Burgwal 18 aangekocht om als Amerikaanse ambassade te fungeren -- een primeur voor het jonge land.

Helaas is de 27ste viering van Dutch-American Friendship geluidloos voorbij gegaan. Een aflevering van de tekenfilmserie Family Guy stond weliswaar in het teken van de legalizatie van marijuana, en de televisiezender FLM zond een film over de verdwijning van Natalee Hollaway uit, maar dat zijn toch niet echt de onderwerpen die passen bij 227 jaar 'speciale betrekkingen.'

Gelukkig biedt morgen een herkansing. Buitenlandse Zaken minister Maxime Verhagen is op bezoek in DC en samen met Hillary Clinton geeft hij op het State Department een persconferentie. Een van de zaken die aan de orde zal komen is de Ducth-American Friendship Day.

Vraag is natuurlijk of maandagochtend het beste moment voor een feest is. Anderzijds, het is beter dan het totale gebrek aan festiviteiten van vandaag. En aangezien ik morgen bij de persconferentie aanwezig ben, wordt dit verhaal vervolgd.

Er is storm op komst

2009-04-17T22:49:00.003-04:00

Het einde is nu echt nabij. Piraten in het Witte Huis? Terroristen aan de deur? Een anti-Amerikaanse alliantie van communisten en nazi's? Veel erger. Trouwende homo's. En het mag al in vijf staten!

Gelukkig biedt de National Organization for Marriage tegengas. Deze keurige familieclub lanceerde deze week haar campagne om het traditionele huwelijk en Amerika's waarden voor de ondergang te behoeden.

Deze commercial schreeuwt om tegenacties. En wie beter dan Stephen Colbert, presentator van the Colbert Report, om hier eens dunnetjes over heen te gaan. Take it away, Stephen.

via videosift.com

Republiek van Texas?

2009-04-17T13:12:00.004-04:00

Amerika stond deze week in het teken van protest. In honderden steden en dorpjes greep men afgelopen woensdag -Tax Day - aan om over alles te klagen wat er sinds 20 januari gebeurd is. Daarbij vallen vaak grote woorden -- zoals die van de Texaanse gouverneur Rick Perry.

Amerikanen houden van groot. In veel gevallen gaat dat per ongeluk - het is nu eenmaal een enorm land met 300 miljoen inwoners -, soms is de obsessie lachwekkend - de grootste hamburger, grootste...vul maar in - en vaak is het bewonderenswaardig.

Dit 'grootse denken' heeft ook een negatieve kant. En niemand dan rechts-conservatieve Amerikanen zijn beter in dit spelletje waarbij alledaagse voorvallen tot bovenmenselijke proporties worden opgeblazen om zo duidelijk te maken dat het einde der tijden nu echt nabij is. In de praktijk betekent dit dat men Obama's economische plannen pakt, vaststelt dat die tot meer gelijkheid leiden en concludeert dat het land communistisch aan het worden is. Of men voert Obama's uitspraken om Mexicaans drugsgeweld aan te pakken aan als bewijs dat hij wapenbezit aan banden wil leggen en dus de Grondwet gaat afschaffen.

Bij zulke levensbedreigende problemen passen drastische oplossingen. Entree de gouverneur van Texas, Rick Perry. Tijdens de demonstratie afgelopen woensdag opperde hij dat, gezien de omstandigheden, Texas zich wellicht zou moeten afscheiden van de Verenigde Staten. "If Washington continues to thumb their nose at the American people, you know, who knows what might come out of that. Texas is a very unique place, and we're a pretty independent lot to boot." Voor de goede orde: de laatste keer dat een aantal staten, waaronder Texas, zich besloten af te scheiden mondde dit uit in vier jaar Burgeroorlog.

Nu zal het niet zo`n vaart lopen, maar de boosheid is echt; en dat een gouverneur van een staat zo groot als Frankrijk, Zwitserland en de Benelux dit absurde idee oppert is tekenend voor de felheid waarmee Obama zich geconfronteerd ziet. En hun woede sussen is makkelijker gezegd dan gedaan. Ten slotte zijn dit de mensen die het liefst Sarah Palin in het Witte Huis zien zitten.

Misschien is een tweedeling dus niet eens zo`n gekke gedachte?

De speech van Rick Perry

Tax Day: eindelijk iets te klagen

2009-04-15T19:58:00.005-04:00

Amerikanen moesten gister hun belastingenaangiftes indienen en normaal gesproken gaat Taxday geruisloos voorbij. Dit jaar werd in meer dan 2000 steden geprotesteerd. “Give me my freedom, my guns and my money and keep your change.”

Het sudderde al een tijdje. Met de Democraten stevig aan de macht in het Congres en in het Witte Huis voelt een deel van Amerika zich in de steek gelaten. Ze zijn ontevreden over de miljarden aan bail outs, president Obama's begroting van $ 3.5 triljard en de voortdurende crisis. En nu moesten ze gister ook nog hun belasting betalen om al die onzin te bekostigen. Dat is geen democratie, dat is “taxation without representation.” Met die slogan begon 200 jaar geleden de Amerikaanse Revolutie; en nu was het tijd dat Amerika opnieuw in verzet zou komen.

In Washington werd de Taxday Tea Party in het parkje voor het Witte Huis georganiseerd. Tea party – een verwijzing naar een anti-Britse protestactie uit 1773 – stond dit jaar voor Tax Enough Already. En aan de spandoeken en borden was duidelijk te zien waar men genoeg van heeft, “Stop Socialism,” “Don't give my money to people who don't work,” “Imprison CEOs.”

Een deel van de naar schatting 1000 deelnemers, die regen en blubber trotseerden, grepen de bijeenkomst aan om direct op de man te spelen, “Impeach Spendorama,” “Stop Obama Bin Lying,” “Commander in Thief.” Ook in de toespraken was duidelijk te horen dat men boos is. “Zoals het nu gaat kan het niet meer. Ons land gaat naar de knoppen.” “Politici zijn gek geworden.” “Wall Street, you make me sick.”

Mocht u denken dat Amerika op het punt van een nieuwe revolutie staat, wees gerust. Deze mensen roepen dit namelijk altijd. Voor hen is het standaard vijf voor 12. De enige reden dat zij gister in zulke grote aantallen van zich lieten horen is aan de FOX News talkshow host Glenn Beck te danken. Zodra hij van de Taxday Tea Party hoorde heeft hij het onderwerp voortdurend gehyped in zijn programma, waarna zijn collega's en Republikeinse politici snel volgden.

Ondertussen vinden zes op de 10 Amerikanen dat Obama's aanpak van de crisis juist is; en de kans dat de Commander in Thief zich door een paar verregende demonstranten van de wijs laat brengen is ook klein. En dat is maar goed ook: waar zouden deze mensen zich anders druk over moeten maken?

Glenn Beck over het belang van de Tax Day Tea Party

Ontslagtelevisie

2009-04-14T00:34:00.004-04:00

Voor sommigen is het een droom die uitkomt: collega's aanwijzen die ontslagen worden. Maar mag van dat proces een reality soap gemaakt worden? En zo ja, is het eigenlijk wel een slimme zet om op prime time te vertellen dat het zo slecht gaat dat er mensen de deur uit moeten?

De Amerikaanse televisiezender Fox denkt van wel. In hun nieuwste show “Someone's Gotta Go” volgen ze kleine bedrijven - 15 tot 20 man – waar de medewerkers in onderling overleg bepalen wie er morgen niet meer hoeft terug te komen. Om een weloverwogen keuze te maken krijgt men inzicht in vertrouwelijke informatie, zoals evaluaties en salarisstookjes. Maar dat persoonlijke interesses meespelen om bepaalde mensen de deur uit te krijgen – de zwetende ITer, de luie koffiejuf of de grijze administratiemuis – ligt niet alleen voor de hand, het is het basis ingrediënt voor mooie televisie.

Er schuilt echter een risico in deze opzet. Wat als een minderheid, vrouw of gehandicapt persoon ontslagen wordt die vervolgens een claim wegens discriminatie indient – we zitten tenslotte in Amerika? Met dit scenario moet men rekening houden, aldus arbeidsrechtadvocaat Joel Rice. “Het probleem is dat je van tevoren niet weet wie de laan uitgestuurd wordt. Je kan dus geen afspraken maken mocht er iemand opeens een procedure starten.”

Entertainment advocaat (dat vak bestaat) Leonard Rubin gaat ervan uit dat men wel rekening houdt met deze mogelijkheid. Dat neemt niet weg dat hij het een absurd idee vindt. “De show gaat er niet om wie de populairste werknemer is. De vraag is wie het minst populair is op de werkvloer. Daarin onderscheidt dit programma zich van andere reality shows waarin men op zoek gaat naar winnaars.”

Fox was niet voor commentaar bereikbaar, maar zei wel dat de show al in productie is. De zender kennende zal men wel een oplossing hebben gevonden. En zo niet...ik ruik een nieuw format.

Crisisliteratuur

2009-04-12T00:11:00.002-04:00

Hoe hard de economie ook is geraakt, één industrie draait als nooit te voren. Uitgeverijen weten niet hoe snel ze boeken op de markt moeten brengen, mits ze over de crisis gaan. Het levert in sommige gevallen prachtige verhalen op.

Stap in DC een Barnes&Nobles of Borders boekwinkel binnen en er is geen ontkomen aan: crisisliteratuur. Dikke pillen over de oorzaak; schreeuwerige titels over de oplossing; sappige 'opkomst en ondergang' verhalen en natuurlijk een eindeloze hoeveelheid paperbacks over hoe u de crisis kunt overleven/ rijk kunt worden in een recessie/ de volgende bubble kan zien aankomen.

Timing is onder normale omstandigheden al van groot belang voor uitgeverijen; maar met zoiets ongrijpbaars als een mondiale financial meltdown is het risico nog groter. De oplossing: alles moet sneller. Zit er onder normale omstandigheden een jaar tussen het manuscript en de eerste druk, vandaag de dag is dat enkele maanden. Zo verscheen 'A Colossal Failure of Common Sense' over de ondergang van zakenbank Lehman Brothers nog geen vier maanden nadat Lawrence McDonald, een voormalige vice president van het bedrijf, zijn boek af had.

'Bold Endeavors: How Our Government Built America, and Why It Must Rebuild Now' was ook perfect getimed: op het moment dat het op de markt kwam zat het Witte Huis net op het stimuleringsplan van $700 miljard te broeden. En miljardair George Soros laat zien dat het nog sneller kan. Zijn 'The New Paradigm for Financial Markets' verscheen 10 dagen nadat hij uitgeschreven was als e-book en twee weken later, met vier nieuwe hoofdstukken, als paperback.

Tempo garandeert echter geen succes. Shari Olefson's 'Foreclosure Nation -- Mortgaging the American Dream' zou vorig jaar oktober op de markt komen, maar haar boek werd door de realiteit ingehaald. "Ik moest alles herschrijven," zegt ze, "maar ja, een boek schrijven over een crisis in ontwikkeling is alsof je een groep katten bij elkaar moet houden."

Als lezer wordt u met andere problemen geconfronteerd: waar te beginnen in deze crisisliteratuur-tsunami? Het antwoord daarop is gelukkig simpel: 5 maart, 2008 om 10:15 uur. Op die dag schreef een hedge fund manager in Florida op zijn website dat, volgens zijn berekening, Bear Stearns & Co failliet was. Wat op dat moment een riskante uitspraak was - het bedrijf had in het eerste kwartaal van dat jaar $115 miljoen verdiend - bleek 10 dagen later waar te zijn en ' a global crisis was born.' Hoe dit kon gebeuren is het onderwerp van William D. Cohan's 'House of Cards: A Tale of Hubris and Wretched Excess on Wall Street.'

Cohan, een voormalige investment banker, heeft al een aantal boeken op zijn naam staan, maar met 'House of Cards' heeft hij zichzelf overtroffen. Niet alleen door de manier waarop hij lastige financiële constructies inzichtelijk maakt, maar vooral door zijn harde en goed onderbouwde conclusie: Wall Street wist al jaren dat ze slechts 24 uur verwijderd waren van een economische ramp.

"Bedrijven zoals Bear Stearns, Goldman Sachs, Morgan Stanley, Merrill Lynch en Lehman Brothers hebben, in tegenstelling tot 'gewone' banken, geen eigen geld. En de afgelopen 30 jaar werd het steeds gebruikelijker om kort-termijn leningen af te sluiten - soms voor een nacht - met hun investeringen als onderpand. Dat werkte perfect totdat bepaalde investeringen probleemgevallen bleken."

Aan de hand van interviews met alle topspelers beschrijft Cohan dit "dirty little secret" en alle mensen die er aan meewerkten - en rustig bleven doorgaan, ook toen alle alarmbellen al aan het afgaan waren. Ook een leuk detail is de rol die bridge speelt binnen Bear Stears, dankzij de voormalige CEO en topbridger Jimmy Cayne.

'House of Cards' leest als een thriller, waarbij het makkelijk is om te vergeten dat alles echt gebeurd is en nog steeds gaande is. En voor wie op dit moment geen tijd heeft voor het 480 pagina's dikke boek, maakt u zich geen zorgen. In tegenstelling tot veel andere crisisliteratuur zal 'House of Cards' de komende jaren interessant blijven. Zo bezien geeft Cohan een hele nieuwe betekenis aan het woord 'waardepapier.'

Cohan legt op bezoek bij Jon Stewart het verschil uit tussen een pyramidespel en Wall Street

The Daily Show With Jon Stewart

M - Th 11p / 10c

William Cohan

thedailyshow.com

Daily Show
Full Episodes

Economic Crisis

Political Humor

Obama: Garanti Bank is de beste

2009-04-06T23:30:00.004-04:00

De nieuwste campagne van de Turkse bank Garanti heeft drie uitkomsten: een sisser, een internationale rechtszaak of een diplomatieke rel.

Voorafgaand aan zijn bezoek aan Turkije sprak president Obama de inwoners van dat land toe. Althans, daar lijkt het op. “Ik wou dat ik zo`n goed economisch plan kon presenteren,” zegt de zwarte slanke man achter het katheder omringd met Amerikaanse vlaggen. “Maar er is een bank in Turkije die het doet, Garanti. Was er maar een Garanti in Amerika.”

Aan het woord is Michael Lamar, een 44-jarige Obama impersonator. Zijn 'presidentiële' persconferentie is onderdeel van een grote Garanti campagne waarin de Amerikaanse president de hoofdrol speelt. “We zouden dit waarschijnlijk niet met de vorige president gedaan hebben,” aldus Can Celikbilek, copy writer bij reclamebureau Alametifarika, “Maar Obama straalt hoop uit, niet alleen voor Amerika, maar voor de hele wereld.” Behalve op televisie is Lamar te zien op billboards in de pose die Obama tot een icoon maakte.

Ondertussen loopt hier een rechtszaak tegen de kunstenaar achter dat portret, Shepard Fairey. Hij baseerde zijn “HOPE” schilderij op een foto van het Amerikaanse persagentschap AP. En zij beweren dat hij daarmee hun auteursrecht schond. Fairey, tot wasdom gekomen als straatartiest, zegt dat hij niets met auteursrechten of royalties te maken heeft.

Als de rechter hem daarin gelijk geeft, zou AP zich weleens op Garanti kunnen gaan richten. Het gaat niet zo lekker met de krantenindustrie en AP kan het geld goed gebruiken. Ze hebben een beter verhaal: Garanti heeft, in tegenstelling tot Fairey, duidelijk commerciële doelstellingen. Ook scheppen ze een lucratief precedent als ze winnen.

Vraag is ook wat Obama in deze zaak te zeggen heeft. Dat zijn hoofd en naam gebruikt worden is 'part of the deal,' maar waar ligt de grens? Hoe blij moet hij zijn dat hij uitgerekend nu in verband gebracht wordt met hypotheken?

De enige die alle eventuele problemen wel gelooft is Lamar. Sinds hij zijn talent ontdekte is hij al enkele keren op 'staatsbezoek' geweest. En de verdiensten zijn hard nodig: Lamar verloor onlangs zijn baan bij JP Morgan Chase Bank. Het goede nieuws? “Ik ben nu fulltime beschikbaar.”

De Garanti reclame

Garanti Bankasi - Obama
Uploaded by firat

Hoe overleef ik een hoorzitting?

2009-04-01T11:05:00.001-04:00

Stel u bent de CEO van een Amerikaanse multinational en u bent de afgelopen maanden wat geld kwijtgeraakt. Grote kans dat u een uitnodiging krijgt om op Capitol Hill tekst en uitleg te komen geven. Drie experts aan het woord over de warming up, excuses en kleding.

Het is hier de laatste maanden een bijna dagelijks ritueel op televisie. Heren achter een tafeltje die vragen van senatoren en Congresleden beantwoorden. En zelfs als de sessies korter duren dan vijf uur - de tijd die de Q&A met AIG CEO Edward Liddy in beslag nam - leuk is anders. Een verkeerd antwoord of een stuntelig optreden kan het einde van het bedrijf zijn. Anderzijds bieden de hoorzittingen ook kansen - uren zonder onderbreking op televisie, waar kan dat nog? Wie het spel een beetje handig speelt kan zijn kant van het verhaal uitgebreid vertellen en wellicht zelfs wat sympathie bij de kijkers wekken.

Een succesvolle hoorzitting begint bij de voorbereiding, aldus lobbyist Nick Allard. "De Nummer Eén Gouden Regel: you can't prepare enough." Behalve het eindeloos doornemen van vragen en antwoorden neemt zijn kantoor Patton Boggs cliënten ook vaak mee naar een televisiestudio. Zo kunnen ze wennen aan de camera's, de lichten en het mediacircus rondom een hoorzitting, zegt Allard, want "this is made-for-TV drama."

Tijdens het vragenvuur excuses aanbieden is nobel, zegt zijn collega Mitch Berger, maar gevaarlijk. "Het leidt alleen maar tot meer verbaal geweld," want voor politici en de pers zijn excuses een schuldbekentenis. Een CEO kan wel zeggen dat hij spijt heeft, maar moet dat slim verpakken. Oftewel zeg niet 'sorry dat we miljarden verloren hebben,' maar 'onze oprechte excuses voor wie zich door ons benadeeld voelt.'

Tot slot, de dress code. Een das dragen die meer kost dan het pak van de voorzitter van de hoorzittingscommissie is 'not done.' Te gewoontjes werkt echter ook niet, zegt lobbyist en voormalig Congreslid Gerry Sikorski. "Je gaat ook niet bij Donald Trump op bezoek in je JoS. A. Bank jasje." Zorg dat het lekker zit en niet teveel opvalt, "want dat vertroebelt je boodschap."

En wellicht ten overvloede: trek nooit teveel aan. Weinig dingen zijn dodelijker voor een bedrijf dan televisiebeelden van de topman die rood aanloopt of zweet.

South Park in crisis

2009-03-26T09:40:00.008-04:00

South Park is inmiddels ook door de crisis geraakt. En net zoals de rest van Amerika wordt het dorpje uit de gelijknamige populaire tekenfilm serie verdeeld: bezuinigen of meer uitgeven om de economie weer op gang te krijgen?

De familie Marsh kiest voor het eerste en aan Stan om de Margaritaville cocktail machine terug te brengen naar de winkel. De aflossing van machine is echter doorverkocht en ondergebracht in een security plan. Via Wall Street komt Stan terecht bij het Ministerie van Financieën, waar hij hoort dat hij recht heeft op een bail out van $90 biljard. "Or do you think it`s worth more?"

Bekijk hier een clip uit deze briljante aflevering

Move over, Carringtons

2009-03-25T16:34:00.001-04:00

De Amerikaanse televisiezender ABC komt met twee nieuwe comedies over de recessie. Geen beter vermaak dan leedvermaak - al was het alleen maar om de kosten te drukken.

Dallas en Dynasty, aan de kant! De tijden dat de kijkers zich wilden vergapen aan de rijkdommen van de families Ewing en Carrington zijn voorbij. Niemand is langer geïnteresseerd in hoe JR omgaat met het luxe probleem van nog een oliebron of in welke corporate intriges Joan Collins nu weer verwikkeld is. Amerika wil zien hoe dit soort mensen zich gedragen als ze aan de rand van de financiële afgrond staan. En ABC denkt het perfecte format te hebben gevonden.

De eerste - vooralsnog naamloze - show draait om een ontslagen Wall Street miljonair. In plaats van 100 uur per week keihard geld te verdienen zit hij opeens thuis met zijn familie die hij nauwelijks kent. Dat biedt natuurlijk eindeloos voer voor hilarische situaties. Kelsey Grammer - bekend van Cheers en Frasier - ruilt zijn Blackberry in voor een potje Guitar Hero met zijn kinderen; en in plaats van top-of-the-bill zakentripjes moet hij zich nu zien te vermaken in Six Flags.

In "Canned" staat een groep jonge investment bankers centraal die allemaal op dezelfde dag ontslagen worden. Hun avonturen draaien om bezuinigen op hun uitgaven, solliciteren en natuurlijk piekeren over de vraag 'hoe het nu verder moet.'

De achterliggende gedachte van de series is dat het leven ook zonder geld genoeg reden tot lachen biedt - ABC is tenslotte onderdeel van het Disney imperium, de onbetwiste meester in zoetsappige boodschappen.

Gelukkig begrijp Disney ook dat die boodschap alleen voor anderen geldt. Sponsoring in de vorm van product placement speelt daarom een belangrijke, maar opmerkelijke rol. Luxe artikelen en de consumenten die ze kopen zijn het mikpunt van grappen. En de goedkope alternatieven worden afgezeken als...goedkope alternatieven.

De series worden vanaf volgende maand geschoten en ABC verwacht ze in het najaar in de programmering op te nemen. Zoals het er nu uitziet is de recessie dan nog in volle gang. Vraag is of het Amerikaanse publiek al toe is aan lachen om de recessie. Zo niet, dan zullen beide series binnen no time weer van de buis gehaald worden.

Klinkt als een leuk onderwerp voor een comedy.

Obama snack racistisch?

2009-03-23T21:00:00.008-04:00

Marketing hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je pakt een populaire naam, plakt hem op je product en dan achterover leunen terwijl je verkoop vertienvoudigt. Althans, zo dacht men bij de Duitse diepvries producent Sprehe. Hun 'Obama-Fingers' raken een gevoelige snaar bij zwart Amerika.

Zelf is het bedrijf zich van geen kwaad bewust. Hun diepvries kippenborsten met krokante korst - “fertig gebraten, mit Curry dip” - zijn volgens een woordvoerder “een eerbetoon aan de Amerikaanse manier van leven en de nieuwe president.” Ook de naam 'Fingers' is bewust gekozen -- een verwijzing naar de relaxte manier van eten die men er in Amerika op na houdt. “Heel anders dan wij, niet zo stijf als de onze bondskanselier Angela Merkel.”

Voor een deel van Amerika is de snack een klap in het gezicht. Een vermeende voorliefde voor gebraden kip is een diepgeworteld vooroordeel over zwarte Amerikanen die teruggaat tot de tijd van de slavernij. Het product is “racist and inappropriate,” aldus een New Yorkse politicus. Een staatssenator noemt de 'Obama-Fingers' het bewijs dat Obama's winst niet het einde van de strijd tegen discriminatie betekent. En volgens een professor in de politieke wetenschappen zorgt de snack - “given our interesting histories” - voor koude rillingen over de ruggen van Duitsers én Amerikanen.

Het is onwaarschijnlijk dat productent Sprehe meer heeft willen doen dan makkelijk inhaken op een trend – er zijn minder omslachtige wegen om iemand te beledigen dan via een diepvries product. Stupide is het wel. Van een bedrijf dat gebruik maakt van een wereldberoemde naam mag op zijn minst enig onderzoek verwacht worden; zeker als dat bedrijf uit een land komt dat drie jaar geleden nog op zijn achterste benen stond vanwege de Oranje WK helm.

Juist zij moeten weten hoe verkeerd grappig bedoelde marketingstuntjes soms kunnen vallen.

Werkeloos? Let's party

2009-03-19T18:33:00.002-04:00

Werkelozen die samenkomen in een bar om hun zorgen te vergeten is meestal geen goed teken. Pink slip parties zijn de uitzondering. In een tijd van massa ontslag draait deze sollicitatie methode als nooit tevoren.

In haar zoektocht naar een nieuwe netwerk methode kwam de 29-jarige werkeloze marketeer Kathy Dodd toevallig op het idee van de pink slip party. "Ik had wel eens gehoord van pink slip parties op Wall Street en dat leek mij wel wat. Ik kwam er achter dat het fenomeen in Washington, D.C. niet bestond, en dus besloot ik om er zelf maar één te organiseren."

Het concept achter de pink slip party is simpel: breng banenzoekers en recruiters samen in een bar en laat de ongedwongen omgeving en de drank hun werk doen. Het doel is netwerken, maar met lotgenoten klagen over de economie, dronken worden met een recruiter of poepel trekken om een uitnodiging voor een sollicitatiegesprek te vieren kan ook.

Waar de pink slip party vandaan komt weet niemand, maar nu Amerika met de hoogste werkeloosheidscijfers in meer dan 25 jaar kampt steken ze in alle grote steden de kop op. De naam is verwijzing naar het Amerikaanse gebruik om medewerkers te ontslaan via een brief die ze ontvangen samen met hun laatste looncheque. Hoewel deze ontslagbrief niet roze is staat 'getting your pink slip' al meer dan honderd jaar gelijk aan de laan uitgestuurd worden.

De pink slip party in Washington trok vorige week volgens mede-organisator en bekende DC insider Andrea Rodgers zo'n 200 banenzoekers en 30 recruiters. "De mensen die hierop afkomen zijn allemaal hoger opgeleid en afkomstig uit de meest uiteenlopende beroepsgroepen. Het is zeker niet alleen bedoeld voor Wall Street types."

Het belangrijkste van de avond is de sfeer luchtig houden, aldus Rodgers. Zo kregen de recruiters ter herkenning een ketting met een dollarteken omgehangen, "zodat iedereen kan zien dat zij degenen zijn met het geld." Ook de drank was in thema. Op de cocktail kaart stonden onder andere 'Screw Manhattan AND Wall Street, ' 'The Unemployment Blues,' en 'Jobless But Still Jolly.'

Of er mensen banen hebben gevonden weet Rodgers niet. Ze heeft via haar website om reacties gevraagd, maar vooralsnog niets gehoord. "Het is nog vroeg. Een baan vinden duurt lang, zeker nu. Wel zijn er die avond mensen voor eerste gesprekken uitgenodigd, sommigen zelfs voor de volgende dag. En wie nog op zoek is, volgende maand staat de volgende party gepland."

Marketeers mijden Twitter

2009-03-16T15:54:00.005-04:00

Als zelfs CDA minister Maxime Verhagen een techy gadget gebruikt dan moeten de early adapters er inmiddels wel op uitgekeken zijn, toch? Nee dus.

Ondanks de hype rondom Twitter staan adverteerders niet te trappelen om hun geld op social media marketing te zetten, zo blijkt uit een Forrester Research rapport.

Slechts 25 procent van de marketeers is van plan om volgend jaar meer dan $100,000 aan social media uit te geven. Social media, aldus het onderzoek, is nog te weinig mainstream zodat geld uit de “experimental” potjes moet komen Door het gebrek aan bewezen werkzaamheid en gestandariseerde meetmethoden gebruikt de beroepsgroep social media marketing alleen als het echt nodig is.

“Pas als merken met een specifieke strategie op de proppen komen kan men succes boeken,” aldus Forrester analist Jeremiah Owyang.

Maar er is ook goed nieuws voor de fans van 140 karakters lange 'wat ben jij aan het doen' updates. Meer dan de helft van de ondervraagde marketeers zegt op termijn hogere budgetten te verwachten – mede dankzij de neergaande economische spiraal. Social media is immers over het algemeen goedkoper dan marketing via de traditionele kanalen.

Oftewel, wie straks als de economie beter is de markt wil beheersen moet nu het handboek “Hoe verdienen we geld met social media marketing?” gaan schrijven. En zodra dat af is kan direct worden verder gegaan met “Hoe meten we social media marketing?” Geen gemakkelijke opgave, zeker gezien de nog steeds vele vraagtekens die simpele online marketing omringen.

Gelukkig kunnen we de tijd zolang doden met tweets van Verhagen's doldwaze avonturen in de ministerraad.

Is de Republikeinse partij voorbij?

2009-03-15T09:28:00.004-04:00

Vier november 2008 betekende meer dan Barack Obama's historische overwinning. Die dag bevestigde ook de identiteitscrisis van de Republikeinse partij. Onenigheid over traditionele uitgangspunten had de voorverkiezingen gedomineerd en met het verlies van de verkiezingen viel de coalitie uiteen die president Ronald Reagan begin jaren '80 smeedde. Sindsdien vecht de Grand Old Party (GOP) tegen zichzelf, de Democraten en ideologische vooroordelen.

Het was geen verrasing dat John McCain de verkiezingen verloor. Hij moest het opnemen tegen de eloquente, mediagenieke Obama die acht keer zoveel campagnegeld had. President George W. Bush, de slechte economie en twee voortslepende oorlogen hadden het Republikeinse merk beschadigd en Amerika snakte naar een einde aan de verlammende partijpolitiek.

Zelfs zonder deze obstakels stond McCain voor een lastige opgave. Christelijke conservatieven – die twee keer massaal voor Bush stemden – vonden hem te gematigd; fiscaal conservatieven laakten McCain's vertrouwen in Bush's miljarden injecties om banken te redden; vrije markt supporters wantrouwden zijn voorstellen voor de verhandeling van emissierechten; wie 'nationale veiligheid' hoog aansloeg keurde zijn steun aan Bush's Irak strategie af; en jongeren konden zich nauwelijks identificeren met de oudste presidentskandidaat in de Amerikaanse geschiedenis. Toch was McCain's kandidatuur geen vergissing.

Gebrek aan beter
Ruim anderhalf jaar voor de verkiezingen had zich een elftal Republikeinen aangemeld om Bush op te volgen; en niet één van hen stak er boven uit. Rudy Giuliani – de voormalig burgemeester van New York City – genoot dankzij zijn optreden op '9/11' landelijke bekendheid maar had behalve 'nationale veiligheid' geen programma; oud-senator Fred Thompson was de hoop van conservatief Amerika maar zijn campagne miste overtuiging; en voor congresman Ron Paul's fundamentalistische geloof in de Amerikaanse Grondwet is in deze tijd van globalisering geen plaats.

Na de eerste voorverkiezingen bleken naast McCain de voormalige gouverneurs Mitt Romney en Mike Huckabee de voornaamste kanshebbers. De eerste is een succesvol zakenman die een gezonde economie en belastingverlagingen beloofde. De tweede, die in een vorig leven een evangelistische dominee was, presenteerde zich als de beschermer van traditioneel Christelijk-conservatieve waarden en strijder tegen tegen het homo-huwelijk, verplichte evolutieleer en liberaal intellectualisme.

Geen van beiden kon echter aanhangers van de ander enthousiasmeren. Romney had het gouverneursschap van Massachusetts – een Democratisch bolwerk – mede gewonnen door zijn liberale standpunten over abortus en homo-rechten. Als presidentskandidaat distantieëerde hij zich tevergeefs van die uitspraken om de Christelijk-conservatieve aanhang te lijmen. Huckabee ontbrak het aan relevante bestuurlijke ervaring. Zijn jaren in Arkansas zagen velen als ontoereikend in een tijd waarin de meeste van Amerika's problemen – terrorisme, global warming, economische crisis – zich op het internationale vlak afspelen.

Dat McCain won dankte hij in belangrijke mate aan zijn twee rivalen. Zodra hun aanhangers doorhadden dat hun favoriet het niet ging redden bleek hij het beste alternatief. Het Republikeinse verkiezingssysteem - waarbij de winnaar alle kiesmannen krijgt – zijn ervaring, oorlogsheldstatus plus de verwachting dat Hillary Clinton de Democratische kandidaat zou worden deden de rest. Hij besefte echter dat hij niet onomstreden was.

In de maanden waarin Clinton en Obama het nieuws domineerden zocht hij derhalve de publieke goedkeuring van hen die lauwtjes op zijn winst hadden gereageerd maar wiens steun onontbeerlijk was. Hij sloot vrede met Christelijk-conservatieve organisaties wiens boegbeelden Jerry Falwell en Pat Robertson hij in 2000 nog “agents of intolerance” had genoemd. Hij herzag zijn standpunten over abortus, immigratie en vergaande CIA ondervragingstechnieken. Met de stijgende benzineprijzen veranderde hij zijn mening over olieboringen in beschermd natuurgebied en omarmde het populaire Republikeinse mantra “drill, baby, drill.”

Deze hofmakerij slaagde maar deels. McCain moest een slag om de arm houden omdat hij anders zijn imago als onafhankelijke 'maverick' en zijn vroegste supporters zou verliezen. Zo bleef de achterdocht aan de rechterkant van de partij bestaan. Toen in die kring stemmen opgingen om op verkiezingsdag thuis te blijven presenteerde McCain zijn ultieme instrument om iedereen van zijn oprecht conservatieve aard te overtuigen en zo de partij te verenigen: Alaska's gouverneur Sarah Palin.

Haar kandidaatschap voor vice-president had het tegenovergestelde effect. Hoewel ze McCain's campagne in eerste instantie een oppepper gaf volgden snel geruchten dat de kandidaten elkaar niet lagen. Palin wilde de agenda naar rechts opschuiven; iets wat McCain niet kon zonder het centrum en zijn ware aard te verliezen. Ook ontbrak het de partij dankzij Obama's populariteit aan een gemeenschappelijke vijand waartegen men zich moest verenigen – de reden dat velen binnen de GOP liever Clinton als tegenstander hadden gezien.

Zo strompelde de Republikeinse partij richting de verkiezingen en de uitslag loog er niet om. De GOP verloor het Witte Huis, acht senatoren en 21 zetels in het Huis van Afgevaardigden. Met meer 53 procent van de stemmen kreeg Obama voldoende mandaat voor zijn hervormingspolitiek. De partij die in 2000 nog de basis dacht te leggen voor een langdurige conservatieve heerschappij stond buitenspel -- verdeeld, onzeker en gefrustreerd.

Acht eilandjes
Op zoek naar leiders en visie is de interne machtsstrijd inmiddels in volle gang. Acht fracties debatteren over Amerika's rol in de wereld, de omvang van de overheid, de economie en familiewaarden. Wie uiteindelijk het nieuwe gezicht van de partij wordt hangt mede af van diens talent als bruggenbouwer, de politiek van de dag en Democratische succes.

Voor neoconservatieven is Amerika `s wereld enige supermacht. Deze fractie – waar onder andere voormalig vice-president Dick Cheney en voormalig Defensie minister Donald Rumsfeld toe behoren - is voorstander van een pro-actieve, desnoods unilaterale buitenland politiek. Binnen deze kring heerst groot wantrouwen jegens internationale organisaties. Op dit moment liggen de neoconservatieven door de oorlog in Irak onder vuur; en zolang Amerikanen terroristisch geweld bespaard blijven krijgt hun stokpaardje 'nationale veiligheid' weinig aandacht.

'National greatness' conservatieven zijn het deels eens met neoconservatieven. Zij vinden echter dat Amerika's supermacht mede gebaseerd is op de voorbeeldfunctie die het land heeft en niet alleen op het wapenarsenaal. Om de oorlog tegen het terrorisme te winnen dient Amerika weer ' the beacon of hope' te worden. Deze groepering dacht in McCain hun leider gevonden te hebben maar zoekt inmiddels een nieuwe inspirator. Voor hem of haar is ook de lastige taak weggelegd om het on-Republikeinse idee te verkopen dat 'American greatness' gepaard gaat met een grote, actieve overheid. Nu Amerika's blik naar binnen is gericht spelen 'national greatness' conservatieven een bescheidener rol dan de afgelopen acht jaar.

Voor 'traditional values conservatives' is het gezin de hoeksteen van de samenleving. Zij leggen de nadruk op de strijd tegen de moraalverloedering en zijn minder begaan met belastingen of buitenland politiek. In Palin hebben zij hun leider gevonden; en zij zal hoogstwaarschijnlijk in 2012 of 2016 een gooi naar het Witte Huis doen. Heeft het land dan minder urgente problemen dan recessie en oorlog dan kan deze fractie tegen die tijd wellicht de toon zetten.

Christelijke conservatieven baseren hun nationale politiek – anti-abortus en -homohuwelijk – en internationale politiek - pro-Israël - op hun geloof. Deze tak is verantwoordelijk voor meer dan 40 procent van alle campagnedonaties en niemand heeft een serieuze kans zonder hun zegen. Hun verbondenheid met de Republikeinse partij spreekt echter minder voor zich dan in 1980 of 2000. Meer en meer Christenen zagen te weinig medemenselijkheid in Bush's 'ieder voor zich maatschappij.' Ze keurden het geweld in Irak en Afghanistan af en beschouwden milieubescherming - een onderwerp waar de GOP traditioneel weinig mee op heeft – als een taak van hogerhand. Bovendien blijkt de jonge garde toleranter dan hun ouders. Is Huckabee, die zijn succes aan de Christelijke conservatieven te danken had, in 2012 opnieuw kandidaat dan dient hij zijn boodschap aan deze veranderingen aan te passen.

Reagan's uitspraak “government isn't a solution to our problem, government is the problem” klinkt Libertarians nog steeds als muziek in de oren. Uit onvrede over McCain's standpunten over de omvang van de overheid deed deze fractie afgelopen november met een eigen kandidaat mee aan de verkiezingen. En hoewel Bob Barr's kandidatuur irrelevant was is het streven naar een zo klein mogelijke overheid één van de Republikeinse basisprincipes. Mocht het Obama niet lukken om zijn ambitieuze hervormingsplannen zonder belastingverhogingen te betalen dan kunnen Libertarians op bijval van de andere fracties rekenen.

Paleoconservatists geloven in de bescherming van muren: hoge tarieven om Amerikaanse banen te beschermen en een groot hek langs de grenzen om illegale immigranten buiten te houden. In een tijd van globalisering klinkt deze aanpak ouderwets, maar voor sommige Amerikanen betekent het een terugkeer naar de goede jaren `80. Krijgt de Amerikaanse economie nog meer klappen en komt immigratie weer in de belangstelling dan is een opmars van de paleoconservatieven niet uitgesloten. Verjongen is in dat geval noodzakelijk: vooralsnog gaan hun aartsconservatieve opvattingen gepaard met politici die het vak tijdens Reagan's presidentsschap leerden.

Fiscaal conservatieven krijgen de mogelijkheid zich te profileren met Obama's economische stimuleringsplan op een bordje aangereikt. Zij verzetten zich tegen dit soort vergaande overheidsbemoeienis omdat de markt het probleem moet oplossen. De komende tijd zullen zij ieder onderdeel van het plan dat mislukt uitvergroten en ondertussen hun remedie – belastingverlagingen – blijven promoten. De voor de hand liggende leider is Romney; of hij in 2012 de hele partij voor zich kan winnen hangt af van Democratisch economisch succes. Eén opsteker heeft hij alvast binnen: tijdens het jaarlijkse Conservative Political Action Committee symposium in februari koos men hem als de meest geschikte presidentskandidaat.

Tot slot, de onafhankelijke Republikeinen, of RINO's ('Republican in Name Only') zoals ze soms aangeduid worden. Zij kenmerken zich door een pragmatische aanpak en soms on-Republikeinse ideeën. Blinde partijliefde of ideologie is hen vreemd. Zo steunde de voormalig minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell Obama's kandidatuur, viel gouverneur Arnold Schwarzenegger Bush's milieupolitiek af en stemden de sentatoren van Maine en Pennsylvania voor Obama's economische stimuleringsplan. In hoeverre zij het geluid van de toekomst zijn hangt af van hun bijdrage aan en het verloop van de Democratische agenda.

De Tegenpartij
Nu de Democraten Capitol Hill domineren komen onderwerpen ter stemming waar iedere fractie op zijn eigen manier problemen mee heeft. De Republikeinen zijn zo in de minderheid dat tegenstemmen echter zinloos is. Dwarsliggen om eenheid uit te stralen is een optie maar geen strategie zonder risico.

Dat het $787 miljard kostende reddingsplan zou worden aangenomen stond zo goed als vast; verrassender was dat op drie na alle 219 Republikeinse congresleden het voorstel verwierpen. De actie was waarschijnlijk goed voor het moraal, maar de keerzijde is het gevaar dat kiezers de GOP gaan zien als de partij die niet wil samenwerken en liever de hakken in het zand zet. En deze publieke opinie is de Republikeinen al eens eerder duur komen te staan.

Tijdens het begin van de jaren `30 reageerde de Republikeinse president Herbert Hoover ook terughoudend op de gevolgen van de beurskrach van 1929. Hij weigerde de crisis politiek te lijf te gaan en vertrouwde op losse afspraken met het bedrijfsleven. Dit gebrek aan daadkracht droeg mede bij aan de intensivering en verlenging van de Grote Depressie. President Franklin Roosevelt's New Deal losde ook niet alles op maar kiezers beloonden de partij die de handen uit de mouwen stak. Het zou tot 1952 duren voordat er weer een Republikein in het Witte Huis zat.

Het Republikeinse 'nee' benadrukte ook het elitaire imago van de partij. Voor veel Amerikanen is de GOP 'De Tegenpartij:' tegen onderwijsvernieuwingen, tegen abortus, tegen milieubescherming, tegen het homo-huwelijk, tegen belemmeringen van het bedrijfsleven, tegen belastingen en tegen positieve discriminatie. Zo ontstaat het beeld dat de partij zich, bij gebrek aan eigen ideeën, alleen interesseert voor de belangen van een klein deel van de bevolking -- blank, rijk, heterosexueel, Christelijk en op leeftijd. In een land waar deze criteria steeds minder de norm worden is dit een doodlopende straat.

McCain verloor alle bevolkingsgroepen behalve 65 plussers; Latino`s, de grootste en snelst groeiende minderheid in Amerika, koos in overweldigende mate voor Obama; verzet tegen het homohuwelijk en onvrede over Spaans als officieuze tweede taal neemt af. Milieubescherming is al jaren een serieus politiek onderwerp; en de stijgende kosten van de gezondheidszorg staan langer uitstel van vebeteringsplannen in de weg. Amerika is in beweging en de GOP lijkt het niet te merken. Of zoals de voorzitter van de Republican Campaign Committee Tom Davis de situatie omschreef, “If we were a dog food, they'd taken us off the shelf.”

Een ander geluid
Amerika's politieke stelsel en het verleden leren dat het te vroeg is om de partij af te schrijven. Bovendien zat de partij in 2008 alles tegen. Maar in de Amerikaanse politiek gaat het niet om het meedoen.Wanneer de partij weer verkiezingen gaat winnen hangt af van aanpassingsvermogen en overtuigingskracht.

Obama's winst - 53 procent van de stemmen, 365 kiesmannen en 28 staten – is de boeken ingegaan als 'a landslide victory' maar McCain kreeg slechts een kleine 10 miljoen stemmen minder. Met een minder polariserende vice-presidentskandidaat en een tegenstander die het zonder de bijna unanieme stem van zwart Amerika had moeten stellen was de strijd - ondanks de lage waarderingscijfers voor Bush en zijn partij - wellicht nog spannend geworden.

Amerika's twee-partijen systeem garandeert een Republikeinse comeback -- hoe bont de partij het ook maakt of hoe klein hun aanwezigheid in Washington, D.C. ook is. Zes jaar na het aftreden van president Nixon kwam Reagan aan de macht; twee jaar nadat de Democraten het Witte Huis wonnen en de meerderheid in het Congres hadden begon in 1994 de Republikeinse Revolutie die tot acht jaar Bush leidde. Het pendulum zwaait altijd terug.

De partij maakt werk van zijn imago als elite club. De nieuwe voorzitter van de Republican National Congress Michael Steele is zwart, een keuze die net zo uniek is als Obama's presidentschap. Eén van de partij's aanstormende talenten is de 37-jarige Bobby Jindal. Deze zoon van de Indiase immigranten en de eerste niet-blanke gouverneur van Louisiana geldt inmiddels als het alternatief voor Obama. In Palin, die dankzij haar kruistocht voor werkende moeders op miljoenen vrouwelijke sympatisanten kan rekenen, heeft partij een wapen waarop de Democraten – nu Clinton's presidentiële aspiraties voorbij lijken - geen direct antwoord hebben.

Tot slot zal de partij leren van zijn fouten, technologie omarmen en jonge kiezers werven. Obama's gebruik van internet als 'cash cow' en burgerplatform was mede zo effectief omdat McCain achterbleef. Volgende kandidaten zullen deze strategie overnemen; en wie niet weet hoe e-mail werkt zal dat in ieder geval niet aan de grote klok hangen.

Alle boetedoening, achterstallig onderhoud en beloftes ten spijt, als imitatie Democraten met een Republikeins sausje is de partij geen volwassen alternatief. Pas als de GOP op eigen kracht een agenda bepaalt en voldoende zekerheid biedt dat die op verantwoordelijke wijze uitgevoerd wordt komen de kiezers terug. Tot die tijd kan kan de Republikeinse partij slechts dromen van een betere toekomst.

Crisis vraagt om showgedrag

2009-03-11T18:47:00.000-04:00

Moeilijke tijden, drastische maatregelen. Publieke smeekbedes, opzienbarende verkoopstunts en onorthodoxe sollicitaties, Amerikanen trekken alles uit de kast. Regel Nummer Eén: er zijn geen regels.

Het verhaal van Joshua Persky begint zoals veel anderen. De Wall Street banker werd vorig jaar door Houlihan Lokey ontslagen en pogingen om een nieuwe baan te vinden mislukten. Na zes maanden vol frustratie gooide hij het roer om. Hij hing een bord met de tekst "Experienced M.I.T. Graduate for Hire" om zijn nek en ging op New York's Park Avenue zijn CV aan passanten uitdelen.

Zijn actie leverde veel aandacht op - hij verscheen in de nationale en internationale media - en uiteindelijk ook een baan bij het accountantskantoor Weiser LLP. Zijn advies voor mensen met hetzelfde probleem, "Be creative. Je moet zoveel mogelijk opvallen."

Faye Halloran leek alles mee te zitten. Terwijl links en rechts mensen werden ontslagen wisselde deze broker haar baan bij Morgan Stanley in voor een beter salaris bij Citi-Smith Barney, onderdeel van Citigroup. Tijdens een van haar eerste dagen maakte Halloran een duur foutje. Ze zei dat ze was afgestudeerd terwijl ze nooit een universiteit van binnen had gezien. Zodra haar nieuwe werkgever daar achter kwam was het ' einde oefening.' Ook wilde Citi de bijna $300.000 signing bonus terug.

Onder normale omstandigheden is dit een duidelijke zaak gaf Halloran met tranen in haar ogen toe op CNN. Maar deze dagen zijn anders. Citi's megaverliezen en miljarden injecties bewijzen dat het bedrijf zelf ook niet zonder fouten is. En in plaats van nog een Amerikaan te ontslaan zou het bedrijf haar een tweede kans moeten geven, aldus Halloran's smeekbede.

John Wieland, oprichter en CEO van John Wieland Homes and Neighborhoods, zwemt graag tegen de stroom in. In een tijd dat de huizencrisis Amerika's economische neergang inluidde wijst hij consumenten op de voordelen van huisbezit. Om zijn boodschap kracht bij te zetten lanceerde hij zijn "Get Housing Moving" tour. Met zijn camper blijft het net zo lang gemeenten in Amerika's Zuiden aandoen totdat hij 101 huizen verkocht heeft; en iedere nacht slaapt hij in een ander leegstaand huis.

Hij begrijpt dat mensen hem voor gek verklaren, "maar de realiteit is dat dit het perfecte moment is om te kopen. Onze huisprijzen zijn in bijna 40 jaar niet zo scherp geweest."

Het ligt voor de hand deze acties als typisch Amerikaans showgedrag af te doen. Maar zodra de crisis in Nederland net zo voelbaar wordt als hier zullen ze het verschil bepalen tussen 'the winners and the losers.'

Amerika weet het al

2009-03-10T18:05:00.002-04:00

De mensenrechtensituatie in China is vorig jaar verslechterd, zo blijkt uit het jaarlijkse mensenrechtenrapport dat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken vorige week publiceerde. De kritische toon van het rapport, grotendeels geschreven tijdens de laatste maanden van de regering-Bush, staat haaks op het beleid van president Obama. Hij heeft China's mensenrechtensituatie ondergeschikt gemaakt aan betere samenwerking.

De VS erkennen expliciet wat al jaren zichtbaar is: China is te belangrijk om het land wegens mensenrechtenschendingen in de ban te doen. President Clintons herhaalde waarschuwingen aan China stonden nieuwe handelsovereenkomsten niet in de weg. President Bush sprak het land slechts vóór en na staatsbezoeken belerend toe. En de koerswijziging van Obama markeert het einde van een falende strategie.

China is zich bewust van zijn positie op het wereldtoneel en kan westerse oproepen negeren: de vooruitgang die het land de afgelopen dertig jaar boekte, is het gevolg van China's eigen beslissingen. Amerika's nieuwe aanpak getuigt daarom van realisme. Doorlopende kritiek maakt China immers minder bereidwillig tot samenwerking op andere terreinen. Wil Obama van zijn agendapunten veiligheid, klimaatverandering en de economische crisis een succes maken, dan is China's hulp onontbeerlijk.

Het is ethisch ruimschoots verantwoord om mensenrechten tijdelijk ondergeschikt te maken aan meer vooruitgang voor miljarden mensen. Zo vraagt de strijd tegen het terrorisme in Pakistan en Afghanistan om meer betrokkenheid van buurland China - mede omdat Europese landen
zich klaarmaken voor vertrek. En voor het beëindigen van Noord-Korea's nucleaire ambities is Chinese hulp een randvoorwaarde.

Klimaatverandering tegengaan zonder vergaande afspraken tussen 's werelds grootste vervuilers is bij voorbaat kansloos. Tot dusverre wilde noch China, noch Amerika als eerste bewegen. Met het oog op het bereiken van goede resultaten tijdens de mondiale klimaatbesprekingen in Kopenhagen eind dit jaar hebben de VS de deur geopend. Als Obama's investeringen in groene technologie vruchten afwerpen, leidt dit tot meer Amerikaans leiderschap. Wordt China deelgenoot van die kennis, dan kan het leefklimaat van de hele wereldbevolking verbeteren.

De VS vormen de grootste exportmarkt voor China; China is de grootste buitenlandse eigenaar van Amerikaanse staatsobligaties en financiert ongeveer 25 procent van Amerika's staatsschuld. Wantrouwen in deze relatie heeft een negatieve invloed op de economische crisis. Dat de VS duidelijk zijn in hun intenties voorkomt kostbare achterdocht.

Zo gezien is de beleidswisseling een uiting van Obama's evenwichtiger benadering en een verademing na jaren dubbelzinnige, bijna koloniale politiek. Deze nieuwe aanpak verdient steun en navolging in Europa. Ook Europese leiders kwamen in de aanloop naar de Olympische Spelen vorig jaar in Peking niet verder dan het overwegen van een boycot. De niet uitgekomen verwachting dat media-aandacht tot een verbetering zou leiden, zorgde in Brussel voor niet meer dan korte teleurstelling. Zo tekende de Europese Commissie in januari negen nieuwe overeenkomsten met de Chinese overheid – en niet één had betrekking op het onderwerp mensenrechten.

Ook de Nederlandse getuigenispolitiek zou een halt toegeroepen moeten worden. Gelet op alle andere contacten is die bijna hypocriet. Dat mensenrechten een speerpunt zijn van minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) weet men in China ondertussen wel. Door dat constant te benadrukken, kwetst Nederland de gevoelens van het gehele Chinese volk, zei de Chinese ambassadeur Xue Hanqin ooit in de Volkskrant. Ook heeft de zaak van China's onderdrukte gelovigen meer baat bij zichtbare steunbetuigingen – zoals het bezoek van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton aan een Chinese kerk – dan bij Verhagens brief aan de Tweede Kamer waarin hij zijn zorgen over hun positie uit. En de hoop van mensenrechtenambassadeur Arjan Hamburger dat China in de aanloop naar de Wereldtentoonstelling in Shanghai in 2010 vooruitgang zal boeken is op zijn minst naïef te noemen.

Als Europa daadwerkelijk uit is op het verbeteren van mensenrechten, dan dient de Amerikaanse strategie overwogen te worden. Voorafgaand aan trans-Atlantisch overleg dient een Europese werkgroep in te gaan op een aantal vragen. Wat verbetert de leefomstandigheden van zoveel mogelijk Chinezen? Hoe kan de Chinees- Europese uitwisseling worden geoptimaliseerd? Op welke manier worden westerse opvattingen over gelijkheid, recht en democratie het best ontvangen? En hoe is de mensenrechtendiscussie wel efficiënt te voeren?

Het is moreel verantwoord om met minder nadruk op de mensenrechtensituatie te streven naar goede samenwerking op die terreinen waar de VS en Europa simpelweg niet zonder China kunnen. Het verbeteren van het welzijn van miljarden mensen verdient de voorkeur boven de hoop dat een herhaling van zetten ooit tot een ander resultaat zal leiden.

Reclames redden Amerika's publieke zaak

2009-03-09T22:47:00.006-04:00

Ambtenaren met shirtsponsors? Reclameborden op het schoolplein? Commercials op verkeersborden? Amerikaanse publieke instellingen grijpen in deze tijd alles aan om aan geld te komen. Niet iedereen kan zich in deze strategie vinden -- maar de trend lijkt onomkeerbaar.

Iedere dag stijgen tientallen vliegtuigen op van Houston's George Bush Intercontinental Airport; en allemaal vliegen ze over de Humble High School, een enorm gebouw met een plat dak van 50.000 vierkante meter. En als het aan Cynthia Calvert ligt wordt die hele oppervlakte een billboard. “We zoeken nog een adverteerder, maar we hebben al een schildersbedrijf gevonden.” Wat levert het de school op? “Easy money.”

Calvert's bedrijf Creek Media is gespecialiseerd in reclame op schoolbussen, maar haar ambities beslaan schoolcafetaria's, sportvelden, parkeerterreinen en zelfs de bodem van het zwembad. En de scholen die haar diensten overwegen zijn niet de enige publieke instellingen die naar extra inkomsten zoeken.

Chicago wil stationsnamen op de L lijn te koop aanbieden. New York's gemeentelijk vervoerbedrijf heeft al één metrostation van binnen en van buiten met reclames volgeplakt; op andere stations prijken reclames op pilaren en de vloer; de reddingsbrigade in Huntington Beach, Californië rijdt in gesponsorde Toyota's; Brooklyn is van plan reclames op prullenbakken toe te staan.

Jeff Golimowski van de Outdoor Advertising Association of America noemt de ontwikkeling een goede zaak. “Publieke instellingen hebben het geld hard nodig en bedrijven kunnen consumenten op nieuwe en verassende manieren bereiken. Dit is fantastisch.”

Niet iedereen deelt zijn enthousiasme. Critici zijn van mening dat publiek bezit niet met “unnecessary, visual pollution” ontsierd mag worden. Volgens Matthew Johnson van Media Awareness schenden gemeenten een “sociaal contract” met de burger. “Net zoals de overheid verantwoordelijk is voor de bescherming van natuurgebieden hebben ze ook de taak om gebieden reclamevrij te houden.”

De trend lijkt echter onomkeerbaar. Zo leverde reclame inkomsten New York's gemeentelijk vervoerbedrijf vorig jaar $125 miljoen op; bijna $100 miljoen meer dan 10 jaar eerder. En met een gat van $1.2 miljard in de begroting van dit jaar en de economische crisis moet het geld ergens vandaan komen.

Vergeet de beurs en bailouts, start ups zijn de toekomst

2009-03-04T11:54:00.003-05:00

De Dow Jones op het laagste punt in 12 jaar. AIG verliest geld sneller dan het gedrukt wordt. Gooi het roei om, zegt de oprichter van online netwerk Linkedin: investeer in start ups.

De grafiek op de voorpagina van de Washington Post liegt er niet om. Drie lijntjes in vrije val vergelijken de eerste 500 dagen van de crises van 1929, 2000 en anno nu. Niet alleen ligt de huidige crisis perfect op koers om net zo ingrijpend als zijn broertjes te worden; ook blijkt dat we maar net begonnen zijn.

In 1930 was het verlies 500 dagen na Zwarte Vrijdag 52 procent; anderhalf jaar later was dat minus 89 procent. De gebarsten Internet bubble deed het beter minder slecht: stond de NASDAQ in september 2001 nog op min 60 procent de uiteindelijke schade bedroeg 'slechts' 78 procent. En sinds oktober 2007 verloor Wall Street volgens de grafiek 52 procent van zijn waarde. Zet deze koers zich voort dan is de komende 500 dagen een daling tussen de 20 en 40 procent zeer waarschijnlijk.

De remedie heeft wisselend succes. Echte paniek is (nog) nergens uitgebroken, maar de prijs is aanzienlijk. Maar ook hier lijken we maar net begonnen -- kijk maar eens naar AIG. Eerder deze week meldde de verzekeraar een recordverlies in het laatste kwartaal van 2008 van $61.7 miljard. De Amerikaanse overheid reageerde met een injectie van $30 miljard en na vier van zulke reddingsplannen staat de teller inmiddels op $170 miljard. Experts denken dat de totale kosten kunnen oplopen tot $250 miljard. Ziet u het nog?

Linkedin CEO en oprichter Reid Hoffman in ieder geval niet. Investeren in de grote jongens is op dit moment zinloos en bailouts doen volgens hem niets op lange termijn, zo schrijft hij in een opiniestuk. "We moeten investeren in start-ups en kleine bedrijven. Zij vertegenwoordigen 99.7 procent van alle werkgevers en betalen 45 procent van de lonen in Amerika. In de afgelopen 10 jaar waren ze verantwoordelijk voor 60 tot 80 procent van alle nieuwe banen." Bewijs dat dit werkt heeft Hoffman genoeg, "Microsoft, MTV, CNN, FedEx, Intel, Hewlett-Packard en Burger King begonnen allemaal in tijden van economische teruggang. En kijk eens waar die vandaag zijn."

Hoffman weet waar hij het over heeft. Niet alleen bouwde hij zijn bedrijfje uit tot een succesvolle onderneming, sinds 2000 investeerde hij in meer dan 60 start-ups. Hij weet dat ze verstandig met geld omgaan, "want voor hen is verschil tussen een dollar verdienen of uitgeven leven of dood." Een instelling waar AIG nog iets van kan leren.

Lekker transparant

2009-03-02T22:24:00.003-05:00

Je moet als producent wel heel zeker van je zaak zijn als je de content van je website door je klanten laat schrijven. Maar dat is kennelijk het geval bij Mars Inc. - bekend van onder andere Dove, M&M's en Bounty. Het bedrijf ruilde de oude home page van het fruitsnoepje Skittles in voor diens Wikipedia site.

De site is onderdeel van de strategie om de klant meer invloed te geven, zegt de marketing communications VP Carole Walker. Zo heeft de nieuwe site een Twitter afdeling en links naar de Skittles' pagina's op Facebook en Flickr. “Wikipedia is de definitie van waar ons merk voor staat. Skittles leven namelijk in een wereld waarin van alles kan gebeuren.” In het verleden kwam die eigenzinnigheid naar voren in reclames die op zin minst opmerkzaam te noemen waren.

Deze grote mate van transparantie komt niet zonder gevaar. Zo meldt een twitter bericht vanvond dat “Skittles=kots=uitwerpsel=dood=verrot.”

Volgens Walker heeft het bedrijf daar rekening mee gehouden. “We gaan ervan uit dat mensen positief reageren. Mocht dat niet het geval zijn dan kunnen we natuurlijk altijd ingrijpen.”

Hoewel Skittles het eerste merk is dat zijn Wikipedia website zo gebruikt is de primeur voor deze transparante manier van communicatie voor de website van het reclamebureau Modernista!

De vraag of er genoeg over Skittles te melden is om de site levendig te houden is terecht – wat kan je meer zeggen dan 'ik vind ze vies/ ik vind ze lekker?' Anderzijds luidt de beslissing van Mars Inc. een nieuwe fase in online communicatie in. Andere bedrijven zullen het experiment nauwgezet volgen en als het een succes wordt snel met hun eigen Wikipedia sites komen. Dat deze ontwikkeling diensten en producten beter zullen maken is onwaarschijnlijk, maar lekker transparant is het wel.

Wilders in Washington: Mission Accomplished

2009-03-01T19:17:00.003-05:00

Geert Wilders sprak in Washington, D.C. op een symposium voor 500 enthousiaste Amerikanen. Het bezoek leverde veel aandacht maar waarschijnlijk weinig geld op. Zijn 'welkom thuis' geschenk zal die eventuele pijn verzachten.

Zodra Pamela Geller hoorde dat Wilders naar Amerika kwam nodigde ze hem voor de bijeenkomst van de Conservative Political Action Committee. Op dit jaarlijkse symposium komen conservatieve Amerikanen samen om te luisteren naar speeches over de bedreiging van het vrije wapenbezit, de verloedering van familiewaarden en het gevaar van socialisme.

Wilders' verhaal over de inperking van de vrijheid van meningsuiting mocht niet ontbreken, aldus Geller die via haar blog Atlas Shrugs tegen het oprukkend Islamitische gevaar waarschuwt. "Het gaat de verkeerde kant op en als niemand iets doet worden we op een dag allemaal wakker in een strafkamp." En Wilders - "de dappere verdediger van Westerse waarden" - geeft volgens haar het goede voorbeeld.

De bijeenkomst, die Geller organiseerde samen met het David Horowitz Freedom Center en de web site Jihad Watch, was Wilders' derde optreden in Washington, D.C. Eerder sprak hij in de National Press Club en op Capitol Hill, waar hij op uitnoding van de Republikeinse senator Jon Kyl zijn film vertoonde. Toeval of niet, dat optreden viel op dezelfde dag als senator John Kerry's vergadering over de verbetering van de relatie tussen Amerika en de Moslimwereld.

Wilders stapte onder luid gejuich en de kreten "Wilders for President" en "we love freedom" het podium op. Hij begon zijn verhaal met het bedanken van de Amerikaanse immigratie dienst - een verwijzing naar de Engelse weigering hem dat land binnen te laten. De zaal reageerde met boe-geroep. Als hij vervolgens spreekt over een speech die president Reagan in 1982 in het Engelse Lagerhuis gaf gaat er een golf van enhousiame door het publiek. Voor de meeste bezoekers aan het conservatieve CPAC symposium is de 40ste president nog steeds de beste. Ook als Wilders de Wall Street Journal aanhaalt klinken de mensen instemmend -- dat is een krant die ze tenminste vertrouwen lijken ze te zeggen. "De vrijheid van meningsuiting in Nederland is volgens de Journal net zo groot als in Saudi-Arabië," zegt Wilders, "en mijn rechtszaak noemt de krant 'geen geringe overwinning voor Islamitische regimes die hun censuur willen exporteren.'"

Na de laatste staande ovatie riep organisator Geller de aanwezigen op geld te doneren voor Wilders' rechtszaak. "Alle bedragen zijn welkom want het is 'bloody expensive.'" Hoeveel geld ze had opgehaald kon ze niet zeggen, maar het was waarschijnlijk niet erg veel. "Maar daar ging het me ook niet om. Ik heb zelf de huur voor de zaal en alle faciliteiten betaald. En alles wat we ophalen is mooi." Op haar website, die dagelijks duizenden bezoekers trekt, staat inmiddels een link naar Wilders' fonds.

Zelf ging de PVV voorman ook niet in op de kosten of de opbrengsten van de avond. Maar ook zonder grote cheque is het bezoek aan Amerika, waar Wilders zich thuis zegt te voelen, geslaagd. Het leverde hem de nodige aandacht op in de media waar zoals te verwachten de meningen verdeeld waren. In de FOX praatprogramma's van Glenn Beck en Bill O'Reilly was men het grotendeels met hem eens. De Washington Post vergeleek Fitna in het Congres met de vertoning van de pro- Ku Klux Klan film 'Birth of a Nation' in het Witte Huis in 1915. De New York Times omschreef Wilders als een felle criticus van de Islam met controversiele standpunten zoals het plan om Moslims betalen om het land te verlaten.

Ondanks de "hartverwarmende ontvangst" en "de Amerikaans liefde voor de vrijheid van meningsuiting" zegt Wilders nooit in het land te willen wonen. En waarom zou hij? De dag dat hij thuiskwam bleek uit een peiling van Maurice de Hond dat de PVV de grootste partij van Nederland is. "Mission accomplished."

Reis door Virginia

2009-02-25T17:36:00.004-05:00

Virginia – het ‘begin van het Amerikaanse Zuiden' - is een openluchtmuseum met twee gezichten, waar Amerikanen zich vergapen aan hun vroegste verleden. In combinatie met ongerepte natuur garandeert deze staat een indrukwekkende reis door de tijd.

Virgina, vernoemd naar de ongetrouwde 'Virgin Queen' Elizabeth I, ligt in het zuiden van de Verenigde Staten, ingeklemd tussen de Blue Ridge Mountains in het westen en de Chesapeake Bay in het oosten. Door de geschiedenis heen speelt de staat een belangrijke rol: in 1607 bouwden de Engelsen in Jamestown de eerste permanente nederzetting in de Nieuwe Wereld; de Amerikaanse revolutie zag er het licht; in Yorktown won George Washington in 1781 de laatste slag van de Onafhankelijkheidsoorlog; en tijdens de burgeroorlog (1861-1865) zetelde de regering van de zuidelijke ‘Confederate States of America' in Virginia's hoofstad Richmond.

De bijna acht miljoen inwoners komen in twee soorten. 'Virginians' in het noorden – waaronder veel ambtenaren, lobbyisten en diplomaten - werken over het algemeen in het nabijgelegen Washington, D.C. Hun aantallen groeien gestaag mee met de omvang van de federale overheid; en aangezien de meesten liberal (progressief) zijn is het met name aan deze groep te danken dat Barack Obama afgelopen november de eerste Democratische presidentskandidaat sinds John F. Kennedy was die de staat won.

In het zuiden vindt je uitgestrekte weilanden, enorme boerenbedrijven en veel pick-up trucks. De mensen hier zijn conservatiever en vaak minder uitbundig dan in het noorden; maar verwar hun stugge en soms afstandelijke houding niet met onvriendelijkheid. 'Southern hospitality' is niet voor niets een begrip.

Oude tijden herleven
Dat het verleden in Fredericksburg springlevend is, merken we zodra we over de drempel stappen van de apotheek. “De indianen hebben het dorp aangevallen en de dokter is vertrokken om de gewonden te verzorgen,” zegt een dame achter de toonbank, “maar misschien kan ik u helpen.” Gekleed in 18e-eeuws kostuum speelt ze de assistente van Fredericksburgs beroemdste apotheker en revolutionair Dr. Mercer. En ze neemt haar rol serieus. Als we tijdens de rondleiding vertellen dat we Nederlanders zijn, wil ze weten hoe lang de boottocht duurde.

In het openluchtmuseum Colonial Williamsburg lopen zoveel mandenmakers, stadsomroepers en andere 18e- eeuwse middenstanders rond dat we ons wat terughoudender opstellen. We zouden aan niets anders toekomen dan praten over de op handen zijnde revolutie en de tabaksoogst. Bovendien kan je ook zonder uitleg zien hoe het er hier vroeger aan toe ging. Veel van de koloniale huizen zijn herbouwd, maar men heeft zich aan het 18e- eeuwse standsplan gehouden. Ook wordt het historische belang nergens opgedrongen. Het gebied mag voor zich zelf spreken, is autovrij en doet – mede door de overal wapperende Britse Union Jack – on-Amerikaans aan. Anderzijds leert een blik op de bezoekers dat we nergens anders kunnen zijn. Ze zijn daarvoor met teveel en te typisch: 'senior citizens' op witte gympen, ouders in 'comfort clothes' en geen kind zonder baseballpetje.

De autorit naar Jamestown gaat via de Colonial Parkway waar we – op een enkele tegenligger na - alleen bomen, meertjes en roofvogels tegenkomen. Dat hier niets veranderd is sinds 1607 gaat wat ver, maar veel kan het niet zijn. Van James Cittie, zoals de 104 kolonisten hun nieuwe thuis noemden, is behalve de fundamenten en een kerktoren weinig over; en de scheepjes in de haven zijn replica's. Het bezoek is er niet minder indrukwekkend om. Uiteindelijk is dit het begin van Amerika's verhaal.

Modern én klassiek
Richmond heeft 200.000 inwoners en is een metropool van uitersten. Downtown is de historische betekenis van de stad zichtbaar. Hier staat het onlangs gerestaureerde Capitool dat al sinds zijn voltooiing in 1788 het centrum is van Virginia's politiek; het gebouw werd ontworpen door de latere president Thomas Jefferson en is het eerste neo-klassieke overheidsgebouw in Amerika. Om de hoek ligt 'the Other White House,' de residentie van de zuidelijke president Jefferson Davis.

Wij kijken op van het standbeeld van generaal Lee, opperbevelhebber van de Zuidelijke Staten en het naar hem vernoemde fort. Over het algemeen is Amerika tot op het pijnlijke af politiek correct, maar een man eren die onder andere voor de slavernij vocht is hier kennelijk geen bezwaar. Deze eigenzinnigheid, de zangerige manier van praten en ons Beaux Arts hotel waar s` avonds de regen op de open balustrades klettert, bewijzen eens te meer dat we in het echte Zuiden zijn beland.

Richmond is ook een stad in beweging. Nadat in 1995 een dijk was aangelegd tussen het zakelijk district en de James-rivier, bloeide het nu eindelijk veilige River District op. De pakhuizen waar ooit de tabak hing te drogen, werden tot luxe appartementen en hippe restaurants omgebouwd. Datzelfde jaar volgde de opening van het Virginia BioTechnology Research Park, een verzamelplaats voor biotechnologische en farmaceutische bedrijven met ruimte voor zo`n 3000 onderzoekers en wetenschappers. En dat Richmond door deze ontwikkelingen aantrekkelijk blijft, is op straat en in restaurants duidelijk te zien aan de hoeveelheid jonge, welvarende gezinnen.

Safari
Bovenin de Blue Ridge Mountains ligt het Shenandoah National park, een uitgestrekt natuurgebied dat een reden op zich is om naar Virginia te komen. Vooral tijdens de Indian Summer – die ongeveer van half september tot half oktober duurt – is het uitzicht adembenemend. Voor wie geen gebruik wil maken van de meer dan 500 kilometer wandelpaden is er de Skyline Drive die dwars door het park loopt. Door de herten, adelaars en zelfs twee gieren die zich langs de kant van de weg aan 'road kill' te goed doen, krijgt ons tochtje iets van een safari.

Een bezoek aan een burgeroorlog-slagveld is verplichte kost in Virginia. Wij gaan naar Manassas, waar in 1861 de eerste grote slag tussen Noord en Zuid plaatsvond. Afgezien van wat kanonnen, een standbeeld en een visitor center – iedere bezienswaardigheid die zichzelf serieus neemt heeft er één – is er niet veel te zien; maar het idee dat burgers uit Washington, D.C. meereisden om het Noordelijke leger aan te moedigen – en snel de benen namen toen de Zuidelijken deze slag wonnen – geeft het open landschap onder de wijdse blauwe lucht een extra dimensie. Hiervoor had de broedertwist jarenlang gesudderd; nu was duidelijk dat het menens was.

Acht van Amerika's 43 presidenten werden in Virgina geboren en enkelen kwamen na hun drukke baan terug. Zo woonde Thomas Jefferson nog jaren in Monticello, het huis dat hij zelf ontwierp. Via het zoveelste visitors center rijden we de heuvel op. Vanaf de top zien we tot aan de horizon niets dan bossen, glooiende heuvels en her een der een gebouw. Aan de rand van een iets lager gelegen plateau staat een klein stenen huisje met grote ramen waar precies een stoel in past. Hier zat de schrijver van Amerika's Onafhankelijkheidsverklaring vaak te peinzen of - net als de bezoekers nu -van het uitzicht te genieten. Deze terugkerende harmonie tussen natuurschoon en rijk verleden maakt Virginia tot een absolute aanrader voor de toekomst.

Sombere tijden? Vrolijke logo's!

2009-02-23T16:14:00.005-05:00

Recht en hoekig is uit; in deze sombere tijden kiezen steeds meer Amerikaanse bedrijven voor vrolijke en speelse logo's. Vraag is waar het eindigt.

Weg is het oude vierkante logo van Kraft Foods. In plaats van de primaire kleuren hanteert het bedrijf nu softe tinten en een rode streep die aan een glimlach doet denken met een kinderlijk getekend bloemetje in de rechter mondhoek. Het nieuwe logo is onderdeel van Kraft's nieuwe strategie, aldus de chief marketing officer, en moet het onderscheid tussen het bedrijf en de producten duidelijk maken. Het ontwerp ging niet over één nacht ijs: maandenlang werden meer dan 7000 medewerkers en consumenten over de hele wereld naar hun mening gevraagd. Het “more contemporary” resultaat “has a life to it” en de kleuren zijn “more vibrant.”

De hoeveelheid bedrijven die het logo verandert is zo groot dat de trend inmiddels benoemd is: het Google effect, naar het kleurige design en de feestdagen variaties die de computer gigant gebruikt. Ook de ontwerper van het Google logo ziet de verandering, “Logos are a lot less staid, a bit more playful.” Hoewel Google niet de eerste is die met zijn logo speelt – MTV deed dat al in 1982 – durven anderen het pas sinds kort te volgen. “The idea that you could modify a brand and play with it was way out of the corporate ID manual.”

Dat er voor vrolijke kleurtjes en simpele graphics wordt gekozen is ook een gevolg van de crisis, zegt Cal McAllister, mede-oprichter van design bureau Wexly School for Girls. “Mensen worden ontslagen en dan ontstaat er onbewust een verlangen naar zorgeloze tijden. Vandaar al die kleutertekeningen met bloemetjes en zonnetjes. Stuurt een bedrijf 10.000 mensen weg en hebben ze een hard logo, dan worden consumenten boos. Zien ze een soft logo dan krijgen ze medelijden.”

Zo bezien lijkt het een kwestie van tijd voordat dit het nieuwe logo van Amerika's auto industrie wordt.

Wall Street: niet zeuren, geld verdienen

2009-02-18T23:19:00.001-05:00

Het Amerikaanse reddingsplan komt met een boetekleed dat Wall Street veel te gewillig aandoet. Hedgefund manager en columnist Michael Lewis heeft een tip voor bankiers: "Grow a pair."

Wall Street bankiers hebben het zwaar te verduren. Wie nog niet ontslagen is moet het doen met een bonus waar ze een jaar geleden hun bed niet voor uitkwamen. En klagen, ho maar. Wall Street is voor de Amerikaanse belastingbetaler de bron van al het kwaad; en omdat hij het reddingsplan betaalt moeten de grootverdieners voor hem door het stof.

Dat de gemiddelde Amerikaan zo denkt is tot daar aan toe; opzienbarender is dat Wall Street toegeeft aan deze eisen. Een voormalige Merrill Lynch medewerker spreekt schande van hoge bonussen; CEOs meden Davos uit angst voor 'verkeerde signalen'; bedrijfsuitjes naar Las Vegas werden afgelast; Citi Group's CEO bood zijn excuses voor de nieuwe corporate jet.

Het wordt erger: filmmaker Michael Moore - 'Bowling for Columbine,' 'Fahrenheit 9/11' - roept via zijn website Wall Street bankiers op om voor de camera over de recente schandalen te praten. "Jullie hebben informatie die het Amerikaanse publiek moet horen. Ik verzoek jullie moedig te zijn en mij te helpen bij het ontrafelen van de grootste oplichterij in de Amerikaanse geschiedenis." Hoeveel mensen zich hebben aangemeld is geheim, maar als zijn film uitkomt zal Amerika zich weer opwinden over bekentenissen vol uitspattingen, schimmige constructies en torenhoge vergoedingen.

Tijd voor een tegengeluid, aldus hedge fund manager en columnist Michael Lewis. Zijn advies? "Doe wat je altijd doet en luister niet naar het publiek of de media. Als een of andere stommeling je wil redden en je $15 miljard geeft - no strings attached - ben je hem niets verschuldigd."

Wall Street bankiers moeten zich niet schuldig voelen. Zij zijn niet degenen die in de schulden zitten en hun hypotheek niet meer kunnen betalen. "Het enige dat ik deed was sukkels de kans geven net zo groots te leven als ik. Arme mensen moeten dankbaar zijn dat Wall Street überhaupt zaken met ze wil doen."

En het idee dat de crisis veroorzaakt zou zijn door een overdosis testosteron op Wall Street is onzin. "Wall Street werd altijd geregeerd door mannen; als deze crisis erger is dan alle vorige kan dat alleen maar komen omdat er vrouwen op het toneel zijn verschenen."

Lewis beseft dat zijn advies onorthodox is. Maar in deze tijden is het belangrijk dat je voor jezelf zorgt. "Als niemand je aardig vond toen je $45 miljoen per jaar verdiende gaan ze je niet opeens waarderen als je arm bent."

Starbucks: "Wake Up and Smell the Coffee."

2009-02-16T21:42:00.005-05:00

Wat heb je liever om de hoek: een Starbucks of een McDonald's? Deze vraag kreeg legde een onderzoeksbureau aan een aantal Amerikanen voor en de uitslag betekent de zoveelste teleurstelling voor de koffieketen. “Wake up and smell the coffee.”

Van de ondervraagden koos 43 procent voor een Mac op loopafstand; 35 procent gaf de voorkeur aan de Starbucks. Leeftijd speelde een belangrijke rol: in de categorie 18 tot 29 jaar won Starbucks het met met gemak van McDonald's': 49 vs. 36 procent. Van 30 tot 49 jaar waren de rollen omgekeerd: 45 tegen 37 procent. Ook 50 tot 64 (43 vs. 33 procent) en 65 plus (48 vs. 18 procent) kozen voor McDonald's.

Geslacht en ras liepen ook uiteen: mannen kozen met ruime meerderheid voor McDonald's (46 vs. 30 procent), terwijl Starbucks het bij de vrouwen maar op het nippertje won (41 vs. 40 procent). Alle kleuren kozen voor hamburgers, maar met grote verschillen in de percentages: bij blanke respondenten lag het op 43 vs. 35 procent en bij zwart op 56 vs. 27 procent.

In de inkomensgroepen prefereerden alleen zij die meer dan $75.000 verdienen Starbucks; en hoe minder er verdiend wordt hoe hoger men McDonald's aanslaat. Dit verschil is ook terug te zien bij het opleidingsniveau: hoe hoger des te liever koffie.

Leuk zo'n onderzoek, maar de vraag is natuurlijk wat deze cijfers zeggen. Simpel: de meeste mensen willen nu geen $4.50 voor een kop koffie neertellen. En waar Starbucks niet tegen de crisis bestand is - inmiddels zijn al duizenden medewerkers ontslagen en uitbreidingsplannen zijn op de lange baan geschoven - doet McDonald's het boven verwachting goed; het is één van de weinige Amerikaanse bedrijven die winst laat zien en de marketing afdeling speelt slim in op de actualiteiten met lage prijzen en stunts.

Starbucks moet actie ondernemen: of het wordt een grote internationale koffieketen waar je ook voor weinig geld een bakkie kan halen, of ze gaan voor een upscale look& feel en dito klandizie maar met minder exposure. In tijden waarin iedereen de broekriem moet aanhalen kan je niet voor allebei kiezen.

Obama geeft het slechte voorbeeld

2009-02-12T10:14:00.002-05:00

Het vertrek van president Bush betekende ook het einde van zijn formal White House dress. Niet iedereen vindt dat verstandig. In crisistijd bestaat te formeel niet.

George W. Bush stond bekend als een punctuele en formele president - zolang het om kleding ging tenminste. In zijn tijd moest iedereen in het Witte Huis - ook in de weekenden - strak in het pak. En wie dat niet deed kon op een uitbrander rekenen, vertelt Bush adviseur Dan Bartlett. Hij moest zich ooit op een zaterdag in de Oval Office melden en werd vanwege zijn khaki broek aan de deur geweigerd. "I had to stand there and get chewed out for about 15 minutes."

Obama gooit het ook wat dit betreft over een andere boeg. Dagen na zijn inaugeratie circuleerden de eerste foto's waarop hij zonder jasje in zijn werkkamer zat - een doodszonde, aldus Nummer 43. Ook verscheen hij in het weekend in zijn joggingbroek met een trui over zijn schouders. De vaste staf durfde dat voorbeeld niet zomaar te volgen, maar een interne memo van Obama maakte duidelijk dat de regel voor iedereen in het Witte Huis opgaat. Spijkerbroeken, polo's, jasje uit... Het mag allemaal.

Obama heeft natuurlijk makkelijk praten; al bestuurde hij het land in zwembroek en Hawaii shirt, wie maakt hem wat?

Voor mensen met minder baanzekerheid geldt dat je in deze tijd niet te formeel gekleed kan zijn, aldus communicatie consultant Gretchen Neels. Juist nu moet je succes uitstralen; en met "power clothes, you have your game on." Neels adviseert onder andere een aantal advocatenkantoren, en daar lopen ze totaan de postkamer in driedelig grijs.

Waarom advocaat Bill Brewer voor zijn power uniform kiest? Simpel, "people expect high-powered lawyers to look like high-powered lawyers. Anything else is sending the wrong signal." Voor hem gaat dat verder dan zijn pak, das en overhemd. Schoenen - mits niet te opvallend en natuurlijk glimmend gepoetst - maken je uitstraling compleet. En hij is niet te beroerd die kennis te delen. Als hij een collega met vieze schoenen voor koffie uitnodigt, wijst hij op de schoenpoetsstand naast de Starbucks. "I'm going to get my shoes shined. Why don't you join me?"

Zulke collega's zijn misschien uitzonderlijk, zegt Neels, maar wie nu zeker van zijn baan wil zijn of werk zoekt heeft zich maar te schikken. "If they want you to dress up like Big Bird every day, just do it!"

Eeuwige roem of cornflakes?

2009-02-08T20:38:00.005-05:00

Als topsporter wordt je geacht exceptionele dingen te doen. Wat daar wel en niet onder valt is onderworpen aan smaak en tijd. Maar wie echt groot wil worden trekt zich daar natuurlijk niets van aan.

Zolang Michael Phelps bekend was omdat hij harder zwom dan wie dan ook betaalde Kellogg hem veel geld om zijn hoofd op pakken cornflakes te zetten; nu er onlangs een foto van hem opdook waarop hij blowt is die samenwerking afgelopen. Hoewel dat zijn prestatie nog bovenmenselijker maakt - stoned sporten, ga er maar aanstaan – is Kellogg onverbiddelijk, “Dit gedrag past niet bij ons imago.”

Phelps' andere sponsoren zijn verdeeld. Broodjesgigant Subway en AT&T houden zich op de vlakte, terwijl Speedo en Omega direct hun steun voor de Olympische kampioen hebben uitgesproken. Een 23-jarige die blowt, so what? En wellicht ontgaat hen de grap niet dat Phelps de wiet juist via een waterpijp rookt.

Onsportief en onwenselijk gedrag zorgt vaker voor problemen tussen topsporters en sponsoren. Dat het ook anders kan bewijst boksmerk Everlast dat de vijftigste verjaardag van Muhammad Ali`s gouden Olympische medaille viert met een op de bokser geïnspireerde kledinglijn. The Muhammad Ali Collection bestaat uit bokszakken, handschoenen, badjassen en fitness kleding. In de begeleidende advertentiecampagne wordt gebruik gemaakt van beroemde Ali quotes, zoals “The Greatest of All Time” en “Float like a butterfly, sting like a bee.”

Deze uitspraken waren ooit goed voor grote commotie. In het gesegregeerde Amerika waren velen niet gediend van een neger met praatjes; en toen hij weigerde om naar Vietnam te gaan -- “I ain't got no quarrel with the Viet Cong. They never called me nigger” -- werd hem dat ook niet in dank afgenomen. De boksbond schorste hem, en hij werd schuldig bevonden aan dienstontduiking. Het icoon dat Ali nu is dankt hij aan zijn uitgesproken gedrag van toen.

Gelijke rechten, oorlogsprotesten en wiet zijn niet te vergelijken. Desondanks is ook Phelps - weliswaar ongewild - een maatschappelijke discussie begonnen. Amerika's anti-softdrugs beleid is duur, krampachtig en ineffeciënt; en haar enige wapen is angst – voor de gevangenis, voor een verpruste opleiding of een weggegooide loopbaan.

Phelps had stelling kunnen nemen, “ik blow, ken mijn grenzen en ben beter in wat ik doe dan iedereen.” Het kost hem op de korte termijn misschien nog wat sponsorcontracten, maar als Amerika over 30 jaar net zo tolerant is als Nederland, is hij wel de held met de vooruitziende blik en onomkoopbare principes.

Advocaat gezocht

2009-02-04T23:01:00.001-05:00

Sedan, een dorpje in de Amerikaanse staat Kansas heeft een probleem. De enige advocaat in de nabije omtrek wil na 26 jaar trouwe dienst met pensioen gaan. En potentiële opvolgers zijn voorlopig nergens te bekennen.

Het stadsbestuur plaatste een advertentie die er niet om loog, “We,the people of Sedan have a dire need for an attorney. Sedan can provide a good future and a stable law practice in a beautiful rural setting.” Tot dusverre hebben vijf mensen hun CV gestuurd en twee lijken daadwerkelijk geïnteresseerd, aldus makelaar Dick Jones die mede-verantwoordelijk is voor de oproep.

Advocaat Larry King (geen familie) heeft zich bereid verklaart te blijven totdat een oplossing is gevonden. Toen hij in 1983 begon waren er vier andere advocaten; twee zijn overleden, één werd rechter en Nummer Vier is verhuisd.

Hoewel hij uitkijkt naar zijn pensioen - “aren’t we all?”- vindt hij doorwerken geen probleem. Ook op Sedan's “dire need” reageert hij laconiek. De hoeveelheid werk is volgens hem goed te overzien, “Sedan has only 1300 residents.”

Vijftig banen in een jaar

2009-02-03T18:34:00.005-05:00

Hij begon als inpakker in een opvangcentrum in Utah; een week later zat hij bij de U.S. Geological Survey in Colorado en deze week werkt Daniel Seddiqui voor een oliemaatschappij in Texas. Zijn plan om de crisis te overleven? Vijftig banen in 50 Amerikaanse staten in 50 weken.

Na zijn afstuderen vloog Seddiqui op eigen kosten door heel Amerika voor solliciatiegesprekken. Meer dan 40 afwijzingen verder besloot hij dat het tijd was voor een andere tactiek. “I felt very qualified but I was never able to land a job. It was real frustrating.”

Tijdens zijn banenjacht was het hem opgevallen dat de cultuur, levensstijl en mensen van staat tot staat enorm van elkaar verschilden. En zo kwam hij op zijn “50 Jobs in 50 States” idee. “Sound crazy? I'm on a mission to explore the diverse careers, environments and cultures offered in America.”

Per Amerikaanse staat stelde Seddiqui een lijst op met banen die alleen daar te vinden te zijn. En vervolgens ging hij werkgevers bellen. “It's an odd way to find jobs and an odd way to get into most careers,” geeft hij toe, maar na acht maanden bellen had hij 35 betaalde en onbetaalde banen te pakken.

Hij is nu 20 weken onderweg en was sindsdien onder andere stadionspeaker bij een rodeo show in South Dakota, parkwachter in Wyoming, makelaar in Idaho, maritiem bioloog in Washington en 'wedding coordinator' in Las Vegas. Houthakken in Oregon was tot nu toe zijn leukste baan, zegt Seddiqui, “You see the huge trees crashing to the ground and feel the ground shake. And the people I met were awesome.”

Zijn stunt heeft de nodige aandacht getrokken. Dankzij optredens op CNN, FOX en ABC is zijn schema inmiddels vol; en geïnteresseerden kunnen via zijn site op de hoogte blijven van zijn werkweken.

Als hij klaar is gaat Seddiqui van al zijn banen videoverslagen maken “to help Americans understand each other's lives and respect each other's hard work.” Zijn blogs en andere artikelen wil hij tot een boek verwerken. En hopelijk lukt het hem daarna om eindelijk een echte baan te vinden.

Prime Time Pulp

2009-02-02T19:46:00.004-05:00

Aan de Super Bowl reclameblokken was niets te zien: opvallende, leuke en creatieve commercials en adverteerders die zonder problemen $3 miljoen per 30 seconden neerleggen. Daarbuiten is het echter onontkoombaar: de crisis heeft ook reclameland bereikt.

Normaal gesproken moet je lang opblijven om reclames van de PeddEgg te zien, het handige apparaatje waarmee je eelt van je voeten kan krabben. Sinds kort krijgen kijkers in prime-time de vraag “are you embarrassed by ugly feet in sexy sandals?” en het bijhorende misselijkmakende shot vol voetschilfers voorgeschoteld. Hetzelfde geldt voor de Snuggie, “the blanket that has sleeves.” Gedurende twee minuten vertelt een enthousiaste vrouwenstem waar je hem allemaal kan gebruiken en waarom hij zo verrekte handig is: je zit warm onder een dekentje, maar je hebt je handen vrij! En ook aan de ShamWow, een 1000-dingen doekje “that holds 20 times its weight in liquid” is de laatste tijd niet te ontkomen.

Door de crisis adverteren banken, automerken, financiele instellingen en autohandelaren nauwelijks meer; en om gaten te voorkomen bieden Amerikaanse televisiezenders hun blokken voor bodemprijzen aan. En met die “alles moet weg” mentaliteit zijn er gouden tijden aangebroken voor de infomercial.

Zo verschijnen de goedkope lening commercials van Cash Point – die in de geest van het product geschoten worden – tijdens Amerika's best bekeken programma's “CSI: Crime Scene Investigation” en “American Idol.” Ook kijkt niemand er meer van op als CNN een serieuze discussie onderbreekt voor de dierennagelschaar Pedi Paws, Cash4Gold of de EZ Comb.

Zenders lopen met deze ontwikkeling een risico, zegt de hoofdredacteur van Adrants.com, een marketing- en reclame site. “Quality should be associated with quality,” en met teveel pulp “there's a subtle disconnect for the viewer.” Maar ze hebben weinig keus, “They need the money.”

Gelukkig voor hen gaat iedere tweede aankoop van bovenstaande producten voor slechts de helft de deur uit...maar dan moet je wel nu bellen en bestellen!

Bekijk - op eigen risico - de PeddEgg reclame

Tweehonderd jaar Edgar Allan Poe

2009-02-02T01:22:00.001-05:00

Amerika viert de 200ste geboortedag van Edgar Allan Poe; en kon hij het horen, dan draaide de schrijver zich waarschijnlijk om in zijn graf. Door zijn macabere werk en fascinatie voor de dood staat Poe niet bekend als een levenslustig en opgewekt persoon.

Dat maakt zijn invloed op hedendaagse literatuur niet minder belangrijk: Poe wordt beschouwd als de uitvinder van het detectiveverhaal en de grondlegger van het horror genre. Met zijn verhalen over toendertijd nieuwe uitvindingen heeft hij een grote bijdrage gehad in de ontwikkeling van science fiction; en hij was een pioneer op het gebied van de korte verhalen.

Zijn duistere werk weerspiegelt zijn leven. Nadat zijn vader het gezin verliet en zijn moeder stierf werd Poe toevertrouwd aan een Schotse zakenman. Door gokschulden, drank en een verloren jeugdliefde belandde hij in het leger waar hij zijn eerste boeken en gedichten schreef. Zijn werk werd redelijk ontvangen, hoewel sommige critici beweerden dat hij met zijn Gothische verhalen Duitse schrijvers imiteerde. Poe's reactie was dat “terror is not of Germany, but of the soul.”

Zijn drankgebruik en geldzorgen verergerden toen Virgina – zijn nicht die op 13-jarige leeftijd met hem trouwde – TBC kreeg. Zelfs zijn gedicht “The Raven,” dat insloeg als een literaire bom, veranderde niets aan zijn troosteloze bestaan: publicatie leverde hem welgeteld $9 op.

Poe overleed in 1849 onder omstandigheden die uit zijn eigen pen hadden kunnen komen. Voordat hij naar New York zou reizen verdween hij in zijn woonplaats Richmond en werd een week later in Baltimore op straat gevonden. Niet bij machte om te vertellen wat er gebeurd was – of waarom hij andermans, te kleine kleren aanhad – stierf hij twee dagen later.

Over zijn dood verschenen diverse boeken en speculaties lopen uiteen van moord tot alcohol, epilepsie en zelfmoord. Hij werd begraven in Baltimore waar sinds 1949 een mysterieus figuur, de “Poe Toaster,” op Poe's verjaardag een fles cognac en drie rozen op zijn graf achterlaat.

De feestelijkheden rondom Poe's verjaardag haken in op zijn geheimzinnige en duistere kanten. In Richmond wordt een bijeenkomst georganiseerd waarvan de locatie aan de hand van cryptische aanwijzingen onthuld wordt. In Baltimore kan men zich vergapen aan een stukje van zijn doodskist; en onder andere Stephen King droeg bij aan “Poe's Children,” een collectie horror verhalen.

Zelf zwijgt hij als het graf, maar het enige woord dat de raaf in zijn beroemde gedicht zegt verwoordt waarschijnlijk het beste Poe's reactie op alle ophef, “Nevermore.”

Standbeeld van BlackBerries

2009-01-26T17:41:00.008-05:00

“There's only one thing worse than being talked about,” zei de Engelse schrijver Oscar Wilde, “and that`s not being talked about.” Zo bezien heeft Research in Motion, producent van de BlackBerry, weinig te klagen over de gratis reclame die Obama voor hen maakt. Presidentiële aandacht pakt echter niet altijd goed uit.

Reagan's liefde voor jelly beans is wellicht de meeste bekende 'presidential product endorsement.' In de Oval Office stond altijd een vol bakje op zijn bureau. Minder bekend is dat hij deze snoepjes ook strategisch inzette, “You can tell a lot about a fella's character by whether he picks out all of one color or just grabs a handful.” Zijn voorganger Johnson was zo dol op Fresca dat producent Coca Cola een waterfontein in het Witte Huis installeerde waar de frisdrank 24/7 gekoeld uit kwam. En Clinton maakte er een gewoonte van om tijdens presidentiële campagnes bij McDonalds te stoppen voor een gesprek met potientiële kiezers én een Big Mac.

De fastfood gigant was echter minder blij toen Clinton na zijn presidentsschap een viervoudige bypass moest ondergaan: volgens de doktoren waren zijn hartproblemen mede veroorzaakt door te veel en te vet eten. Ook zullen veel groenteboeren (en ouders) de dag vervloekt hebben dat Bush sr. tijdens een persconferentie zijn mening gaf over broccoli, “I don't like it and I haven't liked it since my childhood. And I'm president of the United States and I'm not going to eat it any more.”

Blackberry producent Research in Motion hoeft zich voorlopig geen zorgen te maken. Obama heeft zich al vaak zo positief over zijn PDA uitgelaten dat zijn 'endorsement' hem tussen de $25 en $50 miljoen miljoen zou kunnen opleveren. Volgens de CEO van Paradigm, een bedrijf dat sterren en adverteerders samenbrengt, is een dagje commercieël campagne voeren “with the most A-list of A-list of A-list” goed voor zo'n $10 tot $15 miljoen.

Obama koopt hier natuurlijk niets voor; en ook als oud-president zal hij waarschijnlijk geen geld aannemen. Research in Motion kan daarom wellicht een voorbeeld nemen aan het portret dat de jelly bean fabrikant Reagan schonk bij de opening van zijn presidentiële bibliotheek: het is gemaakt van 10.000 jelly beans.

Ondernemen in Amerika: droom of nachtmerrie?

2009-01-26T12:48:00.003-05:00

Amerika beleeft de ergste economische crisis sinds de Grote Depressie uit de jaren `30. De huizenmarkt zit in het slop. Stijgende werkeloosheid. De ene na de andere financiële instelling legt het loodje; en zelfs met de overheidsinjectie van $800 miljard is het einde niet in zicht.

Desondanks ziin Nederlandse ondernemers in Amerika optimistisch. Met Hollandse nuchterheid, inventiviteit en aanpassingsvermogen blijven zij hun American Dream najagen, crisis of niet.

Mensen blijven eten

De crisis kon niet op een slechter moment komen, zegt Martin de Groot, mede-eigenaar en COO van dd Food Solutions. “Wij waren net op zoek naar een Europese partner. Dankzij de sterke euro was er voldoende interesse om te praten maar nu staat alles on hold. Iedereen kijkt de kat uit de boom en dat is vervelend.” Afgezien daarvan gaat het zijn bedrijf, dat kant-en-klare maaltijden maakt, voor de wind. “Eten is niet echt recessie afhankelijk. Bovendien werken mensen meer waardoor er minder tijd is om te koken. En wij zitten met onze producten in het duurdere segment dat nu gewild is. Een restaurantbezoek wordt overgeslagen maar men wil wel thuis iets speciaals eten. Dankzij onze maaltijden is het toch een beetje feest.”

De Groot verliet Nederland bijna 10 jaar geleden om voor een Amerikaans bedrijf te gaan werken dat ook kant-en-klare maaltijden maakt, maar “een eigen onderneming was altijd al mijn droom.” Drie jaar geleden stapte hij in bij dd Food Solutions, dat enkele andere Nederlanders in 2003 oprichtten. Er was eerder geprobeerd om de Amerikaanse markt met bitterballen en kroketten te veroveren. “We leverden die al via Curaçao aan de Holland-Amerika Lijn. Door het bedrijf naar Miami te verhuizen behielden we hen als klant en zouden we alvast een beginnetje hebben in Amerika. Maar niemand frituurt hier meer. Alles komt uit de magnetron.”

De gezonde maaltijden die ze nu maken vliegen weg. “Het is een leuke markt, want er zijn niet veel anderen die dit doen.” De Groot levert zijn producten aan supermarkten, deli's – winkels waar men zijn eigen eten opschept - en twee online dieet bedrijven; een Tafeltje-dek-je service waarbij gedurende een bepaalde tijd drie uitgebalanceerde maaltijden per dag thuis bezorgd worden. “Die leveringen zijn allemaal stabiel. Op zich merk ik daar niets van de crisis,” aldus de Groot. Ook produceert het bedrijf nog steeds bitterballen en kroketten voor de diverse Nederlandse gemeenschappen in Amerika, “maar dat is bijzaak. Daar kunnen we niet van leven.”

Zeeuwse opvoeding

Zijn sector is “enorm aangetast,” zegt vastgoedontwikkelaar Jan Zachariasse, en dat leidt tot “veel praten met bankiers en investeerders. In plaats van winst maken is de vraag nu 'hoe beperk je je verliezen?' En dat betekent meer doen met minder mensen en ieder dubbeltje omdraaien. Maar daar zijn Hollanders goed in.”

Zachariasse, CEO en oprichter van Waterford Development, houdt in deze tijd vast aan de lijfspreuk van Zeeland, de provincie waar hij opgroeide: “luctor et emergo,” oftewel “ik worstel en kom boven.” Of dat lukt, hangt volgens hem af “je mentale instelling. Je moet je zakelijk opstellen en weten wat er gaande is, maar minstens zo belangrijk is het om je hoofd koel te houden. Aan the big picture kan je weinig veranderen, en met een paniekere personal survival modus, waarbij je je emoties de vrije loop laat, schiet niemand iets op.”

Een goed ondernemer ziet bovendien meer dan alleen financiële bedreigingen; die ziet mogelijkheden, zegt Zachariasse. Zelf startte hij zijn bedrijf in 1989, “op het hoogtepunt van de laatste crisis. Door de moeilijke omstandigheden werd ik gedwongen alle kansen te grijpen.” En met succes: bijna 20 jaar later heeft hij 22 man in dienst en ontwikkelde hij projecten in de omgeving van Washington, D.C. voor meer dan één miljard dollar.

Ervaring is in dit lastige ondernemersklimaat een voordeel - “Ik zit al 25 jaar in het vak en heb al meerdere crises meegemaakt” - maar zijn Hollandse, nuchtere instelling speelt ook een rol, zegt Zachariasse; en in tegenstelling tot anderen liet hij zich nooit leiden door hebzucht. Dat neemt niet weg dat ook hij met de crisis geconfronteerd wordt. Zo staat van een miljoenen kostend project twee-derde van de 189 condominiums leeg. Dat daar, nu Amerikaanse banken de hand op de knip houden, op korte termijn geen verandering in gaat komen baart hem nauwelijks zorgen; twee-derde van de winkels en kantoren in het complex heeft hij al wel van de hand kunnen doen. “Toen de grondprijzen stegen was dat voor mij een indicatie dat er een terugval aan zat te komen. Ik zag in dat ik moest diversifiëren.” Een deel van het project werd zo bedrijfs- in plaats van woonruimte en die vooruitziende blik betaalde zich terug: de woningmarkt heeft het op dit moment het zwaarst te verduren. “In de periode van robuste groei en prijsstijgingen ging ik misschien minder hard, maar het zijn degenen die uit waren op het snelle geld die nu omvallen. Niet ik. Ook dat blijft mij dankzij mijn Hollandse opvoeding bespaard.”

Crisis?
“Crisis? Zie Amazon van vandaag,” zegt consultant en internet-deskundige Henk van Ess in een e-mail. Het meegestuurde overzicht van de internetwinkel vermeldt de 3G Juice iPhone batterij die hij ontwikkelde als “bestseller” in de categorie “Eletronics.” Angst dat de vraag naar luxe electronica – en daarmee naar zijn product – zal afnemen heeft hij allerminst. “Reden is dat wie zich een iPhone kan veroorloven ook wel een extra batterij kan kopen. De batterij is bovendien ook gekoppeld aan de iPod, iTouch, iNano en alle 30 pins Apple afspelers. De vraag neemt toe omdat mensen met een iPhone die alle opties willen gebruiken merken dat de batterij het niet lang uithoudt.”

Van Ess rolde belandde min of meer per ongeluk op de Amerikaanse markt. Op zoek naar een betere iPhone batterij plaatste hij een bericht op de netwerk site LinkedIn. Zo kwam hij in contact met de vertegenwoordiger van een Chinese fabriek. Van Ess kocht hun batterij en was meteen verkocht. In zijn enthousiasme plaatste hij opnieuw een bericht op LinkedIn. Wat hij precies schreef weet hij niet meer, maar het kwam neer op: “You hate the battery life of your iPhone too? Perhaps I have the cure.” Snel kwamen de eerste vragen binnen van geïnteresseerden, zodat de fabriek hem vroeg distributeur te worden. Vervolgens verbeterde hij samen met de Chinezen de batterij, bouwde een web site en zag zijn verkoopcijfers exploderen.

Van de economische malaise trekt hij zich weinig aan, aldus van Ess. “Tot nu toe zijn creatieve ondernemers er in geslaagd om ook in moeilijke tijden hun hoofd boven water te houden. Ik ben tijdens de crisis begonnen omdat ik een product nam dat nog niet bestond en een doelgroep bedien die minder conjuctuurgevoelig is.” Die instelling riep bewondering op. Een artikel in de New York Times noemde hem een goed voorbeeld van hoe iemand in sombere tijden toch een succesvolle onderneming kan opzetten. “Dat heeft geleid tot veel reacties met als gevolg dat de deuren veel gemakkelijker openzwaaien op de Amerikaanse markt.” Met andere woorden, aldus van Ess, “nu een bedrijf beginnen spreekt tot de verbeelding.”

De wanhoop nabij

Deze optimistische geluiden staan in schril contrast met de manier waarop Amerikanen de crisis beleven, zo blijkt uit recent onderzoek. Kredietverzekeraar Atradius peilde de stemming onder ruim 2500 bedrijven in Europa, Amerika, Mexico en Australië. Van de Amerikanen zegt 68 procent last te hebben van de kredietcrisis; ter vergelijking, in Nederland ligt dat rond de 20 procent.

Dat verschil laat zich raden: in het derde kwartaal daalden de Amerikaanse consumentenuitgaven - goed voor twee derde van de economische groei – met 3,1 procent, de sterkste afname in bijna 30 jaar; bedrijfsinvesteringen namen af met 1 procent, de eerste daling sinds 2006; bovendien kunnen Amerikanen gemakkelijk ontslagen worden en zitten velen tot over hun oren in de schulden.

De massa's sollicitanten herinneren hem voortdurend aan de crisis, zegt de Groot. “Ik heb zeker al 300 man aan de deur gehad en daarnaast ongeveer 200 CV`s ontvangen. Het zijn voornamelijk mensen die ontslagen zijn en voor de meesten maakt het niet uit wat het betaalt. Iemand die ik een aantal maanden geleden een jaarsalaris van $40.000,- zou bieden wil nu voor $25.000 beginnen. Sommigen zijn echt ten einde raad. Smeken is er niets bij en ik heb al meerdere huilende mensen gesproken.”

Voorlopig komt aan die onzekerheid geen einde, zegt Zachariasse. “Er komt nog meer pijn en die is niet sector gebonden. Vrienden van mij zitten vast aan dure hypotheken die ze niet meer kunnen betalen. Die situaties leiden tot stress.” Weer zijn het zijn Nederlandse wortels die hem hiervoor behoed hebben. “Ik heb ooit mijn huis voor $250.000,- gekocht en op een gegeven moment was het drie keer zoveel waard. Ik had het kunnnen herfinancieren maar in die val ben ik nooit getrapt.”
Zonder die “cash is king” instelling zou zijn bewegingsvrijheid beperkt zijn; en juist in crisistijd is het noodzakelijk dat men zijn bedrijf kan aanpassen, zegt hij. En een methode om te overleven is veranderingen in het personeel aanbrengen. “Bepaalde mensen moet je laten vallen als je een andere richting opgaat. Maar als je iemand moet vertellen 'we zijn met je groot geworden, maar ik moet je laten gaan,' dan is daar nuchterheid voor nodig. Maar dat zorgt natuurlijk voor onzekerheid, zowel bij de mensen die al voor me werken als de voor de nieuwe werknemers.”

The American Dream is springlevend

De vraag wie de economische crisis gaat proberen op te lossen is op 4 november beantwoord; onduidelijker is wat Barack Obama kan doen om het tij te keren. Eén ding staat echter vast, zegt Zachariasse, “In Europa ziet men hem als een goed teken. Zijn winst is een kans op iets nieuws. En dat is goed voor Amerika's imago in de wereld en dus voor de economie.” Volgens hem is de American Dream nog even springlevend als toen hij als 24-jarige uitwisselings-student voor het eerst naar Amerika vertrok. Hij kan iedereen aanraden in Amerika te investeren; maar, zo waarschuwt hij, “doe het via iemand die er Hollandse principes op nahoudt.”

Ook de Groot heeft grootse plannen. De fabriek van dd Food Solutions is onlangs naar Atlanta verhuisd en de uitbreiding van 50 naar 100 man personeel wordt doorgezet, “crisis of niet. De Amerikaanse markt vraagt om meer dan we aankunnen.” Toch hoopt hij dat de gesprekken met een potentiele Nederlandse partner op korte termijn verder gaan. “Als het om kant-en-klare maaltijden gaat is er in Nederland zoveel meer know how. Kijk bijvoorbeeld maar eens wat je in een Albert Heijn allemaal tegenkomt.” Maar zelfs als de huidige financiële terugslag het topje van de ijsberg blijkt waardoor het onverhoops niet goed afloopt met dd Foodsolutions blijft de Groot geloven in het land van de onbegrensde mogelijkheden. “Ik red me wel.”

Met moderne technologie kan iedereen slagen in Amerika, aldus van Ess, zelfs wie fysiek in een ander land zit. “Vergeet echte winkels. Dat zijn musea waar jouw product is één van de velen is. Je levert een groot deel van je winst in en je bent verplicht allerlei contracten te tekenen. Totale bureaucratie. Hou het simpel: open een online winkel, of ga met Amazon in zee. Ze nemen zelfs mijn logistiek voor hun rekening.” Als voorwaarde voor digitaal succes is openheid van groot belang, zowel over het product als het bedrijf zelf. Van Ess noemt het “Go Product 2.0. Slimme mensen hielpen mij in hun vrije tijd omdat ze met hetzelfde probleem zaten. Als ik alle kennis voor mezelf had gehouden had niemand een vinger voor me uitgestoken.”

Kortom, Nederlandse ondernemers in Amerika zijn niet immuun voor de crisis. Maar dankzij hun koopmansgeest, creativiteit en flexibiliteit weten ze de nare gevolgen te beperken; en zij zien kansen waar anderen problemen zien. De karakteristieke Nederlandse directheid speelt ook een belangrijke rol. Dat er een crisis gaande is hoef je mensen niet te vertellen, aldus Zachariasse. “Maak duidelijk dat die niet jouw schuld is. Dat is het perfecte scenario voor een nieuw soort toekomst.”

Amerikaanse teamgeest inspireert Nederlandse kinderneuroloog

2009-01-22T21:53:00.002-05:00

Techniek wordt soms meer gewaardeerd dan klinisch redeneren en 'cover your ass' procedures zorgen voor overbodige kosten, bureaucratie en extra patiëntbelasting.

Jurriaan Peters, kinderneuroloog in opleiding aan Harvard Medical School, voelt zich desondanks in het Children's Hospital Boston als een vis in het water. “De leercurve is steil, het speelveld is groot en ik werk samen met iconen uit het vak.” Zonder Belgische basiskennis en Nederlands neurologisch denken was zijn Amerikaanse avontuur echter niet van de grond gekomen.

Zijn uitloting in Nederland was achteraf gezien een zegen. Peters week noodgedwongen uit naar België en kreeg aan de Katholieke Universiteit van Leuven “een Spartaanse opleiding. Het was voornamelijk uit het hoofd leren en eens per jaar per vak één op één met je professor schriftelijk en mondeling tentamen. Maar het was een verrijking.” In België kwam hij ook voor het eerst in aanraking met het EEG, een onderwerp dat hem direct fascineerde. En het was de Belgische kinderneuroloog professor Lieven Lagae die hem aan het einde van zijn studie op neurofysiologisch onderzoek aan Harvard wees. “Ik wilde er op uit na vijf jaar België, nog vóór mijn co-schappen zouden beginnen. En uiteindelijk wilde ik terug naar Nederland. Maar omdat je daar, anders dan in België, al vroeg aangemoedigd wordt te netwerken en aan je CV te werken was dit onderzoek een uitstekende manier om die lacunes te vullen.”

In Boston stortte Peters zich op zijn onderzoek. Dat laat zich raden: hij kon niet veel anders. “Ik had mezelf gratis aangeboden. Ik had wel een studiebeurs, maar verder geen inkomen, geen auto en ik woonde in een bezemkast.” Spijt had hij geen moment: hij kon samenwerken met Frank Duffy, de grondlegger van het kwantitatieve EEG en pikte zodoende de liefde voor de signaalverwerkingstechnieken van het EEG op.

Peters nam zich voor om ooit terug te komen en hield daartoe het contact met Boston warm; eerst tijdens zijn co-schappen in België, en vervolgens vanuit Nederland, waar hij in het VUMC als AGNIO kort met hoogleraar klinische neurofysiologie Cees Stam samenwerkte. In 2003 kreeg hij een opleidingsplaats neurologie in het HagaZiekenhuis in Den Haag. Daar begon “een vruchtbare periode” waarin Peters - met inmiddels hoogleraar klinische neurofysiologie Michel van Putten - onder andere neuro-monitoring met het EEG tijdens carotis chirurgie onderzocht.

In 2004 zette een telefoontje vanuit Harvard Medical School Peters' leven op zijn kop. “Professor Blaise Bourgeois van de Division of Epilepsy and Clinical Neurophysiology opperde dat ik zou solliciteren naar hun kinderepilepsie fellowship van 2006. Mijn eerste reactie was dat ik mijn opleiding nog niet had afgerond. 'But a leopard doesn’t change its spots' zei hij. Zijn vertrouwen en de overtuiging dat ik de toelatingsexamens ook wel zou halen was vleiend, maar legde een behoorlijke druk op me.” Afgezien van de strenge sollicitatieprocedure moest Peters echter ook het HagaZiekenhuis overhalen hem te laten vertrekken. Zijn opleider Bas de Bruijn gaf hem niet alleen toestemming; hij steunde ook het meetellen van het fellowship in zijn Nederlandse opleiding. “Dat was super. Hij zat per slot van rekening door mijn vertrek opeens met een gat.”

De omschakeling naar het Children's Hospital Boston verliep redelijk probleemloos, zegt Peters, “alhoewel ik natuurlijk alle klassieke beginnersfouten maakte. “Ik duidde een collega als 'that cute one.' Ik bedoelde er uiteraard niets anders mee dan dat ik niet meer wist hoe ze heette, maar in politiek correct Amerika kan je dergelijke predikaten beter achterwege laten.” Dat er zwaar geleund wordt op technische oplossingen was ook nieuw. “Enerzijds is het prachtig. Zelfs speciaal aanvullend onderzoek in een andere staat laten doen is geen probleem.” Anderzijds ondermijnt het geloof in techniek het klinisch redeneren, zegt hij. “Dat wordt met name door de jongere generatie onderschat. Soms word ik hier nu al 'an old school neurologist' genoemd maar dat zie ik als een compliment.”

Ook maakt de hoeveelheid aan technische mogelijkheden Amerika's gezondheidszorg buitensporig duur. “Amerikanen zijn zo gefocused op 'the latest technique' dat patiënten uit zichzelf om meer onderzoek vragen. En omdat ook men beducht is op claims worden er vaak onnodige kosten gemaakt” Het gevolg, aldus Peters, is dat men defensief te werk gaat. “Sommige dingen doe je puur 'CYA,' oftewel 'to cover your ass.'”

Het voordeel is dat men – wellicht nog meer dan in Nederland – erop gebrand is fouten te voorkomen. Dankzij het verplichte 'patient safety' beleid heeft iedere stap 'checks and balances' – net als bij een vliegmaatschappij. Zo bestaat er bijvoorbeeld voor elke ingreep een 'time out.' “Iedereen maakt dan een pas op de plaats totdat minimaal twee 'identifiers' de patiënt's identiteit bevestigd hebben. Daarna wordt de geplande procedure door het hele team geverifieerd en gedocumenteerd.”

De extra moeite loont, zegt Peters, want er gaat zelden iets fout. Dat kan het ziekenhuis, verbonden aan één van Amerika's meest prestigieuze universiteiten, zich ook niet veroorloven. “Soms komen buitenlandse patiënten in hun privé-jet aanvliegen.” Maar dat blijven uitzonderingen. “Het lijkt hier eigenlijk op Den Haag. Naast de 'high society' komen hier ook mensen voor wie een afspraak om 08:00 `s ochtends onmogelijk is omdat de bus dan nog niet rijdt.”

De kans dat hij naar Nederland teruggaat acht Peters op dit moment klein. Hij is onlangs getrouwd en heeft met zijn Amerikaanse vrouw een huis in de buurt van Boston gekocht. En hij geniet van de Amerikaanse energieke teamgeest in het ziekenhuis. “Dat geloof in de missie en de prestatiedrang zie je tot aan de bewaking aan toe. Je bent hier wat je doet, ook buiten werktijd.” Dat maakt de werksfeer soms minder persoonlijk, zegt hij, maar de hoogstaande professionaliteit maakt dat ruimschoots goed. “Je wordt afgerekend op wat je doet. Ik kan in deze ‘meritocracy’ iets opbouwen zonder dat ik als 'Europeaan' of 'Hollander' word neergezet.”

Volledig veramerikaniseren zal Peters echter niet. Zo zal hij zijn Nederlandse pragmatische aanpak en Haagse solide manier van denken niet kunnen missen. En ook zijn bescheidenheid blijft zijn komaf tekenen. “Ik weet niet of ik in Nederland ' a big fish in a small pond' zou worden, maar in Amerika ben ik absoluut 'a small fish.' Maar wel één in 'a very big pond.'”

War on Errors

2009-01-22T18:02:00.004-05:00

Hij is nog geen 50 uur president en nu is Obama's boodschap van 'change' al waarneembaar. Helaas blijft in Den Haag alles bij het oude.

Obama nam vandaag duidelijk afstand van Bush's politiek. Hij tekenende een executive order die de gevangenis in Guantanamo Bay binnen een jaar moet sluiten, herhaalde zijn belofte dat "The US doesn`t torture" en bezocht het ministerie van Buitenlandse Zaken om Amerika's hernieuwde aandacht voor diplomatieke oplossingen kracht bij te zetten.

Ook benadrukte hij dat Amerika de gevaren van de 21ste eeuw niet alleen kan oplossen. Maar die opmerking lijkt Den Haag - met de weigering gevangenen uit Guantanamo Bay over te nemen - te negeren.

Wat is het geval? Zestig gevangenen op Guantanamo Bay, waarvan vaststaat dat zij ten onrechte zijn opgepakt, kunnen niet van de Amerikaanse basis vertrekken. Dit is omdat hun veiligheid in eigen land niet gegarandeerd is en Amerikaanse antiterrorismewetten toelating tot de Verenigde Staten uitsluiten.

Nederland kan hier een helpende hand toesteken: Amerika is zo verstrikt in het door henzelf gecreëerde juridische web, dat het land zonder internationale hulp niet in staat is op korte termijn van Guantanamo Bay af te komen. Obama kan de gevangenis wel binnen een jaar willen sluiten, maar dat zal hem voorlopig niet lukken. Zo zal alleen al het aanpassen van bestaande wetgeving jaren vergen.

Als boegbeeld van de internationale rechtsorde en zetel van het Internationale Strafhof had Nederland eerder en duidelijker stelling kunnen nemen tegen het wetgevend kunsten vliegwerk van de regering-Bush. Zelfs na de verkapte introductie van 'marteling' en het omzeilen van de Geneefse Conventie bleef het in Den Haag opvallend stil, ook toen het Amerikaanse Hooggerechtshof die wetgeving tot driemaal toe als ongrondwettelijk afwees.

Dat bondgenoot Amerika de gevangenis zo snel mogelijk sluit is in het belang van het Westen, en dus ook van Nederland. Guantanamo Bay is iedere democratische rechtsstaat een gruwel. Bovendien is het een belangrijke bron van terechte woede in islamitische kringen. Hoe eerder de regering-Obama dat kan verhelpen, hoe beter.

De Tweede Kamer en de coalitiepartijen CDA, PvdA, ChristenUnie en de SP, PVV, SGP blijven echter bij het punt dat het een Amerikaans probleem is, dat Amerika zelf moet oplossen. Maar het blijft volgens staatssecretaris Frans Timmermans (Europese Zaken) wel belangrijk dat de EU de dialoog met de Amerikanen niet uit de weg gaat.

Met deze Nederlandse 'wel praten, maar vooral geen actie' aanpak schiet niemand iets op. Obama kan politieke schade oplopen, onschuldigen blijven vastzitten en Guantanamo Bay blijft als propaganda inzetbaar. Bovendien is het argument dat ieder land zijn eigen problemen moet oplossen onzin. Waarom steunde Nederland anders de inval in Irak? Waarom zitten er Nederlandse troepen in Afghanistan?

The War on Terror is voorbij en een nieuwe strijd is losgebarsten: the War on Errors. En het is tijd dat Nederland partij kiest.

President...of niet?

2009-01-21T20:48:00.001-05:00

Obama's hakkelende presidentiële eedsaflegging betekende meer dan een ongemakkelijk televisiemoment. Strikt genomen veroorzaakte hij een constitutionele crisis.

Volgens de Amerikaanse Grondwet moet de aanstaande president de 35 woorden tellende eed afleggen precies zoals zij die voorschrijft. Dat lukte dinsdag niet – met dank aan Opperrechter John Roberts Jr. Zo zei Obama dat hij “will execute the office of president of the United States faithfully,”in plaats van te zweren dat hij “will faithfully execute the office of President of the United States,”

Dit was niet de eerste keer dat de eed gemaltraiteerd wordt. Ook presidenten Calvin Coolidge (1923-1929) en Chester A. Arthur (1881-1885) struikelden over de woorden. En om het zekere voor het onzekere te nemen legden zij de eed later opnieuw af.

Hoogleraar grondrechten Jonathan Turley verwacht dat Obama dat inmiddels ook heeft gedaan; zo niet, dan raadt hij hem dat alsnog te doen. “If he doesn't, there are going to be people who for the next four years are going to argue that he didn't meet the constitutional standard.”